Abaı oblysyna jumys saparymen barǵan Premer-mınıstr Oljas Bektenov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ormandardy qorǵaý jáne saqtaý isinde zamanaýı sıfrlyq tehnologııalardy engizý jónindegi tapsyrmalarynyń oryndalý barysyn tekserdi. Osy maqsatta ol «Semeı ormany» memlekettik orman tabıǵı rezervatynda bolyp, órtti erte anyqtaýǵa arnalǵan júıelerdiń daıyndyǵyna erekshe nazar aýdardy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Rezervat aýmaǵynda orman jáne dala órtterin JI negizinde erte anyqtaý júıesiniń pılottyq engizilýi tanystyryldy. Bul tehnologııa órt oshaqtaryn alys qashyqtyqtan jáne kez kelgen aýa raıynda anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Osy jerde Premer-mınıstrdiń, ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaevtyń, Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Shyńǵys Árinovtiń jáne Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálıdiń qatysýymen orman órtin qoldan uıymdastyrǵan oqý-jattyǵý ótkizildi. Mamandar sıfrlyq júıelerdiń órt sóndirý qyzmetimen ózara árekettesýin kórsetti.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Nurlan Qurmalaevtyń aıtýynsha, zamanaýı teplovızııalyq jáne optıkalyq kameralarmen jabdyqtalǵan beınemonıtorıng júıesi órt belgilerin bastapqy kezeńde-aq avtomatty túrde anyqtaıdy. Tútin nemese jalyn tirkelgen jaǵdaıda, júıe dereý Jedel basqarý ortalyǵyna sıgnal jiberedi. Bul órtti jyldam oqshaýlap, joıýǵa múmkindik beredi.
Jedel basqarý ortalyǵy beıne qabyrǵamen jáne stasıonarlyq radıostansamen jabdyqtalǵan. Mundaı ortalyqtar Abaı oblysyndaǵy 7 aýdanda ornalasqan «Semeı ormanynyń» barlyq 10 fılıalynda jumys isteıdi. Júıe 100-den astam synaqtan ótken.
Qazirgi ýaqytta júıeni jetildirý jumystary jalǵasyp jatyr. Atap aıtqanda, ol alty meteokeshenmen jáne naızaǵaı baǵytyn anyqtaý stansasymen ıntegrasııalanbaq, bul qurǵaq naızaǵaıdan týyndaıtyn órtterdi de erte anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, órtti erte anyqtaý tehnologııasy búkil el boıynsha kezeń-kezeńimen keńeıtilip jatyr. Bul jóninde «Qazaqtelekom» AQ sıfrlyq bıznes dıvızıonynyń bas dırektory Baqtııar Qojahmetov baıandady. Onyń aıtýynsha, Aqmola oblysynda, Astana mańynda jáne birqatar ulttyq parkterde júıe kezeń-kezeńimen engizilýde. Al bıyl shildege deıin elimizdegi 24 tabıǵı park pen qoryq tolyq qamtylyp, qyrkúıekte júıe ónerkásiptik paıdalanýǵa beriledi.
«Semeı ormany» rezervatynda sırek kezdesetin sileýsin kózge tústi
Materıaldyq-tehnıkalyq baza nyǵaıyp kelediOljas Bektenov ormandy qorǵaýda jańa standarttar engizilip jatqanyn atap ótti.
«Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáıkes biz orman qoryn qorǵaýdyń túbegeıli jańa standarttaryn engizip jatyrmyz. Ormandy qalpyna keltirip qana qoımaı, tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alýǵa da baǵyttalǵan júıeli sharalar qabyldanyp otyr. Prezıdent aıqyndaǵan negizgi baǵyttardyń biri – sıfrlandyrýdy engizý. О́tken jyly rezervatta 510 myń gektar aýmaqty qamtıtyn, 37 zamanaýı kameramen jabdyqtalǵan órtti erte anyqtaý júıesi engizildi. Tehnologııalardy tikeleı patrýldeý sharalarymen nyǵaıtý qajet. Bul óte mańyzdy. Sondyqtan órt qaýpi joǵary kezeńde orman kúzetiniń turaqty jumysyn qamtamasyz etip, ol barlyq qaýipti aımaqtardy qamtýǵa tıis. Júrgizilip jatqan jumys «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq bastamasynyń maqsat-mindetterine tolyq sáıkes keledi, onyń sheńberinde biz tabıǵı resýrstardy saqtap qana qoımaı, azamattardyń ekologııalyq mádenıetin de arttyramyz», dedi Oljas Bektenov.
Premer-mınıstr jumysty jedeldetip, sıfrlyq tehnologııalardy sapaly engizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Krasnokordon ormanshylyǵynda Oljas Bektenov orman sharýashylyqtarynyń tehnıkalyq jańǵyrtylýymen tanysty. «Semeı ormany» MOTR bas dırektory Qazbek Ámetovtiń aıtýynsha, sońǵy eki jylda rezervattyń tehnıkalyq parki 100% jańartylǵan.
Buryn tozý deńgeıi 85% bolsa, búginde bul másele tolyq sheshilgen. Tek 2023 jyldyń ózinde lızıng arqyly 39 órt sóndirý mashınasy, 26 shaǵyn keshen jáne 10 traktor alynǵan.
Kásiporynnyń ıeliginde:
30 orman órt stansasy; «Qazavıaormanqorǵaý» RMQK-nyń 3 tikushaǵy; 82 órt sóndirý avtomobıli; 49 patrýldik keshen; 187 traktor jáne ózge de tehnıka bar. El boıynsha aýqymdy jańǵyrtýÚkimettiń órtke qarsy tehnıkany jańartý baǵdarlamasy sheńberinde 2024-2025 jyldary 21,5 mlrd teńge bólindi. Sonyń nátıjesinde orman sharýashylyqtarynyń tehnıkamen qamtylýy 87%-ǵa jetti.
Osy kezeńde:
92 órt sóndirý mashınasy; 118 patrýldik keshen; 244 traktor; 240 patrýldik kólik; 3 myńnan astam basqa tehnıka satyp alyndy.Sonymen qatar lızıng arqyly 1057 órtke qarsy tehnıkany alý úshin 35 mlrd teńge baǵyttalǵan. Bul jumystardy bıyl mamyr aıynyń sońyna deıin tolyq aıaqtaý josparlanyp otyr.
Premer-mınıstr Oljas Bektenov atap ótkendeı, sıfrlandyrý, materıaldyq bazany nyǵaıtý jáne júıeli basqarý – orman qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń negizgi tetigi. Memleket qolǵa alǵan sharalar tabıǵı resýrstardy saqtaýmen qatar, ekologııalyq qaýipsizdikti kúsheıtýge baǵyttalǵan.
«Semeı ormany» qyzmetkerleri jalǵan dıplommen jumys istegen