Elordada Qazaqstan Respýblıkasy máslıhattarynyń qurylǵanyna 25 jyl tolýyna arnalǵan respýblıkalyq konferensııa ótti. Jıyn barysynda halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartý úshin jasalatyn qadamdar talqylanyp, máslıhattar jumysyn odan ári jetildirý máselesi sóz boldy.
Jıynǵa Parlamenttiń, aımaqtyq máslıhattardyń depýtattary, Prezıdent Ákimshiliginiń ókilderi jáne Úkimet músheleri qatysty.
Konferensııany Senat Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva ashyp, jergilikti ózin ózi basqarý organdaryn damytýǵa arnalǵan memlekettik sheshim qabyldaý men olardyń iske asýyna baqylaýdy kúsheıtý úshin halyqty jumyldyrýǵa shaqyrdy.
«Búgingi konferensııa – atqarylǵan jumystardyń qorytyndysyn shyǵarýǵa, máslıhat qyzmetiniń perspektıvalary men problemalary týraly aıtýǵa jaqsy sebep. Bizge jumysymyz týraly, halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartý úshin jasalatyn oń qadamdar týraly baısaldy, iskerlik áńgime qajet. Bul – ýaqyt talaby», dedi Senat Spıkeri.
D.Nazarbaeva Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óziniń saılaýaldy tuǵyrnamasynda «Azamattardyń sheshimder qabyldaý prosesine qatysý jáne olardyń iske asyrylýyn baqylaý tetikterin kózdeıtin jergilikti ózin ózi basqarý organdaryn odan ári damytýdy qoldaý» qajettigin atap ótkenin eske saldy.
Sondaı-aq qazirgi kezde aımaqtardy damytý basymdyqtaryn aıqyndaýǵa qatysý máslıhattardyń jumysyndaǵy negizgi basymdyq ekenin jetkizdi. Bul úshin birinshi kezekte eldi mekenderdiń tizbesin qalyptastyrýdyń jáne О́ńirlerdi damytýdyń 2025 jylǵa deıingi memlekettik baǵdarlamasyn talqylaýdyń mańyzyn aıtyp berdi. Sonymen qatar jergilikti bıýdjetterdi qalyptastyrý jáne olardyń oryndalýyn baqylaý da mańyzǵa ıe.
Osy rette Úkimet 2025 jylǵa deıin óńirlerdi damytýdyń memlekettik baǵdarlamasyn ázirlep jatqanyn jáne oǵan máslıhat depýtattary men jergilikti ózin ózi basqarý organdary aralasýy qajettigin basa aıtty.
«Taıaýda, Senatta biz sý men sý únemdeý, turmystyq jáne ónerkásiptik qaldyqtardy jınaý jáne qaıta óńdeý máseleleri týraly aıttyq. Qorshaǵan ortanyń lastanýy, sý sapasynyń nasharlyǵy adamdardyń densaýlyǵyna keri áser etip, ómirin qysqartady. Ekologııamyzdy, týǵan jerimizdi saýyqtyrý boıynsha jedel naqty sharalar qajet. Áıtpese jerimiz úlken qoqys alańyna aınalady», dedi D.Nazarbaeva.
Budan keıin tabıǵatty qorǵaý úshin jergilikti bıýdjetke túsken qarajatty máslıhat baqylaýy qajet ekenin basa aıtty.
«Bıýdjet – qaladaǵy, aýyldaǵy, eldi mekendegi turǵyndardyń laıyqty ómir súrýin qamtamasyz etýdiń basty tetigi. Máslıhat depýtattary ákimdiktermen birge óz óńiriniń, eldi mekeniniń bıýdjet qarajatyn tıimdi bólýde birdeı jaýapkershilikke ıe», dedi Senat Tóraǵasy.
D.Nazarbaeva 2020 jyly respýblıkalyq bıýdjetten jergilikti bıýdjetterge 2 trıllıon teńgeden astam somaǵa sýbvensııa berý josparlanyp otyrǵanyn aıtty. Sondaı-aq máslıhattar qajetti kadrlarmen, uıymdastyrýshylyq jáne qarjylyq resýrstarmen qamtamasyz etilýi tıis ekenin eskertti.
Budan bólek Senat Tóraǵasy jergilikti ózin ózi basqarý jergilikti problemalardy sheshýge qoǵamdy belsendi tartýdyń mańyzyn áńgimelep berdi. Osy oraıda qoǵamdyq paıda ákelýge daıyn jáne ony qalaıtyn bastamashyl azamattardyń sany artyp kele jatqanyn aıtty.
«Bul máslıhattardyń qyzmetteri barynsha jarııa jáne ashyq bolýy tıis ekenin bildiredi. Bar problemalardy halyqpen ashyq talqylap, azamattarmen birge olardy sheshýge qol jetkizý qajet. Bul rette qazirgi zamanǵy kommýnıkasııalyq tehnologııalar úlken múmkindik beredi», dedi Senat Tóraǵasy.
Senat basshysy kelesi jyldan bastap oblystardy damytý strategııalary boıynsha Senatta máslıhat depýtattary men Úkimet ókilderiniń qatysýymen parlamenttik tyńdaýlar ótkizý tájirıbesin engizý josparda bar ekenin jetkizdi.
Palata basshysy óz sózinde máslıhattardyń qyzmeti barynsha ashyq bolýy kerektigin de atap ótti. Qazirgi zamanǵy kommýnıkasııalyq tehnologııalardyń múmkindikterine toqtalǵan D.Nazarbaeva joǵarǵy palata men barlyq deńgeıdegi jergilikti ókiletti organdardyń depýtattary tirkeletin, áriptester arasyndaǵy únqatysýǵa arnalǵan tuǵyrnama retinde biryńǵaı «Máslıhattar» veb-portalyn qurý týraly aıtty.
Budan keıin sóz alǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev el bıliginiń bir tarmaǵy retinde máslıhattyń ekonomıkany damytýǵa, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa zor úles qosatynyna toqtaldy.
«Qazaqstan máslıhattary depýtattary birlestiginiń» atynan senator Tóleýbek Muqashev sóz sóıledi. Ol qoǵamnyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men ony demokratııaǵa beıimdeýde máslıhattardyń róli týraly aıtyp, áriptesterin ózderine de, jumysqa da kóbirek talap qoıýǵa shaqyrsa, aımaqtyq máslıhattardyń hatshylary da baıandama jasady.
Qazirgi ýaqytta Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy 216 máslıhatta 3335 depýtat jumys isteıdi, onyń ishinde 17 aımaqtyq, 36 qalalyq jáne 163 aýdandyq máslıhat bar.
Konferensııa sońynda depýtattar Senattyń Qurmet gramotalarymen, Qazaqstan máslıhattarynyń 25 jyldyǵyna oraı Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń Alǵys hattarymen marapattaldy. Jergilikti bılik organdaryn damytýǵa úles qosqan ári erekshe kózge túsken depýtattarǵa Qazaqstan halqy Assambleıasynyń atynan «Birlik» altyn medali men «Qazaqstan máslıhattaryna 25 jyl» mereıtoılyq medaldary tapsyryldy.
Sondaı-aq «Qazaqstan máslıhattary depýtattarynyń birlestigi» RQB bıýrosynyń sheshimi boıynsha bir top depýtatqa «Qazaqstan máslıhattarynyń qurmetti depýtaty» ataǵy berildi.
Lebizder legi
Ulbosyn AHMETOVA,
Aqmola oblysy Jarqaıyń aýdandyq máslıhatynyń hatshysy:
– Bir maqsat úshin úndesip, eldi mekenderdegi halyqtyń talap-tilegin oryndaý jolynda, el ıgiligi úshin qyzmet etetin máslıhattarǵa 25 jyl tolyp otyr. Bul merzim az da, kóp te emes. Osy ýaqyt aralyǵynda atqarylǵan sharýa óte aýqymdy. Eldiń eleýlisi, halyqtyń qalaýlysy degen ataqqa ıe bolǵan depýtattar ár jerlerde halyqtyń muń-muqtajyn joqtap keledi.
Respýblıka kóleminde qabyldanyp jatqan zańdardyń ýaqtyly nátıje kórsetip, aýdan kóleminde sheshim shyǵarýda máslıhattyń eńbegi zor dep esepteımin. Eń bastysy, áleýmettik kómek, turmys jaǵdaıyn jaqsartý, halyqtyń múddesine qyzmet etý – bizdiń basty mindetimiz. Ásirese kóp balaly analardy, az qamtylǵan otbasylarǵa qoldaý kórsetý mańyzdy.
Gúlmıra QARYMBAEVA,
Shyǵys Qazaqstan oblysy Kýrchatov qalalyq máslıhatynyń hatshysy:
– Máslıhat depýtattarynyń búgingi jıyny eki turǵydan mańyzdy. Birinshisi – máslıhattyń tarıhy. Iаǵnı, el damýyna qosqan úlesi. Ekinshisi – atqaryp jatqan jumysymyzdyń qazirgi nátıjesin baǵamdaýǵa múmkindik beredi. Sondyqtan konferensııanyń tıimdiligi zor ekeni sózsiz.
Kesheli-beri kóterip jatqan máselelerimiz óte kóp. Máslıhat depýtattarynyń mártebesi kóterilse degen tilegimiz bar. Sondaı-aq máslıhat hatshysyn óńirlerde máslıhat tóraǵasy, tóraıymy dep ataýǵa ótinish jasadyq.
Sonymen qatar turǵyndardyń muń-muqtajy árdaıym bizdiń nazarda. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev saılaýaldy baǵdarlamasynda áleýmettiń, halyqtyń jaǵdaıy mańyzdy ekenin atap kórsetti. Osy boıynsha eldiń turmysyn odan ári jaqsarta berýge úlesimizdi qosa beremiz.
Álı BEKTAEV,
Senat depýtaty, «Aýyl» partııasynyń tóraǵasy:
– Máslıhatta, birinshiden, jergilikti jerdiń bıýdjeti talqylanady. О́ńirdegi halyqtyń turmysyna, ekonomıkaǵa qatysty kóptegen másele qaralady jáne tıisti maǵynaly sheshimder qabyldanady. 25 jylda máslıhat óz tarıhynda kóptegen jumys atqardy. Sonyń eń jarqyn kórinisi – halqymyzdyń jergilikti jerdegi yntymaǵy men birligi.
El ishinde, óńirlerde túrli jaǵdaılar kezdesedi. Bireý renjip, kelesisi yrza bolýy múmkin. Solardyń bárin basyn qosa otyryp, elimizdi birlikke jetelep, ekonomıkany damytýǵa, óńirlerdiń ál-aýqatyn jaqsartýǵa birden-bir atsalysyp júrgen máslıhat pen onyń depýtattary ekeni belgili.
Máslıhattar ómirimizdegi, táýelsiz Qazaqstannyń tarıhyndaǵy óte mańyzdy bılik tarmaǵy dep aıtsaq qatelespeımiz.
Aıgúl QAPBAROVA,
Senat depýtaty:
– Máslıhattyń róli jyl sanap artyp keledi. Senat Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva búgingi konferensııada máslıhattardyń aldyna úlken mindetter qoıdy. Jergilikti bıýdjettiń durys jumsalýy, ekologııalyq máselelerge erekshe mán berdi. Qazirgi tańda rasynda ekologııalyq máseleler kún tártibinde tur. Osy salaǵa berilip jatqan qarajattyń durys jumsalýyna, mán berýine, turmystyq qaldyqtardy qaıta óńdeýdiń qajettiligin aıryqsha atap kórsetti. Sonymen qatar jyldan-jylǵa máslıhat rólin kóterýdiń mańyzyna toqtaldy.
Búgingi sharada aıtylǵan máseleler máslıhattyń jumysyn jetildirýge septigin tıgizedi dep oılaımyn.