Álemdi ájeptáýir áýrege salǵan indet qarapaıym halyqtyń saıası-ekonomıkalyq ózgeriske mán berip, oǵan belsene aralasýyna múmkindik bermeı jatyr. Desek te ómir bir ornynda turmaıdy. Memlekettiń damýy úshin onyń áleýmettik jaǵdaıy ǵana emes saıası-ekonomıkalyq damýy da óte mańyzdy.
Sol sebepti de ár memleket pandemııa jaǵdaıynda da tórt qubylasyn teń ustaýǵa múddeli. Qazaqstandaǵy saıası ózgeristerdiń biri – saılaý aldyndaǵy praımerız.
Damyǵan elderdiń is-tájirıbesin jiti zerdelegen Nur Otan partııasy saılaýǵa túsetin kandıdatty óz ishinde tańdaý úshin osy ádisti qoldanýda. Ol úshin partııaishilik irikteý ótkizýdiń erejeleri bekitildi. Sol ereje boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Májilisine jáne barlyq deńgeıdegi máslıhattarǵa depýtattyqqa, partııanyń, fılıaldarynyń organdaryna kandıdattardy usynýǵa jáne memlekettik organdardaǵy laýazymdarǵa usynym jasaýǵa arnalǵan partııalyq tizimderge odan ári engizý úshin aldyn ala partııaishilik irikteý júrgiziledi. Iаǵnı praı̆merızdiń negizgi maqsaty – saılaýǵa túsý úshin básekelestik turǵyda jańa kóshbasshylardy tańdaý. El basyna kún týǵanda halyqqa kómek qolyn sozǵan partııa eldiń saıası áleýetiniń artýy úshin qıyn qystaý kezeńge qaramaı alǵa qadam basýda. Bul saılaýaldy partııaishilik irikteý. Praımerız erejesinde partııalyq jáne áleýmettik toptar boıynsha kvota qarastyrylǵan. Partııalyq kvota partııada kóp jyl eńbek etken bedeldi jáne halyq senimine ıe bolǵan, kásibı qyzmeti men qoǵamdyq ómirinde kóp jetistikke jetken kandıdattarǵa beriledi. Al áleýmettik toptarǵa arnalǵan kvotaǵa kópbalaly analar, týǵan jerge oralǵan azamattar, múmkindigi shekteýli jandar jáne basqa da áleýmettik toptardyń ókilderi saılaýshylardyń óńirlik qurylymyna sáıkes engizilýi múmkin.
Praımerız ádisiniń utymdy jaǵy, birinshiden, bul shalǵaı eldi mekenderdegi partııanyń múshelerine óz oıyn ashyq aıtyp, josparyn jan-jaqty taldap kórsetýge jol ashady. Ekinshiden, úmitkerlerdiń saılaýaldy baǵdarlamalary arqyly turǵylyqty jerlerindegi ózekti máselelerdi kóterip, onyń sheshilý joldaryn kórsetedi. Úshinshiden, bul partııanyń azamattarǵa jasap otyrǵan saıası múmkindigi, ıaǵnı, óziniń talabyn dáleldegen úmitkerge partııa baspaldaǵynan odan ári kóterilýge jol ashatyn áleýmettik lıft.
Nur Otan partııasy sózi men isi úılesken halyqtyń partııasy. Bir ǵana mysal keltirsek, koronavırýs taraǵan ýaqyttan beri halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn kóterý maqsatynda birqatar ıgi sharalardy qolǵa aldy. Onyń biri Birgemiz qorymen birigip áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylarǵa bir rettik 50 myń teńge berildi. Sondaı-aq dárihanalarda dári tapshylyǵy sezilgen ýaqytta dáriler men kúndelikti tutynatyn azyq-túliktiń baǵasyn qadaǵalap, qaltaly azamattardy qaıyrymdylyq iske jumyldyrýǵa muryndyq boldy.
Qazirgi qıyn jaǵdaıda qarapaıym halyqtyń psıhologııalyq, moraldyq, materıaldyq turǵydan tyǵyryqqa tirelgeni jasyryn emes. Depýtattar atyna da túrli syn-eskertpeler aıtylýda. El ishindegi osy jaǵdaıdy eskere otyryp, partııa el basyna túsken qıyn jaǵdaıdan shyǵýdyń jolyn qarastyryp, tıimdi jaǵyn qolǵa alyp, ony naqty iske asyrýǵa kúsh salyp otyr.
Aldaǵy ýaqytta Nur Otan partııasy alda kele jatqan Májilis jáne barlyq deńgeıdegi saılaýǵa túskisi keletin azamattardy osy praımerız arqyly irikteıtin bolady. Elimizdiń turǵyndarynan óz aımaqtaryndaǵy partııa músheleriniń ishinen sózi men isi úılesken isker, eldiń ár problemasyna beıjaı qaramaıtyn adal azamattarǵa daýys berýge shaqyramyn. Kez kelgen adam shaǵyn aýyldyń, shaǵyn aýdannyń nemese oblystyń máselesin sheshe alsa, ol erteń memleket isin de dál sondaı jaýapkershilikpen atqara alady dep bilemin. «Ulym deıtin eli bolmasa, elim deıtin ul qaıdan bolsyn» dep alashtyń ardaqtysy Ahmet Baıtursynuly aıtpaqshy, eldiń eńsesin tiktep, týyn kókke kóterer azamattarymyzdyń jolyn ashaıyq.
Ábdimanap BEKTURǴANOV,
Májilis depýtaty,
Nur Otan partııasy fraksııasynyń múshesi