Qareket túbi – bereket

Jaqsy jandarǵa jolyqqan Jadıeva

Gúljanat Jadıevanyń bala kezgi armanynyń júzege asýy biraz jyldy kerek etipti. Kishken­taıynan sýret salýdy, áldene tigýdi jaqsy kórdi. Qııalymen  qolynan shyqqan dúnıe­lerdi jurt aldyna shyǵarǵanda el qyzyq­tap qol soǵyp tursa, alǵysyn aıtsa, jappaı tutynsa, jarastyryp kıse dep armandady. Biraq bul oıyn ata-anasy quptamady.

– Qoı, qyzym, tuqymymyzda tigin­shilikpen tirshilik etken adam joq. Seniń bul isińdi qoldap kómek­tese­tin qarajatty qaıdan tabamyz? Odan da Qyzylordanyń pedkol­ledjine baryp, muǵalim bol, – deıdi. Sheshe sózin eki etpegen Gúljanat armanyn jıystyryp, muǵalimdik jolǵa tústi. Turmysqa shyǵyp, balalary ómirge kelgende jubaıyna elde jumystyń reti bolmaı 2013 jyly elordaǵa qonys aýdarǵan eken. Al tiginshilikke kelýine dekrette otyrýy sebep bolypty.

– Jalpy, qareketsiz otyrǵan­dy qalamaımyn. Sol ýaqytta tapsy­rys­qa tort pisirip sattym, odan áleý­­mettik jeliden bilip, aqtaýlyq Nur­ly Qabýlova esimdi qyzdan onlaın quraq kórpe tigýdi úırendim. Nurly beınesabaqtar kórsetedi, odan tapsyrma beredi, keri baılanys arqyly jasaǵan tapsyrmańdy kórsetesiń, osylaısha quraq kórpe tigýdiń qyr-syryn oqyp aldym, – deıdi ol.

Sóıtip júrgende bir kúni bala­baqshadan tapsyrys alyp, bul ispen aınalysyp tabys tabýǵa bolatynyn, jany qalaıtyn eńbek ekenin uqty. 2017 jyly Gúlsharat Jubaeva astanaǵa sheberlik saba­ǵyn ótkizýge keldi. Kýrstan ótý 30 myń teńge turady. Tek kópbala­ly anaǵa arnalǵan tegin 3 oryn bar eken.  Balalarynyń ar­qa­synda tegin oqýǵa jazylǵan ol Gúl­sharattyń qadaǵalaýymen bir kóı­lek pen qamzol tigip shyq­ty. Keıinnen Gúlsharat Qazaq­stan boıynsha kýrstan ótken qyz­dardyń basyn biriktirip ortaq chat ashty. Ol jerde de bir-birinen surap, keńesip otyrýǵa bolady. Osy­laısha Gúljanat kórpe tigý ma­shy­ǵyn tereńdetip bilmekke taǵy da alysta jatyp bilgenin úıretetin taǵy bir jaqsy jannyń sabaǵyna qa­tysady. Ol semeılik Nazym Qady­rova bolatyn. Qazirgi qustyń qos qana­tyndaı, qanattasa eńbek etip júr­gen qurbysy Rabı­ǵamen osy kór­pe sabaǵynan ótýde tanysady.

Qolynan shyqqan buıymdaryn áleýmetik jelige salyp, elge kórinýi Gúljanatqa jańa tapsy­rystar ákeledi. Biraq onyń is ti­getin mashınasy da joq edi. Bir­de ájeptáýir qomaqty tapsyrys tústi. Sodan Rabıǵanyń másheńkesin jalǵa alyp tigip, 5 kúnniń ishinde tapsyrysty oryn­daıdy. Osy jedeldigimen qut­tyq­taǵan qyz-kelinshekter qalaı tikkenin suraǵan eken. «Má­sheń­keni jalǵa alyp tigip shyq­tym» degenin estigende Gúl­sharat: «Qyzdar, ár­qaı­symyz 1 myń teńgeden shy­ǵa­rsaq, 100 myń teńgedeı qarajat jı­nalady, qalǵanyn ózi qosar, kómek­teseıik», deıdi.

– О́miri júzin kórmegen ortaq chattaǵy qyzdar úsh kún ishinde 90 myń teńge jıyp berip, qalǵan 70 myń teńgesin ózim qosyp alǵashqy másheńkeme qolym jetti. Qýanyshym qoınyma syımaı, qyzyqtap aınalasynan shyqpaıtynmyn, áıteýir júrgen jerimde jaqsy adamdarǵa jolyǵamyn, – deıdi Gúljanat.

Sóıtip jeke másheńkesimen is tigip júrgende «Atameken» ult­tyq ká­sip­­ker­lik palatasynyń «Bıznes bas­­­­taý» atty bir aılyq kýrs ótkize­tinin kó­redi. Osy kýrsta oqyǵan ol 500 myń teńge grant ala­dy. Bul qara­jat Gúl­­­janattyń ar­man-qııa­lyn­­da júr­­gen tiginshige qa­jetti kúr­deli opera­­sııa­­lardy oryn­daıtyn jańa másheń­­ke men 48 razmerli maneken jáne ón­­d­i­­­ristik útik alýǵa múm­kindik beredi.

Qordaıdan qanat qaqqan Rabıǵa qyz

Rabıǵa О́tepova Qordaıda týypty. Jubaıy áskerı adam, qazir zeınetker. Sondyqtan da elimizdiń kóptegen óńirinde eńbek etken. Áýel­de kásiptik-tehnı­ka­lyq kolledjde tiginshilikti ıgergen Rabıǵanyń bul iste qalan­ǵan irgetasy bar. Alaı­da qazirgi kúni burynǵy bilgeni­men otyryp qalýǵa bola ma, sony jetildiremin dep júrip, bir jylǵy tól – Gúl­janatpen tanysyp, jarasyp ketkenin baıqamaı qaldy.

– Bizdiń otandyq sheberlerde oqýdy qalta kótere bermeıdi. 300 myń teńgeden tólep, oqyp shyǵý ońaı ma? Kóbine múmkin emes. Sondyqtan «Atameken» UKP kórsetken kómekke razymyz. Negizi elordada ádildik bar. «Atameken» bıznes josparyńdy dáleldeseń grant beredi, qaıta­rym­syz nesıesi de bar. Áýelgi jolyń­nan aýytqymaı, bergen qarajatty toı­ǵa, ıá basqaǵa jumsap jibermeı, ju­mys júr­gizgenińdi kórsetip otyr­sań boldy. Al óńirlerdegi qyz­dar­ǵa óte qıyn. «Barmaq basty, kóz qys­tymen», tanystyqpen bólinedi dep jylaıdy. Gúljanat ekeýmizdiń baǵy­myzǵa Nur-Sultanda tazalyq bar, kózi janyp turǵan, yntaly jan­ǵa qolushyn beretinin baı­qadyq. Jýyrda «Atameken» alda 5 jyl­dyq joba bar ekenin aıtyp, soǵan qatysýǵa shaqyrdy. Oǵan ın­no­vasııalyq bıznes jos­par qajet. Al bizdiń qııalymyz ın­no­­vası­ıaǵa jetińkiremeı tosy­lyń­qyrap otyrmyz, – deıdi Rabıǵa.

Birer adamǵa bolsa da tabys taýyp, jumyssyzdyqpen kúre­se­tin osyndaı ıgi is aldaǵy kúnge úmiti men senimin nyǵaıtty. Qa­zir she­ber­hana esigi bir jabyl­maı­dy. Bar­lyǵyn tigedi. Syrt kıim, úı jab­dyǵy deısiz be, kóı­lekter­diń san túrin, erler kıim­derin tige­di, óń­deý (restavrasııa) jasaı­dy. Bir kelgen jannyń qaı­typ soq­paı­tyny joq. Tipti únemi tikti­rip kıetin klıentter bazasy da qalyptasty.

– Kúıeýim qazir zeınetker, 3 balamyz bar. Gúljanat 5 balasyn Qajymuqanda qaldyryp alystan qatynasa, men jaqyn jerden eńbek­tenemin. Bálkim kóp jylǵy eldiń túkpir-túkpirinde júrgen kúnderdiń óteýi bolar, – degen Rabıǵa qareketti qoldaıtyn adamdar birigýiniń úlken kúsh ekenin aıtyp berdi.

Iаǵnı, tiginshi qyz-kelinshek­ter­diń ortaq chaty sondaı orta bolyp qalyp­tasypty. Buryn apta sa­ıyn 1 myń teńgeden salsa, qazir aıyna 5 myń teńgeden salady. Aıdyń aıa­ǵyn­da ınstagramda tikeleı efırde ár qatysýshynyń aty-jóni, qalasy ja­­zy­lyp, shyny ydysqa salynady. So­nyń ishinen kishkentaı bala bir qaǵazdy alyp shyǵady. Kimniń aty shyqsa, soǵan qarajat aýdarylyp, ol ózine qajetti másheńkesin alady. Osy­laı jerebe tartý arqyly qan­shama adam qoly jetpegen dúnıesin aldy.

Qos qurby qarap otyrmaıtynyn aıtady. Tipti karantın ýaqytynda da betperde tigipti. «Erteń karantın bastalady degende tapsyrys tústi. Sodan kún-tún demeı eki kún otyryp, tap­sy­ryspen 500 tumsha tigip ótkiz­dik. Odan másheńkeni úıge alyp ketip, úıden tapsyrys oryn­dap ná­tıjesinde karantın dep pá­len­deı qınalmadyq» deıdi tiginshiler.

– Muǵalimdikti qoıyp, tiginshi­likke kóshtim degende baýyrlarym: «Saǵym qýma, mamandyǵyńa oral» dep urysty da, kúldi de. Biraq men jolymdy endi taptym. Bilesiz be, men úıinde tek aýzyn ashyp, qarap otyratyn kelinshekterdi túsinbeımin. Tort pisirdim dep aıttym ǵoı. Sonda kúnde tań alańynan turyp, úlken etip baldy tort pisirip, ony 21 teń bólikke kesip týrap, 304 avtobýsynyń sońǵy aıal­damasyndaǵy dámhanaǵa, ár bóligin 180 teńgeden ótkizetinmin. Olar 220 teńgeden satyp, keshke aqshasyn beredi. Sondaı-aq qosymsha tapsyrystan túsetin torttar bar. Sóıtip otbasymyzdyń bıýdjetin tolyqtyryp otyrdym. Ol kezde «Lesnaıa polıana» shaǵyn aýdanynda páter jaldap turdyq. Qazir qala ir­ge­sinen jer alyp, Qajymuqan aýy­lyn­­da úı salyp jatyrmyz, – degen Gúl­janattyń sózin Rabıǵa jalǵady.

«Biz halyqqa qyzmet kórsetý ar­qyly ózimizge de jaqsy jol ashyp júrmiz. Topty tapsyrys kelse qýa­nyp qalamyz. О́ıtkeni qol jat­tyǵa­dy da ónimdi bolady. О́tkende bir dám­hana úshin 40 aljapqysh tigip shyq­tyq. Tez ári sapaly oryndaldy dep qýandy. Qarekette qaıyrdyń bar­y ras, – deıdi qos sheber.