• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 16 Qarasha, 2020

Joq izdegen jolaýshy

937 ret
kórsetildi

Qazynaly Kóksheniń sarqylmas bir baılyǵy – abyz pishindi aqsaqaldary. El muratyn óziniń ómirlik ustanymy etip alǵan aǵalarymyzdyń biri – Meırambek Qıyqov.

El jaıy esinen shyqpaıtyn Meıram­bek aǵa Uly Otan soǵysynyń 65 jyldyq mereıtoıyna oraı, sazger-jaýynger Ramazan Elebaevtyń týǵanyna 100 jyl, Qudyqaǵash aýylynyń qurylǵanyna 80 jyl tolýyna arnalǵan «Ramazan Ele­baevtyń eli» dep atalatyn kitabyn shy­ǵardy. Atalmysh jınaqta aýdan men aýyldyń belgili adamdary jaıynda sóz bolady. Bul aýyl – kókiregińdi maqtanysh kernep, keńinen qamtyp aıtýǵa turarlyqtaı eldi meken. Shoq jul­dyzdaı shaǵyn eldi mekennen eki bir­deı Memlekettik syılyqtyń laýreaty, eki ǵylym doktory, bes ǵylym kan­dıdaty shyqqan eken. Olardyń ómir joly, istegen isteri keıingi urpaq úshin úlken ónege. Uly Jeńistiń 70 jyldyǵy merekesi qarsańynda el aqsaqaly Máltaı Júnisovpen birlese aýyl ortasyndaǵy eskertkishti jańartyp, úlken is-shara ótkizdi. Shoq juldyzdaı shaǵyn aýyldan ushyp shyǵyp, árqaısysy ár qıyrda eń­bek etip júrgen osy jerdiń perzentteri túgelge jýyq jınaldy.

Aýyldyń kire berisinde «Qudyqaǵash 1929» degen jazýy bar, bıiktigi 17 metr­lik aspanǵa umtylǵan stella tur. Bul stellany turǵyzǵan osy aýyldyń týmasy О́mirbek Elýbaev. Bir qýanyshtysy, aǵaıyndy Asylhan, Seıilhan Sháripovter óz qarajattaryna jańa meshit salyp berdi. Toı barysynda qanshama sharýa atqaryldy.

Meırambek aǵa Alashtyń aıtýly azamaty, ǵulama ǵalym Qanysh Sátpaev­tyń belsendi nasıhatshysy. Jalǵyz nasıhatshysy ǵana emes, zerdeleı zerttegen zertteýshisi. Ulyny úlgi etýdiń arqasynda 2006 jyly ǵalymdy ónege tutqan, solaı bolmaqqa umtylǵan 19 mektep túlegi Semeıdegi ken barlaý kolledjine oqýǵa tústi. 2011 jyldan beri «Altyn saqa» ulttyq oıynyn jandandyrýda áldeneshe saıys ótkizildi. Oblys turmaq respýblıkalyq deńgeıde. Bul arada ultymyzdyń umyt bolǵan salt-dástúrin tiriltsem degen maqsat jatyr.

– «Qazaqtaný» ǵylymı-aǵartýshylyq jobasynyń negizgi maqsaty – «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda barsha qazaqstandyqtardyń ortaq mádenı kodynyń, birtutas qun­dylyqtarynyń jáne jalpyulttyq tarıhı sanasynyń negizinde halyqtyń birligin nyǵaıtý, – deıdi Meırambek aǵa, – «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasyndaǵy bul joba qazaqtyń máde­nıetin, tarıhyn, sondaı-aq, qazaq hal­qy­nyń ulttyq qundylyqtaryn nası­hattaýǵa baǵyttalyp otyr. Onyń ishinde qonaq­jaılylyq, senim men dostyq sııaq­ty qasıetterdi dáripteý arqyly jas­tar­dyń boıynda eljandylyq sezimin oıatý.

Alǵashqyda Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń ortalyq apparatynan hat kelip, «Rýhanı jańǵyrý» – «Qazaqtaný» atty úlken ǵylymı-aǵartýshylyq joba­synyń jumysyn júrgizý isi Meırambek aǵaǵa tapsyrylǵan. О́ıtkeni, aǵanyń búginge deıin atqaryp kele jatqan ju­my­sy qazaq tili men mádenıetin jas urpaq­tyń sanasyna sińirý.

Álbette, joba aıasynda kóptegen is-sharalar uıymdastyryldy. Qazaq halqynyń qundylyqtaryn túsinip, nasıhattaý úshin belsendi túrde jastardy tartý – jobanyń negizgi mindetteriniń biri bolyp sanalady.

Kókshe jurtshylyǵynyń kózi úı­rengen bir sýret bar. Ultqa qatysty, bola­shaqqa baılanysty kez-kelgen úlken­di-kishili jıynnyń naq ortasynda el muratyn kóksegen, jurt birligin ar­mandaǵan tynymsyz bir jan júredi. Ol – Meırambek Qıyqov. Pende ǵumyr – soq­tyqpaly soqpaq. Adam – jolaýshy. Izde­gen joǵy eliniń este joq kezeńdegi injý-marjan ispetti salt-dástúri, ádet-ǵurpy.

 

KО́KShETAÝ

 

Sońǵy jańalyqtar