Almaty elektr qýatynan qysylmaıdy

Almaty qalasynyń 2015 jylǵa deıingi energetıkalyq keshenin damytý jáne jańǵyrtý aıasynda «Alataý Jaryq kompanııasy» qalanyń ońtústik-batysyn elektr qýatymen tolyq qamtamasyz etetin «Mamyr» qosalqy stansasyn paıdalanýǵa berdi.

Almaty qalasynyń 2015 jylǵa deıingi energetıkalyq keshenin damytý jáne jańǵyrtý aıasynda «Alataý Jaryq kompanııasy» qalanyń ońtústik-batysyn elektr qýatymen tolyq qamtamasyz etetin «Mamyr» qosalqy stansasyn paıdalanýǵa berdi.

Atalmysh stansa qala tur­ǵyn­dary men ońtús­tik as­tana­da­ǵy barlyq tutyný­shy­lardy energııamen qamtamasyz etý má­se­lesinde kezdesetin kóptegen qı­ynshylyqtardy azaıtatyn boldy.

Almaty qalasynyń ener­ge­tıkalyq qýattylyǵy jyl ót­ken saıyn nyǵaıyp kele jat­qany belgili. Qýat kózin tu­ty­ný artqan saıyn burynǵy stan­salardyń jumysyna salmaq kóp túsetin edi. Nátıjesinde ja­ryq sóný, elektr qýatynyń kerneýi tómendep ketý degen sekildi keleńsizdikter paıda bola bastaǵan. Sońǵy jyldary qalada ashylyp jatqan qosalqy stansalar mundaı kedergilerdi joıyp, tutynýshylardyń senimdiligin arttyryp keledi. Sonyń biri – Áýezov aýdanyndaǵy Shalıapın kóshesi men Saıyn kósheleriniń qıylysynda ashylǵan qýaty 110/10-10 kV-tyq jabyq túrdegi «Mamyr» qosalqy stansasy. Alyp shahardyń ońtústik-batys bóligindegi turǵyndardy, óndiris oryndaryn, memlekettik mekemeler men áleýmettik nysandardy elektr qýatymen senimdi qamtamasyz etetin bul stansanyń transformatorlyq qýaty 126 MVA-ny quraıdy.

Jańa stansany saltanatty túrde iske qosqan qala ákimi Ahmetjan Esimov «Almaty jaryq kompanııasy» qyzmetkerlerine ózderiniń bıylǵy 70 jyldyq mereıtoıy qarsańynda halyqqa jasap otyrǵan ıgi isine alǵys bildirdi.

Qala ákimi Almaty qalasy tek respýblıkamyzda ǵana emes, ekonomıkasy jaǵynan óńirdegi eń qýatty qala ekendigin, 2 mıl­lıonǵa jýyq halyq turatyn alyp shahardyń el ekonomıkasyndaǵy úlesi de óte zor ekendigin aıtyp ótti. Qalada sońǵy bes jyl ishinde 29 jańa qosalqy stan­sa salynyp, elektr qýatty­lyǵy 779 megavtqa artyp, 3 myń megavatqa jetken. Osylaısha, qa­lany energııamen qamtý 25 paıyz­ǵa ulǵaıyp otyr. Budan ózge qala aýmaǵyndaǵy energııa júıelerin jańǵyrtý jumystary da toqtaýsyz júrgizilip keledi. Mundaı aýqymdy jumys egemen el bolǵaly alǵash júrgizilip otyrǵanyn da aıta ketý kerek. «Almaty jaryq kompanııa­sy» atqarǵan sharalar qalany energııamen jabdyqtaý isin aıtarlyqtaı jaqsartty. Al myna iske qosylǵan «Mamyr» qosalqy stansasy qala sharýashylyǵyn energııamen úzdiksiz jáne senimdi qamtamasyz etýge burynǵydan da úlken yqpalyn tıgizetin bolady.

Aıta ketetin taǵy bir jaıt, elektr júıesin jaqsartýǵa paıdalanyp jatqan jabdyqtardyń deni óz elimizde jasalsa, keıbir kúrdeli bólshekter shetelderde jasalǵan zamanaýı tehnıka bolyp tabylady. Jańa stansalar qala turǵyndary men barlyq tutynýshylardy, sondaı-aq metropolıten qurylysyn tolyq energııamen qamtamasyz etetin bolady.

«Mamyr» qosalqy stansasynda álemdik standarttarǵa saı qazirgi zamanǵy sapasy myqty elektrondy jab­dyq­tar ornatylǵan. Zamanaýı jab­dyqtardyń arqasynda shyǵyndar azaıyp, elektr qýa­tyn paıdalanýdaǵy qaýipsizdik deń­geıi artyp otyr. «Kentaý transformator zaýyty» AQ keshe­ninde qurastyrylǵan «SerGI» fırmasynyń órtten jáne jarylystan qorǵaý júıesi­men jabdyqtalǵan TRMN 63000/110 transformatorlary qazaq­standyq jabdyqtyń negizgi bóligi retinde qoldanylyp otyr. Munda baılanys ǵımarattarynda apatty jaǵdaılar týyndaǵanda, ony toqtatý men joıýǵa ýaqyt­ty únemdeıtin, qosalqy stansa jabdyqtaryn basqarý jyl­dam­dyǵyn negizgi ýaqyt rejiminde qamtamasyz etetin SCADA júıe­si boıynsha ortalyqqa te­le­aq­parattar berý jáne jı­­naq­taý jumysyn jedel júrgi­zetin sandyq qurylǵylar da qamtylǵan.

Jalpy, «Mamyr» qosalqy stansasyn paıdalanýǵa berý arqyly Almaty qalasyn aldaǵy 20-25 jyl kóleminde energııa qýatymen senimdi qamtamasyz etýge jaǵdaı jasaldy. Áli alda jyl aıaǵyna deıin osyndaı 2 stansa iske qosylady dep otyr qala energetıkteri.

Qanat ESKENDIR,

«Egemen Qazaqstan».

ALMATY.

–––––––––––––––––––––

Sýretterdi túsirgen Talǵatbek ASANOV.