Keshe Aqordada Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev elimizge memlekettik saparmen kelgen Indonezııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıonomen kezdesti.
Memleket basshylary aldyme ekeýara kezdesip, eki eldiń yntymaqtastyǵyn ári qaraı tereńdetýge qatysty keleli máselelerdi talqylaǵan soń, Qazaqstan Prezıdent Nursultan Nazarbaevpen Indonezııa Prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıononyń qatysýymen keńeıtilgen quramda kelissózder júrgizildi.
Keshe Aqordada Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev elimizge memlekettik saparmen kelgen Indonezııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıonomen kezdesti.
Memleket basshylary aldyme ekeýara kezdesip, eki eldiń yntymaqtastyǵyn ári qaraı tereńdetýge qatysty keleli máselelerdi talqylaǵan soń, Qazaqstan Prezıdent Nursultan Nazarbaevpen Indonezııa Prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıononyń qatysýymen keńeıtilgen quramda kelissózder júrgizildi.
Alǵashqy bolyp sóz alǵan Qazaqstan basshysy ındonezııalyq áriptesiniń bul jolǵy Qazaqstanǵa jasaǵan sapary eki memlekettiń yntymaqtastyǵyn damytýǵa jańasha serpin beretinin atap ótti. О́tken jyly sizderdiń kórikti elderińizge jasaǵan saparym barysynda bizdiń delegasııaǵa kórsetken jyly shyraıly qonaqjaılylyqtaryńyz jaqsy esimde, dedi Nursultan Nazarbaev. Bul – shynaıy dostyqtyń belgisi. Sizdiń saparyńyz óte mańyzdy oqıǵa bolyp sanalady. Biz Azııadaǵy iri jáne jetekshi elderdiń biri – Indonezııamen qarym-qatynasqa zor qyzyǵýshylyqpen qaraımyz. Biz barlyq baǵyttarda da sizdermen jan-jaqty yntymaqtastyqty damytýǵa nıettimiz. Indonezııa Ońtústik-Shyǵys Azııadaǵy negizgi memleketterdiń biri jáne Ortalyq Azııadaǵy Qazaqstan sııaqty qaýipsizdik máselelerinde úlken rólge ıe.
Osylaı dep oı qorytqan Qazaqstan Prezıdenti Indonezııa halqyn merekelenip ótken Táýelsizdik kúnimen quttyqtady. Sizdiń halqyńyzǵa shyn júrekten amandyq, alǵa qoıǵan barlyq maqsattarǵa jetýde tabystar tileımin, dedi Nursultan Nazarbaev.
Indonezııa Prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıono óziniń bul sapary eki el arasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etetinin atap ótti. Sizdiń ótken jyly Indonezııaǵa saparyńyz, al meniń Qazaqstanǵa saparym bizdiń elder men halyqtardy jaqyndatatyn bolady, dedi Indonezııa basshysy. Bizder shaǵyn quramdaǵy kezdesýde ınvestısııa, energetıka, azyq-túlik ónimderi, bilim berý, taǵy basqa máselelerdi talqyladyq. Qazaqstan men Indonezııanyń ekonomıkasy joǵary qarqynmen damyp keledi. Bizder endi barlyq salalarda qatynastar ornaıdy degen senimdemiz.
Qazaqstan men Indonezııa arasyndaǵy saıası jáne ekonomıkalyq qatynastar dostyq, ózara túsinistik jaǵdaıda damyp keledi. Buǵan, retimen aıtqanda, 1995 jyldyń sáýirinde Indonezııa Prezıdentiniń Qazaqstanǵa, sondaı-aq sol jyldyń maýsymynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Indonezııaǵa jasaǵan resmı saparlary negiz qalady. Indonezııa basshysynyń Almatyǵa sapary barysyndaǵy kelissózder nátıjesinde Birlesken málimdemege, sondaı-aq Ekonomıkalyq jáne tehnıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.
Bul jerde Memleket basshylarynyń Birlesken málimdemesiniń orny bólek bolǵanyn atap ótken jón. О́ıtkeni, atalǵan qujat Qazaqstan men Indonezııa arasyndaǵy ózara qarym-qatynastarynyń negizgi prınsıpterin belgilep bergen edi. Onda beıbitshilikti, aımaqtyq jáne halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtý máselelerine erekshe kóńil bólindi. Sonymen qatar, eki eldiń isker toptarynyń aýyl sharýashylyǵy, munaı men gaz óndirý, óńdeý ónerkásibi, halyq tutynatyn taýarlardy óndirý salalarynda baılanystardy keńeıtý máselelerine qoldaý bildirildi.
Al Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Indonezııaǵa sapary kezindegi Birlesken kommıýnıkede ekijaqty qatynastar máseleleri, ózara múddelilik bildiriletin halyqaralyq jáne aımaqtyq problemal ar boıynsha joǵary deńgeıdegi pikir almasýdyń jemisti bolǵany atap kórsetildi. Osy sapar barysynda, sondaı-aq Qazaqstan Ulttyq banki men Indonezııa Ortalyq banki arasyndaǵy tólem týraly kelisimge jáne eki memlekettiń saýda-ekonomıkalyq palatalary arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıylǵan bolatyn.
Kelissózder qorytyndysy boıynsha memleket basshylarynyń Birlesken deklarasııasy qabyldanyp, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Indonezııa Respýblıkasy Úkimeti arasynda Qazaqstan Respýblıkasy men Indonezııa Respýblıkasy arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi birlesken komıssııa qurý týraly memorandýmǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Indonezııa Respýblıkasy Bilim jáne mádenıet mınıstrliginiń arasynda Mádenıet salasyndaǵy yntymaqtastyq jóninde ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.
Osy qujattarǵa qol qoıylǵannan keıin Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Indonezııa Prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıono buqaralyq aqparat quraldary úshin birlesken brıfıng ótkizdi.
Qazaqstan Prezıdenti óz sózinde geografııalyq alshaqtyǵyna qaramastan, eki memleket pen halyqty kóp nárse biriktiretinin atap ótti. Indonezııa – Jer sharyndaǵy eń turǵyny kóp musylman eli. Qazaqstan da Indonezııa sııaqty kópultty memleket bolyp sanalady. Eki el odan ári damýynyń órshil josparlaryn júzege asyrýda jáne tıisti strategııalyq baǵdarlama qabyldady. О́zderińiz de bilesizder, Qazaqstan aldyna álemniń eń damyǵan otyz eliniń qataryna ený mindetin qoıdy. О́z kezeginde Indonezııa ekonomıka aıasyn ulǵaıtý jáne jedel damytý jónindegi bas josparyn qabyldady. Ol eldiń 2025 jylǵa qaraı álemdegi ekonomıkasy iri on eldiń qataryna kirýdi kózdeıdi. Osylaısha, eki el ózara tıimdi yntymaqtastyq aıasyn keńeıtýge jáne tereńdetýge múddeli, dedi Qazaqstan basshysy.
Nursultan Nazarbaev ózara saýda kólemi ázirge 100 mıllıon dollarǵa da jetpegenine, bul ekonomıkanyń áleýetine saı emestigine jáne birlese otyryp belsene kúsh salýdy talap etetinine nazar aýdartty. Qazaqstan birlesken ınvestısııalyq jáne joǵary tehnologııalyq jobalardy iske asyrýǵa múddeli. Bizde jumys isteýge nıetti Indonezııa bıznesin qoldaýǵa daıynbyz. Qazirdiń ózinde eki eldiń kompanııalary ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, týrızm salalarynda belsene yntymaqtasýda. Sonymen qatar, ekonomıkalyq yntymaqtastyqty tereńdetýge ornyqqan kólik baǵyttarynyń bolmaýy aıtarlyqtaı kedergi keltirýde. Biz Qazaqstan men Indonezııa qalalary arasynda áýe qatynasyn ashý qajettigi týraly aıttyq. Bul da bizdiń azamattarymyzdyń tıimdi týrıstik saparyn yntalandyratyn bolady, dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy úkimetaralyq komıssııanyń ózara is-qımyldyń atalǵan baǵyttaryn jandandyratynyna toqtaldy. Biz Qazaqstan-Indonezııa bıznes-forýmyn ótkizýdi qoldaımyz. Prezıdent Iýdoıonomen bıznesmenderdiń úlken toby birge júr. Bizdiń isker adamdarymyz baılanys ornatady dep oılaımyn, dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti eki el de kópjaqty pishinde belsene yntymaqtasyp otyrǵanyn da atap ótti. Indonezııa – ASEAN-nyń «Úlken jıyrmalyqqa» kiretin birden-bir múshesi. Bul Qazaqstan qonaq retinde qatysatyn Sankt-Peterbýrgtegi aldaǵy G20 sammıtiniń qarsańynda erekshe ózekti. Biz Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy men AО́SShK tárizdi bedeldi forýmdar aıasynda tyǵyz yntymaqtasyp otyrmyz. Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes shaqyrýǵa bastamashy retinde biz Indonezııa AО́SShK-niń baqylaýshysy qataryndaǵy óz mártebesin onyń tolyqqandy múshesi deńgeıine kóteredi dep senemiz. Biz EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin ótkizý quqyǵyna usynylǵan Astananyń kandıdatýrasyna qoldaý kórsetkeni úshin de Indonezııa tarapyna alǵys aıtamyz. Oǵan daıyndyq jasaýǵa jáne ótkizýge Indonezııanyń belsendi atsalysýy bizdiń elderimizdiń ekonomıkasynyń odan ári artýyna jáne ózara tıimdi yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa qyzmet etetinine senemin, dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev Sýsılo Bambang Iýdoıonomen byltyrǵy ýaǵdalastyqtar nátıjesinde Qazaqstanda Indonezııanyń Mádenıeti kúnderiniń ashylý rásimi ótetinin de málim etti. Bul dıplomatııalyq qarym-qatynastardyń búkil tarıhynda alǵash ret ótýde. Qazaqstandyqtar is-sharalardy zor qyzyǵýshylyqpen tamashalaıtyn bolady dep oılaımyn. Kelesi jyly Indonezııada Qazaqstannyń mádenıeti kúnderi ótedi, ol da elderimiz arasyndaǵy mádenı baılanystardy nyǵaıtýǵa septigin tıgizetin bolady, dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Al Indonezııa Prezıdenti óz kezeginde Qazaqstanǵ a alǵash ret jáne Nursultan Nazarbaevtyń shaqyrýymen kelip otyrǵanyn atap ótti. Qazaqstan basshysynyń bizdiń elge sapary aıtarlyqtaı jemisti bolyp, seriktestigimizge jańa múmkindikter ashty. Búgin biz yntymaqtastyqtyń keń aýqymdy, sonyń ishinde óńirlik saıasat máselelerin qozǵap, óte syndarly kelissózder ótkizdik. Men saýda-ekonomıkalyq árekettestiktiń ári qaraı jandanatynyna senimdimin jáne bizdiń elderimizdiń arasyndaǵy taýar aınalymynyń kólemi taıaýdaǵy 4-5 jylda 100 mıllıon dollarǵa jetedi dep úmittenemin. Bizdiń elderimiz, ásirese, ekonomıkamyzdyń qarqyndy damýyn eskersek, zor yntymaqtastyq áleýetine ıe, dedi Sýsılo Bambang Iýdoıono.
Indonezııa basshysy úkimetaralyq komıssııalar qyzmetine de toqtaldy. Olar qol jetken ýaǵdalastyqtardy júzege asyra alatynyna, sondaı-aq, ekijaqty yqpaldastyqtyń jańa josparyn ázirleıtindigine zor úmit artamyn. Buǵan qosa, bizdiń elderimizdiń ózge salalarda da orasan zor áleýeti bar ekeni jóninde men Qazaqstan Prezıdentimen kelisemin. Bul bilim berý, ǵylym, mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyq máselelerine qatysty, dedi Indonezııa Prezıdenti.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretterdi túsirgender
S.Bondarenko, B.Otarbaev.