Qus fabrıkasyna qoldaý kórsetiledi

Arqalyq qus fabrıkasyndaǵy jaǵdaı Úkimet pen aımaq basshylyǵynyń erekshe nazarynda ekenin aıtqan oblys ákimi óndiristi qalpyna qaıta kel­tirý maq­sa­tynda kásiporynǵa qoldaý kórseti­leti­nin jet­kizip, fabrıka basshylyǵyna jumys­shy­lardy qysqartýǵa jol bermeýdi tapsyrdy.

– Dál qazirgi jaǵdaıdaǵy mańyzdy másele – jumysshylardyń qysqaryp qalýyna jol bermeý, adamdar qalaı bolǵanda da óz jumystaryn jalǵastyrýy kerek, – degen Arhımed Muhambetov qus tumaýyn ári óristetpeý máselesine toq­taldy. Odan soń buǵan deıin jylyna 120 mln jumyrtqa shyǵaryp kelgen fabrıka óndirisin 2022 jylǵa deıin jylyna 100 mln jumyrtqa óndire alatyn deńgeıge jetkizip, burynǵy qaýqaryn qaıta qalpyna keltirý jospary talqylandy.

Búginge deıin fabrıkada 502 myń 611 qus óleksesi men 1 mln 452 193 jumyrtqa jo­ıylyp, kásiporyn aýmaǵyn dezınfeksııalaý jumystary atqarylyp jatyr. Indetke qarsy sanıtarlyq óńdeý, zararsyzdandyryp, tazartý sharalary qarashanyń basyna deıin jalǵasatyn bolady. 9 qarashadan bastap fabrıka ǵı­marattaryna zerthanalyq tekserý shara­laryn júrgizip, veterınarlyq baqy­laý­dan ótkizý josparlanyp otyr. Odan keıin, ıaǵnı qarasha jáne aqpan araly­ǵyn­da qarjylandyrý kózderi qarasty­ry­­lyp, fabrıka esepshotyna aqsha túsýi tıis. Aqpan aıynda shıkizat, jem, vete­rı­narlyq dári-dármek satyp alý kózdelgen.

2021 jyldyń aqpanynda fabrı­kaǵa 220 myń bas balapan ákelinedi. Kásiporyn mamyrdan bastap mekıenderdi uıashyqtarǵa ornalastyryp, shildede qosymsha taǵy bir lek balapan satyp ákelýdi josparlap qoıǵan. Odan keıin fabrıka óndirisi aqyryndap jandanyp, taýyqtar tamyz aıynan bastap satýǵa keletin daıyn taýar kúıindegi jumyrtqa taba bastaıdy. Osylaısha, kelesi jyly Arqalyq qus fabrıkasy óziniń óndiristik qýatyna tolyq kóshýi tıis.

Kásiporyn basshylarynyń aıtýynsha, óndiristi birtindep ońaltýǵa arnalǵan birjyldyq jospardy júzege asyrý úshin 1,5 mlrd teńgeden astam qarjy kerek. «Agroınterptısa» indet bastalǵaly 356 mln teńgeniń tabysynan qaǵylǵan. Fab­rıkaǵa qus tumaýynan kelgen jalpy shy­ǵyn kólemi 554 mln 677 myń teńgege jetip otyr. Qazirdiń ózinde kásiporynnyń 206 mln 620 myń teńge nesıe qaryzy bar. О́n­di­ris aqpanǵa deıin jumys istemegen jaǵ­daıda jumysshylarǵa berilýi tıis jalaqy qory – 84 mln 800 myń teńge. Onyń ústinde osy kezeń aralyǵynda 65 mln 790 myń teńge nesıe qaryzy ótelýi kerek. Mindetti salyq tóleminiń mólsheri – 24 mln teńge.

О́ndiristi qaıta qalpyna keltirý jos­paryn taǵy bir qarap shyǵyp, pysyqtap alý qajettigin eskertken ákim 250 adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan Arqalyq qus fabrıkasyn memleket qoldaýsyz qaldyrmaıtynyn aıtty.

 Aımaq basshysy odan keıin Aıdar aýylyna at basyn buryp, byltyrdan beri salynyp jatqan mal sharýashylyǵy kesheniniń qurylysymen tanysty. Quny 3,5 mlrd teńge bolatyn aýqymdy joba boıynsha 76,5 gektar aýmaqqa 7 500 bas asyl tuqymdy iri qaraǵa arnalǵan bordaqylaý alańy men asyl tuqymdy mal basyn kóbeıtetin ortalyǵy bar alyp keshen salynýy tıis.

2019 jyly qazan aıynda bastalǵan qurylys nysanynyń bir bóligi, ıaǵnı bordaqylaý alańy 2021 jyldyń aqpan aıynda paıdalanýǵa berilmek. Al asyl tuqymdy mal basyn kóbeıtetin reprodýktor sol jyldyń qyrkúıek aıynan jumys isteı bastaıdy.

Oblys ákimi at basyn tiregen kelesi nysan Arqalyq jylý-energııa kompanııasy boldy. Ákim kommýnaldyq kásip­oryn­daǵy jylý maýsymyna daıyndyq barysymen tanysty. Qazir munda jyl sońyna deıin jetetin 6440 tonna mazýt otyny bar.

– Bıýdjetten 1,39 mlrd teńge qarasty­rylyp otyr. Aldaǵy ýaqytta Arqalyqqa taǵy 18 500 tonna mazýt ákelinedi. Bul otyn kólemi 2020-2021 jylǵy jylý maý­symyna jetýi tıis. Jalpy, qaladaǵy nysandardyń bári qysqy maýsymǵa tolyq daıyn ekenine kóz jetkizdim, – dedi A.Muhambetov.

Oblys ákimi odan keıin Arqalyq qalasyn jylýmen qamtý júıesin jańǵyrtý jobasynyń júzege asyrylý barysyn tekserip, jańa jylý kózderiniń qurylysymen tanysty. Jobanyń basty maqsaty – buǵan deıin qystan baǵasy ýdaı mazýtpen shyǵyp kelgen Arqalyqty 2030 jylǵa deıin birtindep kómirmen jylytýǵa kóshirý. Bul maqsatqa 7,4 mln teńge bólingen. Bıyl jyl basynda josparlanǵan jumystyń 43%-y eńserilip, 3 mlrd 200 mln teńge ıgerildi. Qalanyń jańa jylý ortalyǵy 2021 jyldyń qyrkúıek aıynda paıdalanýǵa beriledi. Bıylǵa Arqalyq jylýmen jáne elektr qýatymen qamtamasyz etetin ortalyq mazýt otynyn paıdalanady. Biraq qazirdiń ózinde qaladaǵy birqatar nysan kómirmen jylytylady.

Arqalyq jylý-energııa kompanııasynda qazir jańa jylý júıesin qamtamasyz etetin bas ǵımarattyń qurylysy júrip jatyr. Ǵımaratqa eki sıklon, eki sý jylytqysh pesh ornatyldy. Nysanda barlyǵy 130 adam jumys istep jatyr.

Bas ǵımarattyń astyńǵy qabaty tóse­lip, tabanyna betondy-eritindi torap sa­lyndy. Endi 3 bý qazandyǵy jáne sý­men jylytatyn 2 qazandyq ornaty­­la­dy. Nysandy aralap kórgen oblys ákimi merdigerge qurylys-montaj jumys­taryn ýaqtyly aıaqtaýdy qadap tapsyrdy.

Odan keıin A.Muhambetov «Jumys­pen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵ­dar­lamasy boıynsha qolǵa alynyp jatqan jobalardyń jaıymen tanysty. Atalǵan baǵdarlama boıynsha bıyl Arqalyq óńirinde jalpy quny 1,1 mlrd teńge bolatyn 10 joba júzege asyrylyp, nátıjesinde 250 jańa jumys orny ashylǵan. Oblys ákimi aldymen «Jiger» stadıonyna bardy. Stadıonǵa «Alıýmınıı qurylys» JShS kúrdeli jóndeý júrgizip, sport zalyn qaıta ja­ńar­typ jatyr. Jobanyń quny – 58,1 mln teńge. Qurylys jumystary aıaq­talyp qalǵan, qazir 1600 kórermenge arnalǵan oryndyqtar qoıylyp jatyr.

Sonymen qatar atalǵan baǵdarlama aıa­synda bıyl jazda Arqalyqtaǵy №2 or­ta mektepke kúrdeli jóndeý aıaqtaldy. Mek­tep ǵımaratynyń shatyry, terezeleri men kommýnıkasııa júıesi aýystyrylyp, ishi-syrty árlengen. Munyń syrtynda, bıyl bilim oshaǵynyń janynan mektep jasyna deıingi balǵyndarǵa arnalǵan shaǵyn ortalyq ashylyp otyr. Arqalyq aımaqtyq aýrýhanasynyń ǵımaraty da kúrdeli jóndeýden ótýde. Bul aýrýhanada búginde 360 adam, onyń ishinde 10 joǵary biliktiligi bar dáriger eńbek etedi.

Aýrýhana ujymymen kezdesken aımaq basshysy emdeý mekemesiniń bas dárigeri Nurlan Erjanovtyń esebin tyńdady. Bas dárigerdiń sózinshe, aýrýhanadaǵy dári-dármek qory 3 aıǵa jetedi.

Qostanaı oblysy