Senat «Qazaqstan Respýblıkasynda beıbit jınalystardy uıymdastyrý jáne ótkizý tártibi týraly» zań jobasyn talqylap, birqatar ózgerister engizdi. Jalpy, bul qujat elimizdegi saıası prosesterdi lıberaldaýǵa baǵyttalǵan.
El ishindegi qoǵamdyq talqylaýlar barysynda, halyqaralyq uıymdar tarapynan túsken usynystardy eskerip, zań jobasynyń keı normasyn áli de pysyqtaý kerek ekenin baıqadyq. Osy baǵytta Parlamenttiń joǵarǵy palatasy belsendi jumystar atqardy.
Zań jobasynyń ereksheliginiń biri – beıbit jıyndarǵa arnalǵan arnaıy oryndardyń naqty sany qalanyń árbir aýdanynda, qalanyń ortalyq bóliginde úshten kem bolmaýy kerek dep belgilenýi. Osylaısha beıbit sherýlerge ruqsat etilgen arnaıy oryndar sany Nur-Sultanda 12-den, iri megapolıs Almatyda 24-ten kem bolmaıdy.
Bul beıbit jınalystar ótkizý jónindegi konstıtýsııalyq quqyqty qamtamasyz etedi, memlekettik organdarmen tyǵyz qarym-qatynas ornatýǵa septesedi. Iаǵnı azamattardyń kótergen máselesine baılanysty konstrýktıvti sheshimder qabyldaýǵa septigin tıgizedi.
Sonymen qatar uıymdastyrýshy mindetiniń tizbesin 10-ǵa deıin qysqartý da mańyzdy tarmaq. Beıbit jınalystarǵa qatysýshylardyń óz bet-álpetin jasyrmaýyn, onyń ishinde adamdy tanýǵa kedergi keltiretin kıimdi, ózge de quraldardy paıdalanbaýyn talap etý mindetin tolyq alyp tastaý usynyldy. О́ıtkeni qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý máselesi ishki ister organdarynyń quzyretine jatady.
Germanııada mıtıng uıymdastyrýshysy zańdy tulǵa rólinde tártiptiń qamtamasyz etilýine, reglamenttiń saqtalýyna, janjalǵa jol bermeýge jaýap beredi. Osy mindetterdi uıymdastyrýshy óz betinshe sheshedi. Alaıda quqyq qorǵaý organdary qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etýi qajet, sondaı-aq azamattardyń sherý ótkizý quqyǵyn qorǵaýy tıis.
Nıderlandtyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Andre Karstens osy zań jobasyna qatysty óz pikirimen bólisti. «Mıtıngilerge baılanysty máseleler ámbebap. Barlyq memleket osy joldy júrip ótti. Basqa memleketter tájirıbesinen sabaq alyp, qandaı máseleler týǵanyn, qandaı qatelikter jiberilgenin eskerýge múmkindik bar. Bul prosess óz deńgeıinde júrgizilip jatyr. Qazaqstan jaqsy zań jobasyn jasaıtynyna senimdimin», dep aǵynan jaryldy.
Qoryta aıtqanda, jalpy beıbit jınalystardy uıymdastyrý jáne ótkizý týraly zań jobasy «halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń is júzinde júzege asyrylýyn, qujattyń lıberaldana túskenin, osy saladaǵy álemdik tájirıbeniń jaǵymdy tustary eskerilgenin kórsetedi.
Ásel NAZARBETOVA,
Prezıdent janyndaǵy QSZI halyqaralyq zertteýler bóliminiń basshysy