Qaýpi seıilmegen zaýaldyń tıgizip jatqan zardaby orasan. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev keshe týıtterdegi paraqshasynda osy dertten qaıtys bolǵan azamattardyń qazasy qabyrǵasyna batatynyn, koronavırýs pen ókpe qabynýynan kóz jumǵandardyń sany áli de joǵary ekenin aıtty. Prezıdenttiń pármenimen tamyzdan bastap pandemııanyń taralý aýqymyn naqty baǵamdaý úshin koronavırýs pen ókpe qabynýynyń statıstıkasy birizdendirildi.
Shyrǵalań shaqta ókpesi qabynǵandardyń qatary tym kóbeıip, sonyń saldarynan qaıtys bolǵandar az bolmady. Biraq pnevmonııaǵa shaldyqqandardan PTR-test nátıjesinde KVI anyqtalmaǵandyqtan, bul naýqastar Sovid-19 boıynsha jalpy statıstıkaǵa alynbady. Alaıda kópshilik munda bir kiltıpan baryn, dem jetpeı jany qysylǵandardyń kúrt kóbeıýine osy báleket indettiń yqpal etkenin aıtyp dabyl qaqty.
Bul másele Memleket basshysynyń nazarynan tys qalmady. Sodan statıstıkany birizdendirý qolǵa alynyp, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi 1 tamyzdan bastap KVI-ge shaldyqqandardyń deregin jańa ádispen jınaqtaı bastady. Aýrýlardyń halyqaralyq jiktemesiniń jańa kodtary negizinde zerthanada anyqtalǵan KVI men PTR-test nátıjesi taza bolǵanymen, pnevmonııaǵa shaldyqqan naýqastar birge esepke alynady. Koronavırýs ınfeksııasyn kodtaý algorıtmine sáıkes, qazir zerthanada anyqtalǵan jaǵdaılarǵa U07.1 kody jáne rastalmaǵan nemese yqtımal jaǵdaılarǵa U07.2 kody qoldanylady. Birinshi jáne ekinshi kod qoıylǵan naýqastar Sovid-19 juqtyrǵan dep esepteledi.
Statıstıkany jańa ádispen júrgizýdiń jaı-japsaryn Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda aıtyp berdi.
«Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń keńesimen biz 2020 jyldyń 1 tamyzynan bastap KVI men pnevmonııa boıynsha statıstıkany biriktirý týraly sheshim qabyldadyq. Kóp adam DDU bul týraly 18 shildede habarlasa, Qazaqstan statıstıkany nelikten 1 tamyzdan bastaǵaly jatyr deıdi.
Sebep mynada: bizge kodtaý men pasıentterdi tirkeý júıesiniń senimdiligin qamtamasyz etý algorıtmin ázirleý úshin qazirgi aqparattyq júıeni baptap, jańa málimetterdi engizý úshin personaldy daıyndaýǵa eki aptaǵa jýyq ýaqyt kerek boldy. Bul – óte kúrdeli ári kóp kúshti talap etetin sharýa. PTR-testten anyqtalǵan nátıjeni tirkeý ońaı bolǵanymen, rastalmaǵan koronavırýs pnevmonııasyn anyqtaý qıyn. Bizdiń aldymyzda az ýaqyttyń ishinde dárigerlerdi koronavırýs pnevmonııasynyń belgilerin anyqtap, ony esep júıesine tirkeý mindeti turdy. Biz bul jumysty atqardyq. Endigi kezekte DDU-nyń sońǵy standarttaryna sáıkes naýqastardyń bárin tirkeýge daıynbyz», dedi A.Soı.
Joǵaryda halyqaralyq jikteme boıynsha koronavırýs jaǵdaılaryn kodtaý algorıtmine qysqasha toqtaldyq. Mınıstrdiń aıtýynsha, qazir U07.1 kodyn rastalǵan jaǵdaılar úshin, al U07.2 kodyn rastalmaǵan nemese yqtımal jaǵdaılar kezdeskende qoldanamyz. Bul rette birinshi kodtyń anyqtamasy óte aıqyn. Biraq U07.2 kody koronavırýs ınfeksııasynyń epıdemııalyq belgilerine baılanysty, ıaǵnı pasıent aýrý juqtyrǵan adamdarmen baılanysta bolǵany, sondaı-aq dene qyzýy, qurǵaq jótel, ıntoksıkasııa, tynys alý jetkiliksizdigi sııaqty klınıkalyq belgilerine qaraı aıqyndalady. Bul ádis aýrýǵa qatysty ahýaldy durys boljap bilýge, qajetti resýrstardy, medısınalyq kadrlar men tósek oryndardy, medısınalyq buıymdardy, dári-dármekti durys josparlap, statıstıkanyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Juqtyrǵandardyń 70 %-ǵa jýyǵy jazyldy
«Endi sandar týraly aıtaıyn. Men osynaý kóp aqparatqa bas qatyrmaı, qysqasha ǵana jetkizýge tyrysaıyn. Búgingi tańda respýblıkada koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrýdyń 92 662 jaǵdaıy tirkeldi. Iá, bul san úreı týdyrýy da múmkin. Alaıda olardyń 67 paıyzdan kóbi aýrýdan saýyǵyp shyqty. Mundaı jaǵymdy kórsetkishter baıaý bolsa da ósip keledi. Jaǵdaı Batys Qazaqstan, Almaty, Túrkistan, Qostanaı, Aqmola jáne Mańǵystaý oblystarynda, sondaı-aq astanada ońalyp keledi. Osylaısha Qazaqstanda KVI juqtyrý boıynsha jaǵdaı turaqtaldy dep tolyq senimmen aıta alamyz. Indettiń sharyqtaý sheginen óttik. Bizdiń mindetimiz – búkil adam úshin, búkil densaýlyq saqtaý júıesi úshin óte qıyn synaqpen kelgen osy pozısııany ustap qalý», dedi vedomstvo basshysy.
15 stasıonar jabyldy
Sonymen qatar Alekseı Soı taǵy bir jaǵymdy jańalyq retinde ınfeksııalyq jáne provızorlyq tósektik oryndardyń bosaı bastaǵanyn atap ótti. Osy jyldyń maýsym aıynda eldegi keıbir aýrýhanada jaǵdaı qatty ýshyǵyp ketken edi. Búgingi tańda stasıonarlardyń 34 paıyzynda ǵana naýqastar jatyr. Buǵan tósektik oryndarynyń qoryn 48 997-ge deıin arttyrý esebinen qol jetkizilip otyr. Osylaısha Qazaqstannyń 7 óńirinde 15 stasıonar jabylyp, qaıta qurylymdaldy.
Mundaı oń dınamıka jedel járdem qyzmeti salasynda da baıqalady. Maýsym aıynyń sońynda respýblıkada jedel járdem qyzmetin shaqyrýdyń jaǵdaıy 30 myńǵa deıin jetip edi. Karantınniń sońǵy eki aptasynda jedel járdem qyzmetine júginýdiń jalpy jaǵdaıy eki ese azaıdy.
«Dárigerlerdiń altynǵa bergisiz erejesin este ustaǵan abzal: aýyryp em izdegenshe, árdaıym aýyrmaýdyń amalyn izdegen durys. Eń birinshi kezekte bul Sovid-19 aýrýyna tikeleı baılanysty támsil. Kóp adam medısına qyzmetkerlerine ótemaqy berer kezde tamyzǵa, ıaǵnı koronavırýs pen pnevmonııa statıstıkasy biriktirilgenge deıin anyqtalǵan adamdar odan syrt qalmaı ma degen suraq qoıyp jatyr. Biz bul baǵytta jumys júrgizip jatyrmyz. Mindetti túrde máseleni jiti zertteımiz. Árbir jaǵdaı jeke taldanady. Áriptesterimizdiń eshqaısysy bul másele boıynsha alańdamaı-aq qoısyn. Kóp ýaqyt ótpeı kúz keledi. Bul statıstıkada ótemaqy men tólemaqy ǵana emes, eń birinshi kezekte resýrstardy bólý, boljaý, dıagnostıka men aýrýhanaǵa jatqyzý máseleleri qamtylady. Bul mindetter – qazirgi ýaqytta basty mańyzǵa ıe», dedi Alekseı Soı.
Sonymen qatar jıynǵa DDU-nyń Qazaqstandaǵy ókildiginiń basshysy, doktor Kerolaın Klarınval qatysyp, jańa jiktemege qatysty keńinen aıtyp berdi.
DDU joǵary baǵalady
«Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Qazaqstannyń DDU-nyń jańa jiktemesin Sovid-19 aýrýyna shaldyǵý kúdigi bar pasıentter úshin paıdalaný týraly sheshimin joǵary baǵalaıdy. Bul – álem boıynsha málimetterdi jınaýdy standarttaý úshin óte mańyzdy qadam. Qaıta saralaý koronavırýs ınfeksııasy jaǵdaıynyń kóbeıýin kórsetetinine qaramastan, bul epıdemııalyq prosesti jaqsy túsinýge, resýrstardy jaqsyraq bólýge, ulttyq jáne aımaqtyq deńgeılerde jaýaptardy dál josparlaýǵa múmkindik beredi. Naýqastar mamandandyrylǵan aýrýhanalarda emdelýge jedel qol jetkize alady. DDU Qazaqstannyń aqparat almasýda tanytqan ashyqtyǵyn qoldaıdy. Vırýs áli de halyq arasynda taralýda. Tek ortaq kúsh-jigermen osy pandemııany eńsere alamyz. Ár adamnyń qosqan úlesi óte mańyzdy. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Úkimetpen jáne Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen jumysty jalǵastyrady», dedi Kerolaın Klarınval.
Suraq-jaýap barysynda jýrnalıster koronavırýs pen pnevmonııanyń jalpy statıstıkasy nege biriktirilmedi degen saýaldy jıi qoıdy. Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Ajar Ǵınııat bul statıstıkany biriktirý qıynǵa soqpaıtynyn, tek halyq ekeýiniń ara-jigin túsinip, PTR-testten KVI anyqtalmasa da beıqam júrýge bolmaıtynyn uǵyný mańyzdy ekenin atap ótti.
3 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha bir táýlik ishinde koronavırýs ınfeksııasynyń 1069 zerthanalyq rastalǵan jaǵdaıy jáne PTR-testten anyqtalmaǵan koronavırýs pnevmonııasynyń 798 jaǵdaıy tirkeldi. Bul rette rastalǵan koronavırýs ınfeksııasynan ólim-jitim kúnine 34 jaǵdaıdy qurady, al zerthanalyq rastalmaǵan KVI tárizdi pnevmonııadan bir kúnde 21 adam kóz jumdy.