Qazirgi tańda kúlli álemdi qursaýlap, ǵalamdy bir tarynyń qaýyzyna syıdyrǵan pandemııany tizgindeý úshin biz onyń talaptaryna kónýge tıispiz. Áıtpese, indet kesirinen qutyla almaımyz. Sondyqtan qoǵamda qalyptasqan keıbir ádet-joralǵydan bas tartpasaq bolmaıdy.
Ásirese, qazaqtyń as pen toı máselesi. Sońǵy jyldary el jappaı «toıjarys»-qa túsip ketti. Atalarymyz aıtty emes pe: «toı bardyń malyn shashady, joqtyń artyn ashady» dep nemese osyndaı bir kúndik qýanysh úshin myń kúndik qaıǵy satyp alatyn tozǵan dástúr kimge kerek. Kóptegen tanys-týystardy bilemin toı jasaımyz dep kredıt alǵan, onysyn óteý úshin yńyrshaǵy aınalyp, zorǵa júr.
Bul másele qoǵamdy da, bılikti de oılandyrýy tıis. Osydan tórt-bes kún buryn «Ana tili» aptalyǵyna Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaevtyń maqalasy shyǵypty. Osy jazbada: «Dástúrdiń ozyǵy bar, tozyǵy bar». Rasynda biz qazir qundylyqtary jańarǵan múlde ózge ǵasyrda ómir súrip jatqanymyzdy esten shyǵarmaýymyz kerek. Ashyǵyn aıtqanda, bizde ulttyq pragmatızmniń negizderine qaıshy keletin ysyrapshyldyq sııaqty ádetterge qarsy sharalar qabyldaýda naqty ustanym joq. Kórshi elderde týǵannan ólgenge deıingi oryndalatyn salt-dástúr, (toı, as, janaza, t.b) ádet-ǵuryp rásimderin zańmen rettep qoıǵandyqtan, halyq qoıylǵan talapty qalypty túrde qabyldaıdy» depti Memlekettik hatshy.
Sonymen qatar Qyrymbek Eleýuly, aldaǵy ýaqytta kópshilikpen keńese kele, biz de ǵuryptyq rásimderdi zańmen retteý sharalaryn qolǵa alatyn ýaqyt jetti, deıdi. Bul pikirge óz basym qos qolymdy kóterip qosylamyn. Tipti aldaǵy ýaqytta as pen toıdy eń kóp degende 50 adamnan asyrmaı ótkizsek, ony zańmen bekitse degen usynys bar. Onyń syrtynda toı ústinde aıtylatyn maqtaý-madaq, daraqylyq, ysyrapshyldyq bile bilsek indetten de jaman.
Smaǵul ELÝBAI,
jazýshy