Álem qaıtadan mazasyz kúnderge oralǵanyna qaramastan, Almatyda tyǵylyp toı-tomalaq ótkizip, alańsyz júrgender áli de jetkilikti. Buǵan Almatynyń monıtorıngtik toptarynyń sońǵy kúnderi, ıaǵnı 15-16 qarashada 78 nysandy tekserip, 44 nysannyń shekten shyqqanyn, 17 qarashada 27 nysandy qamtyp, karantındik shekteý sharalaryna moıynsynbaǵan 6 nysandy anyqtaǵany aıǵaq bolady. Aqshaǵa qunyqqandar qomaqty aıyppul tólese de, aıylyn jımaı otyr.
Almaty qalasynda indettiń qaıta bas kótergeniniń aıtylýynda kemistik joq. Megapolıs ákimi Baqytjan Saǵyntaev kezekti ret «Almaty» telearnasynyń Akimat Live tikeleı efıri arqyly qalyptasqan sanıtarlyq-epıdemııalyq ahýal burynǵydaı ýshyǵa qalsa, qala bıligi oǵan qanshalyqty daıyn ekeni týraly baıandady. Sebebi qalada qazan aıynyń basynda KVI aýrýynyń óskeni baıqaldy.
Bıyl 18 qarashaǵa deıin qalada koronavırýs ınfeksııasynyń 15 325 oqıǵasy tirkeldi, onyń 9 251-i – sımptomdy, 6 074-i – sımptomsyz. Anyqtalmaǵan pnevmonııa – 1 099 oqıǵa. 19 qarashada KVI-diń 35 oqıǵasy tirkelgen, onyń ishinde 22-si – sımptomdy, 13-i – sımptomsyz, anyqtalmaǵan pnevmonııanyń 4 oqıǵasy bar. Táýliktik ósim – 0,2%, reprodýktıvti sany – 1,15.
Bul kórsetkishter búginde Almaty «jasyl» jáne «sary» aımaqtar arasynda turǵanyn dáıekteıdi. Qyrkúıek aıynda KVI aýrýynyń 165 jaǵdaıǵa deıin maksımaldy tómendeýi (100 myń turǵynǵa shaqqanda 8,3) tirkelgen edi. Al qazan aıynda KVI aýrýy birtindep ósip, 365 oqıǵaǵa jetti. Almatyda bıyl 1 qazan men 16 qarasha aralyǵynda KVI juqtyrýdyń 900 oqıǵasy jáne pnevmonııanyń 189 oqıǵasy tirkeldi.
Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev koronavırýs juqtyrǵan naýqastardyń 30%-ǵa jýyǵynyń aǵa býyn ókilderi ekenine alańdaýshylyq bildirip otyr. Atap aıtqanda, KVI juqtyrǵan naýqastar arasynda 40-59 jastaǵylar – 288 adam (32%), 60 jas pen odan joǵary jastaǵylar – 240 adam (27%). Sondyqtan qala ákimi qala turǵyndaryn egde jastaǵy jaqyndaryna janashyrlyq tanytýǵa, beıǵam bolmaýdy kezekti ret qaperge salýǵa májbúr.
«Jastar sanıtarlyq-epıdemııalyq qaýipsizdik sharalaryn saqtamaı, adamdar kóp shoǵyrlanǵan jerlerge baryp, úıge vırýs ákeledi, ata-analary men týystaryna juqtyrady. Sondyqtan men barshańyzdan qyraǵylyq pen saqtyq tanytýlaryńyzdy, suraımyn», dedi B.Saǵyntaev.
Epıdemııalyq zertteýler nátıjesinde 1 qazan men 16 qarasha aralyǵynda KVI ınfeksııasynyń juqtyrý oqıǵasynyń 53%-y qoǵamdyq oryndarda bolǵany anyqtaldy. Bul – saýda jáne oıyn-saýyq ortalyqtary, dúkender, bazarlar jáne qoǵamdyq kólikter. Úıdegi naýqaspen, sımptomsyz juqtyrýshy, jastarmen baılanysta bolǵandardyń 23%-y KVI ınfeksııasyn juqtyrǵan. Jumysta KVI naýqasymen baılanysta bolǵandardyń 17%-y ınfeksııa juqtyrǵan. Sondaı-aq naýqastardyń 4%-y indetti shetelden juqtyryp kelgen.
B.Saǵyntaev pandemııanyń yqtımal ekinshi tolqynyna daıyndyq týraly aıta kelip, Almatyda kovıdtik gospıtalderde rezervtik oryndardyń qurylǵanyn eske saldy. Qýattylyǵy 7 226 tósektik oryn bolatyn 32 kovıdtik stasıonar ázirlendi, onyń 250-i – jansaqtaý oryndary. Sońǵy aılarda Almatyda 2 jańa emhana salynǵan. Bular – 500 tósektik oryndy ınfeksııalyq gospıtal men 300 tósektik oryndy jańa modýldi stasıonar.
Alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek jumysy kúsheıtildi. 74 emhanada 298 mobıldi brıgada jumys isteıdi. Telemedısına ortalyǵy quryldy. Qaýipti toptaǵy naýqastarmen telemedısına ortalyǵynyń jetekshi mamandary jumys isteıdi.
Preparattar jáne medısınalyq zattardyń 10 mlrd teńgeni quraıtyn turaqtandyrý qory jumysyn jalǵastyryp otyr. Turaqtandyrý qorynyń aıasynda 2021 jyldyń aqpanyna deıin qajetti 68 ataýly dári-dármek qory jasalǵan.
Almaty ákimi KVI ahýalynyń nasharlaýyna qalanyń daıyn ekenin, biraq aldymen adamdardyń ózi úlken jaýapkershilik tanytpasa, epıdemııalyq jaǵdaı boı bermeı ketetinin ashyq aıtyp otyr.
Almaty qalasy indettiń alǵashqy tolqynynda orasan ekonomıkalyq shyǵyn kórgeni keshe. Epıdemııalyq ahýal ýshyǵyp, karantın sharalary munan da kúsheıip, burynǵydaı qamalyp otyratyn bolsaq, ony megapolıstiń endigi ekonomıkasy kótere ala ma? Al adam shyǵyny, adam ómiri she? Biraq osynyń ózi de talaılarǵa sabaq bolar emes.
B.Saǵyntaev qala turǵyndarynyń suraqtaryna jaýap bere otyryp, sanıtarlyq-epıdemııalyq sharalardyń saqtalýyn baqylaıtyn 32 montorıngtik top 8 qazan men 17 qarasha aralyǵynda 444 reıd júrgizip, 3,6 myńǵa jýyq nysan tekserilgenin atady. Tekserý barysynda 828 nysanda (22,5%) zań buzý anyqtalyp, 90 zańdy tulǵaǵa 28,7 mln teńge kóleminde 453 ákimshilik aıyppul salynǵan. Maska taǵý rejimin buzǵan jeke tulǵalarǵa 15,5 mln teńge aıyppul salynyp, 374 ákimshilik quqyqbuzýshylyq hattama toltyryldy.
Megapolıs ákimi oıyn saýyq jáne qoǵamdyq tamaqtandyrý salalarynda jumys isteıtin ShOB ókilderin osynaý kúrdeli kezeńde aýyzbirshilikke, túsinistikke shaqyrdy. «Eger biz birimizge-birimiz kómektespesek, shekten shyǵý jalǵasady, ıaǵnı koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵandar sany artady. Sondyqtan almatylyq kásipkerler yntymaqtastyq tanytyp, karantınge qatysty belgilengen jumys kestesin saqtaý qajet», dedi Almaty ákimi. Al tártipke baǵyný, sanıtarlyq normalardy saqtaý talaı adamnyń ómirine arasha túseri anyq.
ALMATY