Zerlep tigý sheberi

Kásibin shaǵyn sheberhanada bastaǵan ol «Zerleý» avtorlyq úıiniń negizin qalaǵan. Hal­qymyzdyń qoldanbaly ónerin shartarapqa tanyta júrip, jádigerlerdi qalpyna keltirý isin jolǵa qoıǵan dızaınerdiń toptamasyndaǵy altynmen aptalyp, kúmispen kómkerilgen ulttyq naqyshtaǵy kıimder sánimen ǵana emes, oryndalý tehnıkasymen de nazar aýdartady.

Mata betine jarasymdy qona ketken kesteler men kúrdeli oıý-órnek kórgen jandy erekshe áserge bólep qana qoımaı,  ár buıymnyń tarıhyna tereńdeýge májbúrleıdi. Ásirese handar, bıler men sultandar, hanshaıymdar zerli kıimderiniń zamanaýı úlgileri umyt bola bastaǵan ulttyq ónerdi aıshyqtaıdy. Búginde sheber qalpyna keltirgen Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesindegi qabirdi jabatyn kilem men Jáńgir hannyń áskerı kıimi, Jáńgir hannyń jary Fatıma hanshanyń birinshi Nıkolaıdyń taqqa otyrý rásimine kıgen kóılegi men kamzoly mýzeılerde saltanat quryp tur.

–  Elimiz táýelsizdik alǵan jyldary bul biregeı óner joıylyp ketýdiń aldynda edi. Qanshama qupııa-syry umytylyp, dástúrdiń ózi kómeskilene bastaǵany belgili. Sala janashyrlary men ǵalym zertteýshilerdiń izdenisi nátıjesinde qupııa qalǵan talaı derekter ǵylymı aınalymǵa enip, jádigerlerdi jańǵyrtý isi b­astaldy.  Aǵash óńdeý, zergerlik is, toqyma, kıiz basý men kilem toqý sııaqty qoldanbaly óner jandandy.  Zertteı kele keste óneriniń ózi de aıqas tigisten bastap tegis kestege deıin san alýan baǵytty qamtıtynyn anyqtadyq. Ásirese joıylyp ketýge shaq qalǵan elıtalyq óner –  zerleýdiń syry erekshe eken. Keńes bıligi tusynda turmystyq buıymdardy altynmen zerleý ótkenniń qaldyǵy dep qabyldandy. Suranystyń joqtyǵynan zerlep tigý óneri XIX ǵasyrdyń basynan bergi aralyqta nazardan tys qaldy. Qazirgi kezde sándik-qoldanbaly ónerdiń kóne úlgileri zaman suranysyna ıe bolyp, trendke aınaldy. Al zerlep tigý ádisi keńinen qoldanys taba bastady, –  deıdi sheber.

Sheberdiń toptamasyndaǵy sán-saltanatqa kıetin ulttyq kıim ǵana emes, kúndelikti ómirdiń sánine arnalǵan altyn zerli buıymdar erekshe kóz tartady.

ALMATY