Aýyl – el besigi: Turmys sapasy jaqsaryp keledi

13 aýyldy keshendi damytý kózdelip otyr

 Bıyl atalǵan baǵdarlama boıynsha aýyl turmysyn jaqsartýǵa 5 mlrd 772,3 mln teńge bólinip, oblystyń ár óńi­rindegi 13 aýylda 66 joba júzege asy­­rylyp jatyr. Ekonomıka jáne bıýd­­jettik josparlaý basqarmasynyń bas­shysy Gúlbaram Musaǵazınanyń aı­týyn­­­sha, byltyr oblysta jeńil jón­deý­­den ótken balabaqshalar men bi­lim me­kemelerin qospaǵanda, úsh mektep, bir balabaqsha jáne mektep janynan ju­mys isteıtin bir ınternat ǵımaratyna kúrde­li jóndeý júrgizilgen.

«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń sha­rapa­tymen kóptegen aýrýhana ǵıma­ra­ty ońdalyp, turǵyndarǵa kór­se­tiletin qyzmet sapasy artty. Byltyr Qarasý aýdandyq aýrý­ha­na­sy­nyń korpýsyna kúr­­deli jóndeý aıaqtalyp, Áýlıekól, Meń­­diqara, Sarykól jáne Fedorov aýyl­­daryndaǵy aýdandyq aýrýhanalar je­ńil jóndeýden ótti. Sonymen qatar on shaq­ty eldi mekendegi mádenıet jáne sport nysandary jóndelip, aýyl aja­ryn asha túsken.

– Munyń syrtynda basqa da mem­le­ket­tik baǵdarlamalar esebinen aýyldardy damytý maqsatynda 4 mlrd teńgege bir­neshe aýqymdy joba júzege asyryldy. Qarjynyń qomaqty bóligi Fedorov jáne Áýlıekól aýyldaryndaǵy gaz­taratqysh qubyr jelileriniń qury­ly­syn aıaqtaýǵa jumsaldy. Osynyń nátı­jesinde, 18 myńnan asa aýyl tur­ǵy­ny ortalyqtandyrylǵan kógildir otynmen qamtyldy. Meńdiqarada sý quby­ry je­li­lerin taratatyn torap qaıta jón­de­lip, 10 myń adamnyń taza aýyz­sý­men qam­tylýyna múmkindik týdy. So­ny­men qatar syrttan tartylǵan qar­jy ese­binen aýyl kósheleri jaryq­tan­­dy­rylyp, asfalt tóselip, beıne­ba­qy­laý qurylǵylary ornatyldy, – dedi G.Musaǵazına.

«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasyna bıyl ilikken Sılantev, Obaǵan, Denısov, Antonov, Qamysty, Torǵaı, Amangeldi, Qarameńdi, Uzynkól aýyldary men Tobyl beketinde de aýqymdy joba­lar júzege asyrylyp jatyr.

Toǵyz joldyń torabynda jatqan Tobyl beketinde 7 myńǵa tarta halyq tu­ra­dy. Qazir mundaǵy jalǵyz dári­ger­lik ambý­latorııaǵa «Aýyl – el besigi» baǵ­dar­lamasy sheńberinde kúrdeli jóndeý jumystary júrip jatyr. Irgesi 1985 jyly qalanǵan ǵımarat sońǵy ret 1996 jyly kúrdeli jóndeýden ótken. Sodan keıin jyl saıyn qabyrǵasy áktelip, tereze-shatyry bútindelgenimen, eki qa­bat­ty ambýlatorııanyń aǵashtary shirip, qubyrlary tesilip, elektr jeli­le­ri jıi isten shyǵa bastaǵan. Bıyl ǵımaratty bas­tan-aıaq tolyq jańartýǵa 191 mln teńge bólinip otyr.

– Jóndeý jumystaryn mamyrda bastadyq, qazir jumys aıaqtalyp qaldy. Ishi-syrtyn árlep, tórt qabyrǵasynan bas­qasynyń barlyǵyn – tóbesin, tere­ze­lerin, jaryq, jylý, jeldetý jáne qu­byr jelilerin tolyqtaı aýystyrdyq. Bar­lyǵy sanıtarlyq normalarǵa saı. Bir sózben aıtqanda, eski ǵımarattyń ornyna múlde basqa ǵımarat paıda boldy, – dedi bas merdiger «TorgStroıMontaj» JShS dırektory Pavel Borzenkov.

Tobyl dárigerlik ambýlatorııasynda 4 maman jumys isteıdi. Sonyń biri – medbıke Nella Raspopına. Tájirıbeli ma­mannyń aıtýynsha, jańartylǵan ǵıma­rat jergilikti turǵyndarǵa kórse­ti­le­tin medısınalyq qyzmet sapasynyń ar­týyna múmkindik bermek.

– Búginde elimizde densaýlyq saqtaý sala­syna úlken kóńil bólinip keledi. Ási­rese, qazirgi jaǵdaıda dárigerlerdiń bilik­tiligine qoıylatyn talap joǵary, jaýap­kershilik aýyr. Biz halyqtyń senimi men údesinen shyǵýǵa bar kúshimizdi salamyz. Merdiger ambýlatorııamyzdyń qyz­mettik avtokólik qoıatyn garajyn da qaı­ta jóndep berdi. Endi kez kelgen jaǵ­daıda kún raıynyń ystyq-sýyǵyna qaramastan, turǵyndardyń shaqyrtýyna jedel jetýge múmkindik týyp otyr, – dedi medbıke.

Ambýlatorııany kúrdeli jóndeýden ótki­­zip jatqan qurylysshylardyń qata­ryn­da on shaqty jergilikti turǵyn júr­ge­nin aıta ketken jón. Solardyń biri – Erkin Hasenov. Tájirıbeli qurylysshy qolaıly jumystyń ózi turatyn aýyldan tabylǵanyna qýanyshty.

– Qazir karantınge baılanysty kóp­te­gen vahtalyq jumystar toqtap qaldy. О́z basym jumystyń dál ózim turatyn úıdiń túbinen tabylǵanyna qýandym. Qazir alystan arbalaǵansha, jaqynnan dor­balaǵan tıimdi. Bala-shaǵamnyń qa­syn­damyn, aılyq jalaqym – 120 myń teń­geniń kóleminde, – deıdi E.Hasenov.

Tobyl turǵyndaryn mezi etken taǵy bir másele tozyp ketken ishki joldar­dyń jaǵdaıy edi. Byltyr elimizdiń soltús­tik bóligin batyspen jáne Reseımen ja­l­­­ǵap jatqan kúre joldyń kópiri kúr­­de­li jóndeýden ótkizildi. Ishki jol­dar­­­ǵa keletin bolsaq, bul jaqta da oń ózge­rister oryn almaq. Sońǵy bir-eki jyl­dyqtyń ózinde aýyldyń Stan­sıon­naıa, Elevatornaıa, Vokzalnaıa, Koope­ra­tıvnyı kósheleriniń negiz­gi bó­lik­te­rine asfalt tóseldi. Jal­py uzyn­dy­­ǵy 6 shaqyrym jol jón­del­di. Bıyl «Aýyl – el besigi» baǵ­dar­la­ma­sy­nyń ná­tıjesinde taǵy segiz kóshe jóndelip, as­falt tóselip, taqtaıdaı tegis jolǵa aı­nalypty.

– Shyny kerek, buǵan deıin jańbyr jaýsa, rezeńke etiksiz kóshege shyǵa almaıtyn edik. Qazir aýylymyz árlenip, joldar kóńil kónshiterlik jaǵdaıǵa keldi. Halyq rıza, – deıdi aýyl turǵyny Ulmeken Nurseıitova.

Tobyl kentinde bıyl mektep pen balabaqshany da jóndeý kózdelip otyr. Osynyń bárine bir aýylǵa ǵana 400 mln teńgege jýyq qarjy qarastyrylǵan.

Aımaqta bıyl aýyl halqynyń buqa­ralyq sport nysandaryna qol­je­tim­di­ligin qamtamasyz etý maqsatynda 1,7 mlrd teńgege 4 joba iske qosylyp, Sılan­tev, Qamysty aýyldaryndaǵy stadıon qaıta jóndelip, Uzynkól men Torǵaıda dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshen­deriniń qurylysy aıaqtalyp qal­dy. Bıyl áleýmettik nysandardy turaq­ty jylý júıesimen qamtamasyz etý jumystary da jandana tústi. Máse­len, Denısov aýylynda taıaýda №40 balabaqshanyń janynan jańa salynǵan jylý qazandyǵy iske qosylsa, Qarameńdi aýylynda jylý taratatyn ortalyqtyń qurylysy aıaqtalyp qaldy.

«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy boıyn­sha Torǵaı men Qamystyda aýdan­dyq aýrý­hanalar, Beıimbet Maılın aýda­nynyna qarasty Tobyl aýylynda dári­­ger­lik ambýlatorııa ǵımaraty jón­deý­­den ótip jatyr. Denısov aýylyndaǵy mádenıet úıi kúrdeli jóndeýden ótip, halyq ıgiligine tapsyryldy.

Bıyl jaz shyǵa aýyl ishindegi kóshe­lerdi jóndep, asfalt tósep, tur­ǵyn­dar­dyń qaýipsiz qozǵalysyn qam­ta­ma­syz ­etý maqsatynda 13 eldi mekende jalpy quny 2 mlrd bolatyn 50-den astam joba iske asyryla bastaǵan. Búginge deıin bul jobalardyń 48-i aıaqtaldy.

– Qarashaǵa deıin atalǵan baǵdarlama boıynsha bólingen qarjynyń 4 mlrd 151 mln teńgesi, ıaǵnı jyldyq jos­par­dyń 80,5%-y ıgerildi. Qurylys nysan­darynda jumys bekitilgen keste boıynsha júrip jatyr. Bıyl oblys­ta 13 aýyldy keshendi damytý kóz­de­lip otyr. Osy maqsatta ózge de mem­le­kettik baǵdarlamalardyń ese­bi­nen De­nısov, Torǵaı, Antonov, Aman­­geldi aýyl­darynyń sýmen qamtý jelisi jańar­tyl­dy, al Sılantev jáne Shemınov eldi mekenderinde gaz tarat­qysh jeli paıdalanýǵa berildi. Bıyl jalpy somasy 6 mlrd teńgeden astam qarjyǵa aýyl ishindegi joldar jańar­ty­lyp, áleý­met­tik nysandar jóndeýden ótti, – dedi Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń basshysy.

Oblysta «Aýyl – el besigi» baǵdar­la­masyn 2027 jylǵa deıin júzege asyrý kózdelip otyr. Baǵdarlama aıasyndaǵy jo­ba­larǵa áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti bar aýyldar birtindep qa­ty­­satyn bolady.

Aýyl mektepterin jańartýǵa 2,2 mlrd teńge qarjy jumsalady

Qostanaı oblysyndaǵy 495 mekteptiń 82%-y, ıaǵnı 488 mektep aýyldyq mekenderde ornalasqan. Búginde aımaqtaǵy 45 688 oqýshy aýylda bilim alyp jatyr. «Aýyl – el besigi» memlekettik baǵdarlamasynyń sharapatymen qazirdiń ózinde aýyldyq jerlerdegi birtalaı bilim nysany jańartyldy. Taıaýda óńirlik kommýnıkasııa ortalyǵynda ótken baspasóz jıynynda oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Záýre Baımenova atalǵan baǵytta atqarylyp jat­qan ilkimdi jobalar jaıyn áńgime etti.

Basqarma basshysynyń sózinshe, 2019 jyly jalpy somasy 893,9 mln teńgege 28 aýyldyq mektep jóndeýden ótken. Bul maqsatqa jumsalǵan qarjynyń 797,6 mln teńgesi respýlıkalyq bıýdjetten, al 96,3 mln teńge jergilikti bıýdjetten bólinip otyr. Nátıjesinde, 5 mektep kúrdeli jóndeýden ótip, 23 bi­lim nysanyna jeńil jóndeý jumys­ta­ry júrgizilgen. «Aýyl – el besigi» memlekettik baǵdarlamasynyń aıasynda iske asyrylyp jatqan jobalar barysynda 1 260 aýyl turǵyny ýaqytsha jumys oryndarymen qamtamasyz etildi.

– 2020 jyly arnaıy joba sheńbe­rin­de Amankeldi, Qostanaı jáne Meńdi­­­­qara aýdandarynda jalpy 802,8 mln teńge somasyna 3 bilim mekemesi kúr­­de­li jóndeýden ótti. 2018 jyly ob­lys­­tyq bıýdjet esebinen Amankeldi aýda­ny­nyń ortalyǵyndaǵy Á.Boranbaev atyndaǵy orta mektebiniń oqý korpýsy kúrdeli jóndeýden ótken. Bıyl mektep ja­nyndaǵy ınternattyń jatyn korpýsyna jalpy somasy 133,7 mln teńgege jóndeý júrgizildi. Osynyń nátıjesinde, aýdanǵa qarasty 7 aýylda turatyn 25 oqýshy Amangeldide ınternatta jatyp oqı­tyn bolady. Internatta shaǵyn aýyl­­darda turatyn balalardyń bilim alýy­na barlyq jaǵdaı jasalǵan, – dedi Z.Baımenova.

«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy boıynsha bıyl Qostanaı aýdanyndaǵy Sovhoznyı orta mektebi men Meńdiqara aýdanyndaǵy Pervomaı orta mektebinde kúrdeli jóndeý jumystary aıaqtaldy. Bul eki bilim oshaǵynda jalpy sany 682 bala oqıdy. Al aldaǵy jyly atalǵan baǵdarlama aıasynda Áýlıekól, B.Maılın, Qarabalyq, Qarasý, Qostanaı, Naýryzym aýdandaryndaǵy 9 mektepti kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanyp otyr.

Qostanaı oblysy