El shebin kúzetken shekarashylar úshin 28 qyrkúıek – qaraly hám erlik kúni sanalady. Sebebi 1994 jyldyń 28 qyrkúıek kúni batyr shekarashy Radjan tájik-aýǵan shekarasyndaǵy kúshi teń emes jaýmen bolǵan qaqtyǵysta erlikpen qaza tapqan bolatyn. Eń bastysy, shekarashy sol joly patrıottyq rýhtyń naǵyz úlgisin kórsetti.
Taıaýda UQK Shekara akademııasynyń Qaraoıdaǵy dalalyq oqýdy qamtamasyz etý basqarmasynda, munan keıin Almaty oblysy boıynsha departamentiniń Qarasaı aýdany boıynsha shekara basqarmasynda ótken is-sharalar – batyr shekarashy Radjan Batyrhanovtyń rýhyna taǵzym etýge arnaldy. Al atalǵan sharalardy shekarashy ardagerlerdiń «Zastava tarlandary» respýblıkalyq qoǵamdyq uıymynyń Almaty qalasy jáne Almaty oblysy boıynsha fılıaly uıymdastyrdy.
1994 jyly óziniń Otan aldyndaǵy boryshyn sol kezdegi Kúrshim shekara otrıadynyń «Shyńdyǵataı» shekara zastavasynda atqaryp júrgen jerinen ózi suranyp, tájik-aýǵan shekarasyna attanǵan Radjandy alda aýyr urystyń kútip turǵanyn eshkim bilmek túgili sezbegen de edi.
1994 jyldyń 28 qyrkúıegi kúni eki júzden astam muzdaı qarýlanǵan modjahed TMD-ǵa múshe memlekettiń, ıaǵnı Tájikstannyń ońtústik shekarasyn buzyp kiredi de Horog qalasynyń aýmaǵyna qaraı bet alady. Osy sátte toǵyz avtólikke mingen modjahedterdiń jolyna qazaqstandyq jáne reseılik shekarashylar qarsy turady da, qorǵanysqa yńǵaıly tóbe úshin qaqtyǵys bastalyp ketedi. Osy urysta reseılik leıtenant Vladımır Selıýk pen qazaqstandyq shekarashy Radjan Batyrhanov tóbeni alý úshin dushpanmen erlershe arpalysady. Alaıda leıtenant aýyr jaralanady da, Radjan komandırin jaýdyń jańbyrsha tópelegen oǵynyń astynan alyp shyǵady. Sosyn qol pýlemetimen atysty jalǵastyrǵan ol bólimsheniń qolaıly jerge ornyǵyp alyp, modjahedterge tyl jaǵynan soqqy berýge múmkindik jasaıdy. Osy urysta óziniń áskerı boryshyna meılinshe adal qazaq eliniń óreni qaza tabady.
Sodan beri aradan syrǵyp 26 jyl ótti. Osy jyldardyń ishinde batyr shekarashynyń erligin ulyqtaýǵa arnalǵan sharalar az bolǵan joq. Batyr shekarashy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen II dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattalyp, 2000 jyly onyń esimi qazirgi Kúrshim aýdany boıynsha shekara basqarmasynyń «Shyńdyǵataı» shekara bólimshesine berildi. Sonymen qatar Tájikstan eliniń astanasy Dýshanbe qalasyndaǵy kóshe men mektep Radjan Batyrhanovtyń atymen atalady. Buǵan jyl saıyn Radjan týyp-ósken Shyǵys Qazaqstan óńirindegi Katonqaraǵaıda ótip kele jatqan is-sharalar men batyr atyndaǵy kósheni de qosýǵa bolady.
UQK Shekara akademııasynyń dalalyq oqýdy qamtamasyz etý basqarmasynda ótken sharaǵa «Zastava tarlandary» respýblıkalyq qoǵamdyq uıymynyń Almaty oblystyq fılıalynyń tóraǵasy, zapastaǵy polkovnık A.Dýbovpen birge «Tájik-aýǵan shekarasyndaǵy jaýyngerlik urystarǵa jáne áskerı qaqtyǵystarǵa qatysýshy ardagerler odaǵynyń» Almaty oblystyq fılıalynyń tóraǵasy, zapastaǵy podpolkovnık Marat Dosybaev, tájik-aýǵan shekarasynda Saryózek rotasyn basqarǵan zapastaǵy polkovnık Asqar Izbanov, merzimdi qyzmettiń aǵa serjanty Almas Talıpovtar qatysty. Olar – osydan tup-týra 26 jyl buryn 28 qyrkúıekte bolǵan qaqtyǵysty kózderimen kórip qana qoımaı, Radjan Batyrhanov sııaqty batyr shekarashynyń arqasynda jaýǵa tyl jaqtan soqqy berýshilerdi basqarǵan jáne sol qaqtyǵysqa belsene qatysqan ardagerler.
Basqosýǵa qatysýshylar esimi Shekara qyzmetiniń tarıhyna altyn árippen jazylǵan batyr Radjan týraly áriden áńgime qozǵap, kýrsanttardy erlikke úndedi. Ásirese Qorǵanys mınıstrliginiń Saryózekte jasaqtalǵan rotasyn basqarǵan zapastaǵy polkovnık A.Izbanov pen onyń orynbasary bolǵan podpolkovnık M.Dosybaevtardyń aıtary az bolǵan joq. 1994 jyldyń 28 qyrkúıeginde jaýmen bolǵan qaqtyǵysta shekarashylardyń qaısarlyqtary men tabandy áreketteri jaıynda estelikter aıtty.
Al Almaty oblysy boıynsha departamentiniń Qarasaı aýdany boıynsha shekara basqarmasynda ótken ekinshi is-sharaǵa zapastaǵy polkovnık A.Dýbovpen birge shekarashy ardagerlerdiń Almaty qalasyndaǵy fılıalynyń tóraǵasy, zapastaǵy general-maıor M.Májıtov qatysty.
Aıta ketý kerek, toqsanynshy jyldary tájik-aýǵan shekarasynda erlikpen qaza tapqan qazaqstandyq áskerı qyzmetshilerge qoıylǵan eskertkish Shekara qyzmeti boıynsha tek atalǵan ujymda ornatylǵan. Sondyqtan jyl saıyn 7 sáýir – erlikpen qaza tapqan Ulttyq ulannyń 17 sarbazyn eske alý úshin tájik-aýǵan shekarasynyń ardagerleri osynda jınalyp, Radjan Batyrhanov bastaǵan batyrlarymyzǵa taǵzym etýdi dástúrge aınaldyrǵan.
Zapastaǵy general-maıor Marat Májıtov sharanyń mańyzyna erekshe toqtalyp ótken soń eskertkishke gúl shoqtaryn qoıý rásimi de bastaldy. Gúl shoqtary salynǵan sebetti kótergen qos shekarashy bastaǵan top qaza tapqandarǵa áskerı qurmet kórsetti.
Iá, boılarynda patrıottyq rýhtary bar óskeleń urpaq barda batyrlarymyzdyń aty óshpeıdi. Solardyń biri Radjannyń jasaǵan erligi – shekarashylardyń Otan úshin otqa túsýge daıyn ekeniniń aıǵaǵy.
Tamara DÁÝLETBAEVA,
UQK Shekara qyzmetiniń zapastaǵy podpolkovnıgi