Senat Tóraǵasy Qaırat Mámıdiń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynyń kún tártibi boıynsha tórt másele qaraldy. Depýtattar bul joly Balqash jylý elektr stansasy men eńbek kóshi-qony máselelerine qatysty zań jobalaryn qyzý talqydan ótkizdi.
Senat Tóraǵasy Qaırat Mámıdiń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynyń kún tártibi boıynsha tórt másele qaraldy. Depýtattar bul joly Balqash jylý elektr stansasy men eńbek kóshi-qony máselelerine qatysty zań jobalaryn qyzý talqydan ótkizdi.
Kún tártibinde aldymen palata Qazaqstan Prezıdentiniń Ulttyq Bank tóraǵasyn taǵaıyndaýyna kelisimin berý máselesin qarap, ol boıynsha tıisti qaýlyǵa qoldaý bildirdi. Elbasynyń Qaırat Kelimbetovti taǵaıyndaýǵa kelisim berý ótinishin Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy Kárim Másimov jetkizdi.
Budan keıin depýtattar Qazaqstan Respýblıkasy men Koreıa Respýblıkasy úkimetteri arasyndaǵy Balqash jylý elektr stansasyn damytý, qarjylandyrý, jobalaý, salý, paıdalaný jáne oǵan tehnıkalyq qyzmet kórsetý salasyndaǵy kelisimge ózgerister engizý hattamasyn ratıfıkasııadan ótkizdi. Balqash jylý elektr stansasyna qatysty kelisimge 2 jyl buryn qol qoıylǵan. Engizilgen ózgerister Úkimettiń elektr energııasy baǵasyn belgileıtin quqyqqa ıe bolýyn qarastyrady.
Jalpy, Qazaqstan tarapynan bul ınvestısııalyq jobaǵa «Samuryq-Qazyna» Ulttyq ál-aýqat qory» AQ jaýapty bolsa, ony iske asyratyn «Samuryq-Energo» AQ. Zań jobasy boıynsha qysqasha baıandap bergen Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshevke depýtattar kóptegen suraqtar qoıyp, óz oılaryn ortaǵa saldy. Máselen, Svetlana Jalmaǵambetova ekibastuzdyq kómirdiń kúldiligi joǵary ekenin aıtyp, ony baıytý máselesin alǵa tartty. «Samuryq-Energo» AQ basqarmasynyń tóraǵasy Almasadam Satqalıevtiń sózine qaraǵanda, kómirdi baıytý úshin basqa shyǵyndardy aıtpaǵannyń ózinde úlken kólemdegi sý qajet eken. Onyń aıtýynsha, sondaı-aq, qorshaǵan ortaǵa shyǵatyn tastandylardy súzgiden ótkizý talaptary eýropalyq standarttarǵa sáıkes júzege asyrylyp otyrǵan kórinedi.
Basqarma tóraǵasynyń málimetine qaraǵanda, bir jylda jınalatyn kúl kólemi 1,8 mıllıon tonna bolsa, sonyń 1,36 mıllıony kúldi-ızvest sementin shyǵarý tehnologııalyq jelisine baǵyttalatyny belgili bolyp otyr. Budan basqa, kúldi-keramıkalyq jáne kúldi-betondyq ónimder shyǵarýǵa da qaldyqtar paıdalanylady dep josparlanypty.
Osy rette senator Qojahmet Baımahanov kúldi qaldyqtardyń joǵaryda atalǵan ónimderin shyǵarý jaramdylyǵyna óz kúmáni bar ekenin de jasyrmady. Jalpy, qazirgi tańda elimizde qatty qaldyqtar kólemi mıllıard tonnaǵa jetse, Balqash JES-inen shyqqan qaldyqtar sonyń 2 paıyzyn ǵana quraıtyny da aıtylmaı qalmady. Ekibastuzdyq kómirdiń kúldiligi 40 paıyzǵa deıin jetetindigin kóldeneń tartqan senator Iran Ámirov ekologııalyq táýekel eskerilmeı otyrǵandyǵyna qynjylys bildirdi.
Á.Isekeshev 2018 jyly ońtústik óńirlerde elektr energııasynyń jetispeýshiligi 2 myń megavatqa jetetindigin aıta kelip, ınvestısııanyń 75 paıyzdyq úlesin koreılik tarap salyp otyrǵan jobanyń tıimdiligimen bólisti. Salynǵan ınvestısııa tolyq qaıtaryp alynǵannan keıin JES tek qazaqstandyq tarapqa paıda ákeledi.
Keshegi otyrysta depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Lıýksembýrg Uly Gersogtiginiń Úkimeti arasyndaǵy Tabys jáne kapıtalǵa salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly konvensııany jáne osy Konvensııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qabyldady.
Sonymen qatar, senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine eńbek kóshi-qony máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyna birinshi oqylymda qoldaý bildirip, maquldady. Zań jobasy eńbekshi kóship kelýshilerdi zańdastyrýǵa jáne kóshi-qon úderisterin memlekettik retteýdi jetildirýge baǵyttalǵan.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».