Qazirgi almaǵaıyp kezeńde kóńili alań aǵaıyndy túrli alypqashpa áńgimeler arandatyp jatyr. Sondyqtan halyqqa der kezinde durys keńes, shynaıy aqparat taratý – asa mańyzdy. Osyny qaperde ustaǵan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi kún saıyn kúıip turǵan máseleler boıynsha naqty málimet berýge tyrysyp jatyr.
Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken kezekti baspasóz jıynynda Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı aldymen dári-dármek jetispeı jatqanyn aıtqan jurttyń kóńiline demeý bolatyn derekterdi alǵa tartty.
Jer-jahanǵa ortaq jaý – Covid-19 indetimen kúreste halyqaralyq áriptester únemi bir-birimen keńesip, qoldaý kórsetip otyr. Mınıstrdiń málimeti boıynsha Qazaqstanǵa baýyrlas О́zbekstan elinen 2 mln maska men 2 mln qolǵap keldi. Sondaı-aq jaqynda Reseıden bir top medısına mamany kelip, kómek qolyn sozdy. Buǵan qosa elimiz Reseıge arnaıy bort jiberip, indetpen kúreste qajetti dári-dármek pen qorǵanys quraldaryn aldyrady. Preparattar tıeletin taǵy bir bort Úndistanǵa qaraı jol tartpaq. Osylaısha, vedomstvo farmasevtıkalyq kompanııalarǵa qolǵabys etip, dárihanalar aldyndaǵy dúrbeleńdi basýǵa kúsh salyp jatyr.
«Dári-dármekpen qamtamasyz etýge basymdyq berilip jatyr. Biz dári-dármek naryǵyn damytýǵa septigin tıgizetin qaýymdastyqtarmen, sondaı-aq bólshek saýdamen aınalysatyn kóterme kompanııalarmen júıeli kelissózder júrgizdik. Qazaqstanda memlekettik dárihanalar joqtyń qasy, tek keıbir medısınalyq uıymdarda qarastyrylǵan. Dúrbeleń týdyryp otyrǵan – jeke dárihanalar. Jaqynda biz preparattardy tezdetip naryqqa qosatyn kóptegen rásimdi jyldamdatatyn buıryqtarǵa qol qoıdyq. Qazirdiń ózinde kóterme saýda qoımalarynan dári-dármekter bólshek saýda jelilerine jedel túrde túsip jatyr», dedi A.Soı.
Facebook áleýmettik jelisinde Qatar elinen gýmanıtarlyq kómek retinde kelgen preparattar dárihanalarda satylyp jatqany týraly aıtylyp, daý týǵan edi. Mundaı sekemdi oıǵa dárihanalarǵa ákelinip jatqan qoraptarǵa Qatar Airlines dep jazylǵany jetelep otyr.
Jýrnalısterdiń suraǵyna jaýap berý barysynda osy máselege Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Lıýdmıla Bıýrabekova toqtaldy. Ol Qatardan gýmanıtarlyq kómek retinde kostıým, kózáınek, maska, bahıl sııaqty qorǵanysh quraldary kelgenin, olardyń arasynda dárilik zattar bolmaǵanyn aıtty. Al bul kelgen zattar ázirshe biryńǵaı dıstrıbıýterde saqtaýly tur eken. Jaqyn arada medısına uıymdaryna taratylmaq.
Mınıstrlikke qarata qoıylǵan saýaldardyń arasynda koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵandardan bólek pnevmonııamen aýyryp jatqandar máselesi kóterildi.
«2020 jyldyń sońǵy alty aıynda ókpe qabynýy boıynsha 1 172 ólim-jitim tirkeldi. 2019 jyldyń alty aıynda 1 780 adam qaıtys bolǵan edi. Bul – jalpy sıpattaǵy ókpe qabynýy. Tolyqtaı alǵanda bıyl ókpe qabynýyna shaldyǵý ótken jylmen salystyrǵanda 50 paıyzǵa joǵary bolyp tur. Biz ókpe qabynýyna baılanysty saraptama jasamaqpyz. Koronavırýs ınfeksııasynyń eń aýyr túrine qoldanylatyn em-dom túri pnevmonııany emdeýge de qoldanylady. Sonymen qatar álemde de ókpe qabynýyna shaldyǵý derekteri ótken jylǵy statıstıkaǵa qaraǵanda bıyl birshama joǵary», dedi A.Soı.
Mınıstr koronavırýs dertine shaldyqqandar resmı esepten kóp bolýy múmkin ekenin rastady. О́ıtkeni qazirgi ýaqytta densaýlyq saqtaý júıesiniń aldynda barlyǵyn 100 paıyz testileý mindeti turǵan joq. Osy aýrýdyń alǵashqy belgileri bar tikeleı naýqastarǵa basymdyq jasalyp otyr.
Jalpy, mınıstrlik ókpe qabynýyna shaldyqqandar sanyn da kórsetpek. Taıaý ýaqytta turaqty túrde naqty málimetterdi usynyp otyrady. Buǵan pnevmonııanyń da órshýi sebep bolyp tur. Sońǵy kezde ólim-jitim de bar. Vedomstvo basshysy buǵan qatysty derekterdi saıtta nemese aqparat kózderinde jarııalaýdy josparlap otyrǵanyn, kelesi aptada naqty málimetter usynýǵa tyrysatynyn atap ótti.
Sonymen qatar mınıstr áleýmettik jelilerde túrli keńeske júginip, óz betinshe em-dom jasaýdyń da qaýipti ekenin alǵa tartty. Ol bas aýyryp, dene qyzýy kóterilgende birden antıbıotıkter qabyldaýǵa bolmaıtynyn, onyń keri áser etýi múmkin ekenin, sondaı-aq ınternetten qarap, qoldan jasaǵan tynys alý quraldaryn qoldanǵanda abaılaý kerek ekenin aıtyp saqtandyrdy.
Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Ajar Ǵınııatqyzy ókpesi qabynǵan naýqastar dári-dármekti dárigerdiń reseptimen aqysyz alýǵa bolatynyn, ýchaskelik dárigerler antıbıotıkter men qyzý túsiretin dárilerdi jetkizip beretinin atap ótti. Bul úshin arnaıy mobıldi toptardyń jumysy uıymdastyrylyp jatyr. El boıynsha emhanalar janynan halyqqa medısınalyq qyzmetterdi keshendi túrde kórsetetin 465 ámbebap mobıldi top qurylady. Al Nur-Sultan qalasyndaǵy 31 emhana janynan árqaısysynda 2-3-ten mobıldi top qurylǵan. Jedel járdem stansalarynda da mobıldi top qurý úshin kelisimshart jasaý jumystary júrgizilip jatyr. Olar Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorymen kelisimshart jasap, sol mobıldi toptardyń jumysyn qamtamasyz etetin qarajat tabýy kerek.
Jıyn barysynda Densaýlyq saqtaý mınıstri karantın sharalarynyń sozylýyna baılanysty pikirin aıtty.
«Bastapqyda karantındi uzartýǵa qatysty usynys engizildi. Onda rejimniń barynsha yńǵaıly jáne indettiń tez taraýymen kúresýge qaýqarly bolǵany, bıznes-qoǵamdastyq jumysy týraly usynys-tilekter eskerildi. Kez kelgen baǵalaý ınkýbasııalyq kezeńmen, ıaǵnı 14 kúnge baılanysty bolýy tıis. Qazir biz qandaı da bir aralyq nátıjelerdi kórip otyrmyz, biraq naqty nátıjeni biz ekinshi aptaǵa jaqynyraq nemese baǵalaý júrgizgennen keıin birden kóre alamyz. Shekteý sharalarynyń jalǵasýy nemese kúsheıtilýi karantın aıaqtalǵannan keıin túsinikti bolady. Biz bul máseleni el ǵalymdary jáne sheteldik áriptesterimizben birge pysyqtaýdamyz», dedi mınıstr.