Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń kezekti otyrysynda 2019 jyldyń qańtar-qazan aılaryndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary jáne respýblıkalyq bıýdjettiń oryndalý máseleleri qaraldy. Memlekettik bıýdjettiń oryndalýy týraly Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary – Qarjy mınıstri Álıhan Smaıylov baıandady. Bul týraly primeminister.kz habarlady.
Qarjy mınıstrliginiń bergen málimetterine sáıkes, osy jyldyń 10 aıy ishindegi kiristerdiń ósý qarqyny 2018 jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda joǵary. Memlekettik bıýdjettiń kiristeri 14%-ǵa ósti, respýblıkalyq – 17%-ǵa jáne jergilikti bıýdjetter – 7%-ǵa. Shyǵystardyń atqarylýy da jaqsardy, MB shyǵystary – 98,7%, RB shyǵystary – 99,2% jáne JB shyǵystary – 98,4%.
«Bıýdjet tapshylyǵy is júzinde esepti kezeń josparynan edáýir tómen qalyptasty: memlekettik bıýdjet boıynsha – 995 mlrd teńge, respýblıkalyq bıýdjet boıynsha – 1 trln 127 mlrd teńge. Jergilikti bıýdjetter boıynsha 20 mlrd teńge somasynda profısıt qalyptasty», — dedi Á. Smaıylov.
Ulttyq qordyń aktıvteri 26 trln 320 mlrd teńgeni qurady. Respýblıkalyq bıýdjetke túsetin kirister 5 trln 285 mlrd teńge somasynda nemese esepti kezeńge arnalǵan josparǵa 100% jınaldy.
Á. Smaıylovtyń aıtýynsha, 2018 jyldyń 10 aıymen salystyrǵanda ósim 771 mlrd teńgeni nemese 17% qurady. Negizgi ósim qosylǵan qun salyǵy – 443 mlrd teńge, korporatıvtik tabys salyǵy – 194 mlrd teńge, halyqaralyq saýdaǵa jáne syrtqy operasııalarǵa salynatyn salyqtar boıynsha – 105 mlrd teńge qalyptasty.
«Jergilikti bıýdjetterdiń menshikti kiristeri 74 mlrd teńgege asyra oryndaldy jáne 2 027 mlrd teńgeni qurady. О́tken jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda kirister 140 mlrd teńgege ósti. Bul negizinen salyqtar esebinen qamtamasyz etildi. Kirister jospary Mańǵystaý oblysyn jáne Nur-Sultan qalasyn qospaǵanda barlyq óńirlerde asyra oryndaldy», — dedi Á. Smaıylov.
Respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵystary 9 trln 565 mlrd teńgeni nemese 99,2% qurady.
Jergilikti bıýdjetterdiń shyǵystary 4 trln 705 mlrd teńgeni qurady. Esepti kezeńde óńirlerge 1 trln 256 mlrd teńge somasynda nysanaly transfertter bólindi. Jergilikti deńgeıde olar 97,3%-ǵa nemese 1 trln 222 mlrd teńgege ıgerildi.
Qarjy mınıstriniń aıtýynsha, esep berý kezeńinde bıýdjet qarajatyn ıgerý barysynda týyndaıtyn buzýshylyqtardyń aldyn alý maqsatynda 2 779 aýdıtorlyq is-shara ótkizildi.
«Aýdıtorlyq is-sharalarmen 694 mlrd teńge qamtyldy. 194 mlrd teńgege qarjylyq buzýshylyqtar anyqtaldy. Tekserý nátıjeleri boıynsha 179 mlrd teńge somasyna taýarlardy jetkizý, jumystardy oryndaý, qyzmetterdi kórsetý, esepke alý jáne bıýdjetke óteý arqyly buzýshylyqtar joıyldy. Júrgizilgen kameraldyq baqylaý nátıjesinde 743 mlrd teńge somasyna memlekettik satyp alý boıynsha buzýshylyqtardyń aldyn alý júrgizildi», — dep túsindirdi Á. Smaıylov.
Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary – Qarjy mınıstri atap ótkendeı, osy kezeńniń basym mindeti — bıýdjet qarajatyn tıimdi jáne tolyq ıgerý. Ol úshin barlyq qajetti qujattardy ýaqytyly ázirlep, qabyldaý qajet jáne 2019 jylǵa arnalǵan naqtylanǵan respýblıkalyq bıýdjetti iske asyrý úshin barlyq bıýdjettik rásimderdi júrgizip úlgerý kerek.
Ortalyq jáne jergilikti organdar qarasha aıynda 2020-2022 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti iske asyrý úshin memlekettik satyp alýdyń aldyn ala josparlaryn ázirleýi tıis. Osy jyldyń qarashasynan bastap ákimshiler barlyq deńgeıdegi bıýdjet qarajaty esebinen 2020 jylǵa arnalǵan memlekettik satyp alý boıynsha konkýrstardy habarlandyrýdy bastaýǵa tıis.