Saltanatty rásimnen keıin memleket basshylary kelissózder júrgizip, onyń barysynda saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyq máselelerin qarastyrdy. Bul týraly Aqorda.kz habarlady.
Sondaı-aq, Nursultan Nazarbaev pen Alber II seriktestiktiń barlyq spektrin damytý jónindegi kelisimderdi iske asyrý úderisin, eki memleket basshysynyń Birlesken deklarasııasynda kórinis tapqan basty baǵyttardy talqylady.
Memleket basshysy atap ótkendeı, Qazaqstan Monakony Ońtústik Eýropadaǵy perspektıvalyq seriktesi retinde qarastyrady jáne ekonomıkalyq, ınvestısııalyq ózara is-qımyl aıasyn keńeıtý úshin barlyq alǵysharttar bar.
Monako Knıaziniń ekijaqty yntymaqtastyqtyń negizin qalaǵan, ótken jyly qarashada Qazaqstanǵa jasaǵan alǵashqy resmı saparynan keıin eki el arasyndaǵy iskerlik baılanystar jandana túskeni atap ótildi.Degenmen, saýda-ekonomıkalyq baılanystar deńgeıi áli de eki memlekettiń áleýetine saı emes. Ony damytý jolynyń biri Qazaqstan-Monako Iskerlik keńesin qurý bolyp tabylady.
Monako kompanııalaryn Qazaqstan ınnovasııalyq jobalarǵa, ásirese, energııalyq jaǵynan tıimdi qurylys, jańartylatyn energetıka, týrızm ındýstrııasy, servıstik ındýstrııa, farmasevtıka jáne elektronıka salalaryn qamtıyn, memleket tarapynan básekelestik artyqshylyqtarǵa ıe salalarǵa tartýǵa múddeli.
Qazaqstan Keden odaǵyna múshe bola otyryp, óz kezeginde Monako bıznesi úshin aýqymdy naryqtyq perspektıvalar usynady.Monaka ınflıasııanyń, sondaı-aq jumyssyzdyqtyń is júzinde nóldik deńgeıi saqtalýy jaǵdaıynda jalpy ishki ónimniń ósýiniń ornyqty qarqynyn kórsete otyryp, tıimdi ekonomıka qurýdyń jáne qolaıly áleýmettik orta qalyptastyrýdyń úlgisi bolyp sanalady. Shekteýli kólemdegi resýrstar jaǵdaıynda qýatty ekonomıkalyq kórsetkishterdi qamtamasyz etýge múmkindik beretin qolaıly iskerlik ahýal qalyptastyrýdaǵy Monakonyń tájirıbesi zor qyzyǵýshylyq týdyrady. Jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónim tárizdi ındıkator jóninen Monako kóshbasshylyq orynnyń birine ıe (2012 jyly 163 myń dollar).
Bul memleket úshin qorshaǵan ortany qorǵaý – erekshe basymdyq. Osy saladaǵy ózara is-qımyl Qazaqstan Prezıdenti men Monako Knıazi tarapynan «jasyl ekonomıka» salasyndaǵy «Jasyl kópir» seriktestik baǵdarlamasymen, sondaı-aq Astanada EKSPO-2017 kórmesine daıarlyq jáne ony ótkizý máselelerimen qosa talqylandy.
Eki eldiń týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyǵy Qazaqstan ázirlep jatqan jobalar men atalǵan saladaǵy Monakonyń biregeı tájirıbesin eskergende, zor qyzyǵýshylyq týǵyzady. Buǵan qosa, kelissózder barysynda taraptar mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty damytý múmkindigin qarastyrdy. Oǵan «Monako Hanymy Greıs Kellıdiń dáýiri» kórmesiniń Astanada ashylýy serpin berdi. «Astana opera» opera jáne balet teatry men «Opera Monte-Karlo» arasyndaǵy yntymaqtastyq ony budan ári nyǵaıtý baǵyttarynyń biri bolyp tabylady.Sonymen qatar, Monako turǵyndary kelesi jyly Qazaqstannyń Fransııadaǵy mádenıeti maýsymy aıasynda qazaq mádenıetimen tanysý múmkindigine ıe bolmaq.
Kezdesý kezinde halyqaralyq uıymdar, eń aldymen BUU aıasynda ózara is-qımyldy damytý máselesi de qaraldy. Eki memlekettiń negizgi halyqaralyq problemalarǵa kózqarasy uqsas ekendigi atap ótildi.Sondaı-aq, memlekettik nagradalar almasyldy. Alber II Qazaqstan Prezıdentine Áýlıe Karl ordenin tapsyrdy. О́z kezeginde Monako Knıazi I dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattaldy.
Kezdesý qorytyndysynda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Monako Knıazdigi Úkimeti arasyndaǵy týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Monakoǵa resmı sapary aıasynda Knıazdiktiń ýrbanıstıkalyq jáne qarjylyq damýynyń tanystyrylymyna qatysty.
Tanystyrylym barysynda Memlekettik mınıstr M.Roje, Ekonomıkalyq damý jáne qarjy mınıstri M.Kastelını, Áleýmettik máseleler men densaýlyq saqtaý mınıstri S.Valerı, Qorshaǵan ortany qorǵaý jáne qala qurylysy mınıstri M.P.Gramalııa Memleket basshysyna tıisti salany damytýdyń jaı-kúıi men keleshegi týraly aqparatty, atap aıtqanda, Greıs Hanymy emhanasynyń qurylys josparyn, sondaı-aq shekteýli aýmaqqa ıe Knıazdiktiń qala qurylysyn odan ári júrgizýdiń baǵyttaryn tanystyrdy.
Qazaqstan Prezıdenti tanystyrylymnyń meılinshe mazmundy bolǵanyn atap ótip, osy saparǵa shaqyrǵany úshin taǵy da alǵysyn aıtty.– Alber II-niń ótken jylǵy sapary, Greıs Hanymǵa arnalǵan Qazaqstandaǵy kórme jáne meniń bıylǵy saparym – bizdiń halyqtarymyz ben memleketterimizdiń ózara qarym-qatynastarynyń alǵashqy tarıhı betteri, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy bilim berý, densaýlyq saqtaý salalaryna basa nazar aýdarýdyń, sondaı-aq qurylysty belsene júrgizýdiń eki elge de ortaqtyǵyn atap ótti.– Bir ereksheligi, bul máselelerdi Monako eki sharshy shaqyrym, al Qazaqstan eki mıllıon jeti júz myń sharshy shaqyrym aýmaqta júzege asyrady. Monakonyń kópǵasyrlyq tarıhy bar, búkil álemniń tájirıbesin jınaqtap otyr, biz bolsaq endi ǵana óz damý jolymyzdy bastap otyrmyz jáne úırenetin nárselerimiz jeterlik, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev Monakonyń syrtqy qaryzy nóldik deńgeıde ekenine toqtaldy. Qazaqstannyń qazirgi ýaqytta jalpy ishki óniminiń 4-5 paıyzy kóleminde memlekettik qaryzy bar jáne bıýdjet tapshylyǵy 3,5 paıyz kóleminde. Biraq bul rette eldiń ulttyq rezervi 90 mıllıard dollardy quraıdy, bul bıýdjet tapshylyǵynyń jáne qaryzynyń joqtyǵy týraly aıtýǵa da múmkindik beredi.Osy oraıda Memleket basshysy Monakonyń bank júıesin zertteý qajettigine nazar aýdardy, ondaǵy sheteldik bankter úlesi 95 paıyz jáne bul onyń ornyqty ári qarqyndy damýyna kedergi keltirmeıdi.
Qazaqstan Prezıdenti eki eldiń yntymaqtastyǵyn ulǵaıtýdyń ózara tıimdi áleýeti zor ekenin atap ótti.– Aýmaǵy asa úlken emes shaǵyn memlekettiń osyndaı orasan mindetti sheshýge umtylyp otyrǵany súısintedi. Biz Monakomen ásirese medısına, bilim berý, sondaı-aq quqyq júıeni damytý salasyndaǵy yntymaqtastyq aıasyn keńeıtýge umtylatyn bolamyz, – dedi Memleket basshysy.Buǵan qosa, Nursultan Nazarbaev Monakonyń Memlekettik mınıstri M.Rojemen kelissózder júrgize otyryp, onymen ekijaqty qarym-qatynastardyń ózekti máselelerin talqylady.