Endigi jerde kimniń altyny kóp bolsa, sol eldiń sózi ústem bolary anyq; sebebi sarapshylar 2020 jyldan bastap altynnyń 1 ýnsııasy 2000 AQSh dollarǵa deıin kóteriletinin aıtyp otyr. Sarapshylar jekelegen elderdiń valıýtalarynyń turaqtylyǵyna da altyn baǵasy áser etýi múmkin ekenin aıtyp jatyr.
Apta basynan beri álem elderiniń valıýtalary endi munaıdyń emes, altynnyń qanatyna jaıǵasýǵa asyǵa bastaǵanyn jazyp jatyr.
Altyn yqylym kezeńderden beri negizgi valıýta qyzmetin atqaryp kele jatqany ras. Búginde álemdik qarjy júıesinde altyn óz qunyn joǵaltpaı saqtap turǵan turaqty antıkrızıstik rezerv. Sonymen qatar, altyn rezervi ulttyq valıýta qoryn retteıtinin bilemiz. Jáne bir biletinimiz altyn qory kóp bolǵan saıyn memlekettiń ekonomıkalyq táýelsizdigin saqtap qalý múmkindigi joǵarylaıtyny. Osyǵan deıin Dúnıejúzilik altyn keńesi (WGC) eseptegendeı, aqpan aıynda álemniń ortalyq bankteri valıýta rezervterin tolyqtyrý úshin 36 tonna altyn satyp alǵanyn jazǵanbyz.
Altyn qory jaǵynan 8133,5 tonna baılyǵymen AQSh- kósh basynda tur. Amerıkalyq altynnyń jartysyna jýyǵy Kentýkkıdegi Fort-Noksqalasyndaǵy burynǵy áskerı bazanyń qoımasynda. Qorlardyń bir bóligi Nıý-Iorktegi Vest-Poıntsaraıy qoımasynda, Kolorado shtatyndaǵy Denver saraıy jáne Nıý-Iorktiń Federaldyq rezervtik bankiniń (FRB) qoımasynda, Manhettenniń Lıbertı 33 kóshesinde ornalasqan. Germanııanyń altyn qory 3367,9 tonna. Valıýta rezervteriniń úlesi 70% quraıdy. Buryn Germanııanyń altyn qorynyń kópbóligi Nıý-Iorktegi (AQSh), Londondaǵy(Ulybrıtanııa) jáne Parıjdegi (Fransııa) bankterde bolǵan. Biraq 2018 jyldan bastap, qoǵamdyq pikirdiń qysymymen Germanııa ózinińaltynyn sheteldik qoımalardan qaıtara bastady. Úshtikti tuıyqtap turǵan Italııa: altyn qory - 2451,8 tonna. Valıýta rezervteriniń úlesi 65,4% quraıdy. Italıandyq altyn negizinen quımalarda saqtalǵan. Al ondyqqa kirgen ózge memleketter týraly málimetter ózgerip turady.
Altyn Chıkagodaǵy CME bırjasynda saýda-sattyq barysynda rekordtyq qymbattady, Sharyqtaý sheginde baǵa bir ýnsııaǵa $ 1775-ke jetti. Kelisimshart quny 1771,3 dollardy qurady, bul2012 jyldan bergi eń joǵary kórsetkish..
Altyn baǵasynyń ósýine álem elderi ekonomıkasynyń tómendeýi týraly málimdemeler áser etip jatyr. Dástúr boıynsha altyn turaqtyjáne qaýipsiz aktıvterdiń biri bolyp sanaldy.
Newmont (SPB: NEM) Corp. altyn óndirýshi kompanııayń basshysy Tom Palmer keshe keshe altynnyń ýnsııasy 2000 dollarǵa deıin kóteriletinin jáne aldaǵy joǵary deńgeıde saqtalýy múmkin ekenin aıtty.
Tom Palmer bul boljamy arqyly altynnyń baǵasyn birden 500 AQSh dollaryna qymbattatyp jiberdi. «Altyn ekonomıkany qoldaıdy jáne bulaldaǵy bes jylda aıaqtalady dep kútpeımin» dediPalmer Bloomberg-ke bergen suhbatynda.
Buǵan deıin, naýryz aıynyń alǵashqy onkúndiginde Mitsubishi Bank sarapshylary da «aqyldy aqsha» saqtandyrý jastyqshasy retinde altyndy tańdaıtynyn aıtqan. Iri ınvestısııalyq bankterdiń sarapshylary altynnyń 2020 -2025 jyldarǵa arnalǵan optımıstik boljamdaryn rastady. Biraq olar TOm Palmer aıtqandaı 2000 AQSh dollary emes, 1500 AQSh dollarymen shektegen.
Álemdik ekonomıkanyń álsireýi, munaıdyń arzandaýy altynnyń básin arttyryp jiberdi. Investorlar óz kapıtalynyń bir bóligin altynǵa aýystyrdy. Bul úrdis álemdik ekonomıkanyń qalypqa kelý merziminiń uzaqtyǵyna baılanysty júredi. Biraq sarapshylar qalypqa kelý merzimin 5 jylǵa uzartyp otyr. Oǵan deıin altynǵa degen suranys artady.
Amerıkandyq Morgan Stanley banki 2020 jylaltyn úshin tym jaıly bolatynyn aıtady. Sebebi altynnyń baǵasy aldyńǵy 2018 jylǵa qaraǵanda aǵymdaǵy 2019 jyl úshin kóbirek tabys ákelipti.
Mitsubishi Bank sarapshylarynyń pikirinshe, álemdik valıýta úshin 2020 jyly da, 2021 jyly da saqtandyrý jastyqshasy bolyp qala beredi. Oǵan deıin ekonomıkalyq turaqtylyqty saqtaýǵa janama bolsa da yqpal etetin tetik joq.
Sebebi keıbir memleketterdiń ortalyq bankteri halyqaralyq rezervterin ártaraptandyrý jáne AQSh dollaryna táýeldilikti azaıtý úshin altyn satyp alýdy jalǵastyryp kele jatyr. Bul álemdik ekonomıkadaǵy belgisizdik jaǵdaıynda qorǵanys quraly retinde qymbat metaldarǵa degen suranysty kórsetedi.
Shveısarııanyń UBS bankiniń sarapshylary kelesijyly altynnyń baǵasy bir ýnsııa úshin 2000 dollarǵa deıin kóteriledi dep sanaıdy. Aldaǵy úsh aıda qymbat metaldardyń quny bir ýnsııa úshin1700-1800 dollarǵa deıin ósýi kerek. Mamannyń pikirinshe, altyn degen suranystyń artýynan jáne ony bir ortalyqqa jınaýdan qorqýdyń qajeti joq. Bul ınvestorlarǵa qarjylyq qoryn kapıtaldandyrýǵa múmkindik berip, aksııa baǵasyna salmaq berýge yqpal etedi.
Bloomberg sarapshysy Tom Tornton altynnyń baǵasy bir ýnsııa úshin 1800-2000 dollarlyq belgiden kóterilip ketýi qalypty jaǵdaı ekenin aıtady. Osydan birneshe jyl buryn altyn baǵasynyń bir ýnsııasy Nıý-Iorktiń fıýcherster naryǵynda 4000 dollarǵa deıin kóterildi. Biraq qymbat munaı baǵasy altynnyń ınvestısııalyq múmkindiginiń jolyn jaýyp, oǵan degen qyzyǵýshylyqty tómendetip tastapty.
Sarapshy Tom Torntonnyń pikirinshe, qazirgi ýaqytta altyn naryǵynda uzaq merzimdi ınvestorlar men alyp satarlar úshin qolaıly jaǵdaı bar.
Sarapshylar qazir altyn baǵasynyń artýyna úshfaktor áser etetinin aıtady.
Birinshisi ortalyq bankterdiń paıyzdyq mólsherlemeleriniń ózgerýi, AQSh pen Qytaı arasyndaǵy saýda kelissózderi men AQSh dollarynyń baǵamy. Munaı altyn úshin básekelestik qabiletinen aırylyp qaldy. Demek, endigi tartys altynnyń tóńireginde bastalýy ábden múmkin. Sodan bolar, jekelegen tulǵalar, ınvestorlar ózderiniń qarjylaryn buǵan deıin qozǵalmaıtyn múlik, qundy qaǵazdarǵa salyp kelse, endi olardyń ornyn altynǵa aıyrbastaı bastady.
Sońǵy 15 aıda Qytaı eliniń altyn qory 70 paıyzǵa ósken. Naqty derekterge úńilsek, qazirgi tańda altyn qory jóninen AQSh kósh basynda. Odan keıingi orynda Germanııa keledi. Úshinshi satyda Halyqaralyq valıýta qory tur. Eki jarym myń tonnaǵa jaqyn altyn qory bar Italııa men Fransııa memleketteri úzdik bestikke enedi. Al, Qazaqstan altyn qory boıynsha álem elderiniń alǵashqy ondyǵyna, altyn óndirisi boıynsha úshinshi ondyǵyna kiredi. Elimizde 200-ge taqaý altyn ken orny bar. Shamamen 48 mıllıard dollarlyq altyn qorymyz(ken oryndaryndaǵy zerttelgen altyn), 1 159 687,4 keli altyn bar eken. Osyǵan deıin resmıstatıstıka Qazaqstannyń altyn qorynyń kartasyn jasap shyqqanyn jarııa etken-di. Elimizdegi eń úlken altyn qory Shyǵys Qazaqstan oblysy aýmaǵynda eken. Qor kólemi - 537,5 myńkeli. Bul - 22 mıllıard dollar. Ekinshi orynda Aqmola oblysyndaǵy altyn qory - 259,9 myń keli, 11 mıllıard dollarǵa teń. Al, Qaraǵandy oblysynda 5 mıllıard dollar bolatyn 114,8 myńkeli altyn qory bar.
Eske sala ketsek, qazir Qazaqstan óz terrıtorııasynda óndirilgen altyndy ózi óńdep, ózelimizde qaldyrýǵa múddeli bolyp otyr. Munyń birneshe sebebi bar. Altyn ótimdi aktıv. Tipti syrttan alǵan qaryzdy osy altynmen jabýǵa bolady. Jalpy eksport-ımport kóbeıgen saıyn, altyn-valıýta qory da ósip, aradaǵy ara salmaqty teńestirip shart. Altyn halyqaralyq rezervtik aktıvter dep atalady. Taǵy bir eske sala ketetin jaıt, altyn rezervimen altyn qordy shatastyrýǵa bolmaıdy. Elimizde ekeýi de bar. Altyn qory ol Qarjy mınıstrligine qaraıdy. Al altyn rezervi Ulttyq bankke, onda da Londonda saqtalady.