Saqtyqta qorlyq joq

Testileý qýaty – táýligine 28 myń

Densaýlyq saqtaý mınıstri­niń mindetin atqarýshy Lázzat Aqtaeva koronavırýs ın­fek­sııasyn qospaǵanda, ınfek­sııalyq aýrýlar boıynsha epıde­mııalyq jaǵdaı jalpy Qazaqstan Respýblıkasy bo­ıynsha turaqty ekenin atap ótti. 64 ınfeksııalyq aýrý boıynsha monıtorıng júrgizilýde, 5 aıdyń qorytyndysy bo­ıynsha 49 ınfeksııa boıynsha syrqattanýshylyq tómen­degen. Bıyl adamdardyń oba, tyrysqaq, ish súzegi, qutyrý,  dıfterııa, sirespe, qyzamyq jáne basqa da juqpaly aýrýlarmen syrqattanýy tirkelgen joq. О́tken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda salmonellez, qyzylsha, irińdi menıngıt, týberkýlezben syrqattaný tómendegeni baıqaldy. A jiti vırýstyq gepatıt (1,8 ese), botýlızm (3 ese), skarlatına 4,3 ese ósti.

Oba jáne basqa da tabıǵı-oshaqtyq ınfeksııalardyń aldyn alý maqsatynda profılak­tıkalyq is-sharalar júrgiziledi. Osy jyldyń 5 aıynda obaǵa qarsy kúres uıymdary zertha­na­lyq zertteı otyryp 223,1 myń sharshy shaqyrymdy jáne 4 mln ektoparazıtter men ke­mir­gishterdi tekserdi, obanyń 14 qozdyrǵyshy bólindi, bul qozdyrǵyshtyń sırkýlıasııasyn kórsetedi. 2020 jyldyń 5 aıynda 1 411 647 adam egildi, bul egýge jatatyndar sanynyń 92%-yn qurady. 2020 jyldyń I toqsanynda respýblıkada profılaktıkalyq egýden 1 423 bas tartý esepke alyndy, 2019 jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda 13%-ǵa óskeni baıqaldy. Bul rette bas tartqan adamdar arasynda egilgender sany 725-ten 309-ǵa deıin, 2 ese tómendedi. Bas tartý sebepteri boıynsha eń úlken úles jeke senim boıynsha bas tartýǵa keledi jáne bul jalpy bas tartý sanynyń 52,9%-yn quraıdy, dinı paıymdaýlar boıynsha – 29%, vaksınaǵa senimsizdik – 11,2%, BAQ-taǵy teris aqparat boıynsha – 6,4%. Bas tartqandar arasynda 309 adam egildi.

2020 jyldyń 5 aıynda 2019 jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda qyzylshamen syrqattanýdyń 2,8 ese tómen­deýine qol jetkizildi. «Qyzyl­shany tómendetý maqsatynda 9-10 aılyq balalarǵa qosymsha vaksınasııa júrgizildi. 260 myńnan astam bala egildi. Bul osy jas tobyndaǵy syrqattanýdy 2,5 ese tómendetýge múmkindik berdi. Budan basqa aýyrǵan eresekter arasynda 55%-dan astamy 20-29 jas aralyǵyndaǵy top ekenin eskere otyryp, osy jas tobyna qyzylshaǵa qarsy qosymsha vaksınasııa júrgizildi, 1 759 459 adam egildi», dedi L.Aqtaeva.

COVID-19-ǵa PTR-testileý úshin 56 zerthana jumys isteıdi, testileý qýaty táýligine 28 myńǵa deıin jetkizildi. Endi muny bıýdjet esebinen 30 myń testke deıin, al memlekettik jáne jeke sektor zerthanalar esebinen 35 myńǵa deıin arttyrý josparlanýda. Sońǵy aptada (8-14 maýsym aralyǵynda) respýblıkada 5 485 jaǵdaı tirkeldi.  О́tken aptamen (1-7 maýsym aralyǵynda) salystyrǵanda syrqattanýshylyq 1,9 ese ósken (2908-den 5485-ke deıin).

Densaýlyq saqtaý mınıstr­liginiń derekteri boıynsha 6 aıǵa maskaǵa degen qajettilik 111,2 mln danany quraıdy.

«Búgingi tańda 9 otandyq kásiporynnyń qýaty táýligine 490 myń dana medısınalyq mas­ka shyǵarýǵa múmkindik bere­di. О́ndiris kólemin ulǵaı­tý maq­satynda osy jyldyń sońy­na deıin 4 jańa kásiporyn ashýdy josparlap otyrmyz», dedi Indýstrııa jáne ınfra­qurylymdyq damý mınıstri B.Atamqulov atalǵan másele jóninde. Osy jobalardy iske qosý jáne jumys istep turǵan kásip­oryndardyń óndiris kóle­min ulǵaıtý táýligine 1,1 mln dana maska shyǵarýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq búginde 380 birlik ókpeni jasandy jeldetý apparaty óndirildi, onyń ishinde 164 birlik jóneltýge daıyn, 216 birlik zaýytta synaqtan ótýde. Qalǵan 200 birlik osy jyldyń shilde aıynyń sońyna deıin tapsyrylady. Stasıonarlyq apparattardy qosymsha shyǵarý maqsatynda túrik jáne qytaı seriktesterimen óndiristi ıgerý júrgizilýde.

Otyrysta Aýyl sharýashy­lyǵy mınıstri Saparhan Omarov elde epızootııalyq ahýaldy qamtamasyz etý jumystary josparly túrde júrgizilý ústinde ekenin aıtty. «Ortalyq-oblys-aýdan» qaǵıdaty bo­ıynsha tiginen veterınarııalyq baqylaý zańnamalyq turǵyda qalpyna keltirildi. Bul baqy­laýǵa alynǵan ónimniń tasymaldanýyna baqylaýdy kúsheıtýge jáne ónimniń «tanaptan ústel­ge deıin» qadaǵalanýyn qamta­masyz etýge múmkindik beredi.

«О́tken jyly Qazaqstan-Reseı ýchaskesinde 28 veterı­narlyq baqylaý pýnkti jáne Qazaqstan-Qyrǵyz ýchaskesinde 4 veterınarııalyq baqylaý pýnkti engizildi. Bul shara Qazaqstan aýmaǵyn janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń taralýy­nan, veterınarlyq-sanıta­r­lyq turǵydan qaýipti mal sharýa­shylyǵy ónimderiniń ákeli­nýi­nen qorǵaýǵa múmkindik beredi», dedi mınıstr.

Máseleni Úkimet basshysy A.Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýynsha, koronavırýs ınfeksııasyna qatysty jaǵdaı kúrdeli deńgeıde qalyp otyr. Sońǵy eki aptada barlyq óńirde naýqastar sany kóbeıdi. Munyń negizgi sebebi – adamdardyń sanı­tar­lyq talaptardy oryndamaýy men baqylaýdyń nashar­lyǵy. Osyǵan oraı Mem­le­ket bas­shy­synyń tapsyrma­sy bo­ıyn­sha Vedomstvoaralyq komıs­­sııanyń sheshimimen demalys kúnderi birqatar iri qala men turǵyndarynyń sany 50 myń­nan asatyn barlyq óńirdiń eldi mekenderinde qosymsha shekteý sharalary engizildi.

«Bul sheshim jergilikti jerlerde naqty oryndalýy tıis. Ákimdikter sanıtarlyq normalar men qoǵamdyq oryndarda áleýmettik araqashyqtyqtyń qatań saqtalýyna erekshe nazar aýdarýy kerek. Densaýlyq saqtaý mınıstrligine óńirler­diń ákimdikterimen birlesip, koronavırýs ınfeksııasynyń tara­lýyna qarsy kúres boıyn­sha jańa sharalar keshenin daıyn­daý­­dy tapsyramyn. Árbir óńir­degi jaǵdaıdy eskere otyryp, iske asyrylyp jatqan shara­lar­­dy túzetý boıynsha jedel shara­lar qabyldansyn», dedi A.Mamın. 

Premer-Mınıstr jeke qorǵaný quraldarynyń otandyq óndirisin ulǵaıtý jáne olardyń halyq úshin qoljetimdi bo­lýyn qamtamasyz etý sharalaryn qabyldaýdy, jasandy tynys alý apparattary men jeke qorǵa­nysh quraldarynyń jetkilikti qoryn qalyptastyrýdy, onyń memlekettik materıaldyq rezervte bolýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Ákimdikterge iri kásiporyndardyń óz jumys­kerlerin jeke qorǵanysh qural­darymen qamtamasyz etý máse­lesin pysyqtaý, Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstrligine ártúrli ınfeksııalardyń taralýyna jol bermeý úshin profılaktıkalyq sanıtarlyq-veterınarlyq is-sharalardyń oryndalýyn qatań baqylaý tapsyryldy. 

Úkimet basshysy halyqty jyl saıynǵy ımmýndaý josparyn oryndaýdy jáne koronavırýs ınfeksııasyna qatysty qazirgi jaǵdaıdy eskere otyryp, is-qımyl algorıtmin jandandyrýdy tapsyrdy.

Mashına jasaý salasy qarqyndy damýda

Úkimet otyrysynda Qazaq­standa mashına jasaýdy damytý máselesi qaraldy.

Mashına jasaý salasy­nyń damýy týraly Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri B.Atamqulov, munaı-gaz salasyndaǵy mashına jasaý týraly Energetıka mınıstri N.Noǵaev, salanyń óńirler­de damýy týraly Qaraǵandy oblysynyń ákimi J.Qasymbek, Qos­tanaı oblysynyń ákimi A.Mu­hambetov baıandady. Son­daı-aq Qazaqstan mashına jasaý­shylar odaǵynyń tóraǵasy M.Pi­shembaev jáne bıznes ókilderi  baıandama jasady.

Mashına jasaý – elimizdiń óńdeý ónerkásibiniń negizgi draıverleri. Bıylǵy 5 aıdyń qorytyndysy boıynsha eko­no­mıkadaǵy quldyraýǵa qara­mastan, mashına jasaý salasynda óndiris kólemi 535 mlrd teńgeni qurady, bul ótken jylǵy kórsetkishten 18,5%-ǵa joǵa­ry. Qazirgi tańda Qazaqstanda mashın­a jasaý salasynda 3 myńǵa jýyq kásiporyn jumys isteı­di, olar ártúrli ónimderdi – ból­shekterden bastap dáldigi joǵa­ry tehnıkalar shyǵarýǵa deıin ıgerdi. Osylaısha munaı-gaz, me­tallýrgııa jáne agrarlyq óne­r­kásip sekildi ekonomıkanyń negiz­gi sektorlarynyń qajetti­ligin qamtamasyz etýde. Sala sektorlaryna baılanysty jergiliktendirý deńgeıi 35%-dan 95%-ǵa deıin quraıdy.

Úkimet basshysy mashına jasaýdaǵy jergilikti qamtýdy ulǵaıtýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. «Eldegi avtoparktiń 70%-ynyń qyzmet etý mer­zimi aıtarlyqtaı asyp ket­kenin nazarǵa alsaq, bul óte mańyz­dy. Ony jańartý otan­dyq kásip­oryndardyń qýatyn júkteý­ge, jańa jumys oryndaryn ashý­ǵa, óndiriste jáne joldarda qaýip­sizdikti qamtamasyz etýge, elde ekologııany jaq­sar­týǵa múm­kindik beredi», dedi A. Mamın.

Premer-Mınıstr Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń sheshimine sáıkes, motorly kólik quraldary ón­di­ri­sin jergiliktendirý deńge­ıin keminde 50%-ǵa jetkizý kerek ekenin atap ótti. Osyǵan oraı, avtoóndirýshilerdiń óz mindettemelerin oryndaýyn baqylaýǵa alý qajet. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine jergiliktendirýdi, óndiris kólemin arttyryp, mashına jasaý ónimderiniń eksportyn keńeıtýdi, sondaı-aq Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi­men birlesip, bir aı merzimde aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy parkin jańartý boıynsha naqty usynystar ázirleýdi tapsyrdy.

A.Mamın qazirgi ýaqyt­ta Qazaqstanda aýyl sharýa­shylyǵy tehnıkasy parkiniń 70%-y tozǵanyn, paıdalaný mer­zimi ótkenin atap ótti. Qazaq­stannyń azyq-túlik haby retine qalyptasýyn eskere otyryp, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy parkin jańartý – mańyzdy mindetterdiń biri. Ol úshin jańa perspektıvaly óndiristerdi qurý maqsatynda elge ınvestısııalar men seriktester tartý qajet. Budan ózge, aýyl sharýa­shylyǵy tehnıkasyn jańar­tý kezinde óz óndirisi esebinen eńbek ónimdiligi jaqsaryp, aýyl sharýashylyǵy óndirisi artady.

Premer-Mınıstr energetıka jáne ındýstrııa mı­nıstr­likterine munaı-gaz jab­dyqtaryn óndiretin kompanııalardy tartý, otandyq mashına jasaý kásiporyndarynyń iri munaı-gaz operatorlarynyń satyp alýlaryna qol jetkizýin keńeı­tý, sondaı-aq saladaǵy júıe­li kedergilerdi joıý jónin­degi keshendi sharalar boıyn­sha usynystar daıyndaýdy tapsyrdy.

Úkimet basshysy básekege qabiletti joǵary tehnologııalyq ónimdi otandyq eksporttaýshylar úshin jańa qoldaý sharala­ryn kórsetý múmkindigin pysyq­taýdy, sondaı-aq Prezıdent Q.Toqaevtyń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda osy jyldyń 1 shildesine deıin О́nerkásipti damytý qoryn qurýdy tapsyrdy.