Aqtóbe oblysy boıynsha Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres departamenti sońǵy 4 jyl ishinde paraqorlyqqa qatysy bar degen kúdikpen 54 azamatty jaýapkershilikke tartqan. Bulardyń ishinde 23 azamat bas bostandyǵynan aıyrý jazasyna kesilse, paraqorlyqpen ustalǵan 31 adamǵa 200 mln teńge aıyppul tóleý jazasy qarastyrylǵan. Bul týraly Aqtóbe oblysy boıynsha Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres departamentiniń basshysy Baýyrjan Balǵabekov habarlady.
Tórt jylda quqyq qorǵaý organdarynyń 32 qyzmetkeri para alǵan kezde ustalǵan. О́tken jyly IIM qarasty Batys óńirlik áskerı-tergeý basqarmasynyń Aqtóbe oblysy boıynsha basqarma basshysynyń 49 mln teńge para alyp jatqan jerinde qolǵa túsýi úlken rezonans týdyrǵan edi. Dál osyndaı qylmysqa bardy degen kúdikpen ustalǵan osy basqarmanyń tergeýshisi 2,3 mln teńge aıyppul tólep, abaqtyda otyrýdan qutyldy. Sybaılas jemqorlyqqa barǵany úshin isti bolǵandardyń qatarynda 18 memlekettik organnyń, 7 kvazımemlekettik sektordyń basshysy bar. Aqtóbe oblysy boıynsha ishki memlekettik aýdıt departamenti basshysynyń orynbasary para alǵany úshin 4 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. «QTJ» UK qarasty Aqtóbe magıstraldy jeli bólimshesiniń Shalqar jol dıstansııasynyń bastyǵy para alyp jatqan jerinde ustalyp, sot oǵan 36 mln teńge kóleminde aıyppul salý jazasyn taǵaıyndady.
Elimizde laýazymdy tulǵalardy para alýǵa ıtermelep, deldaldyqpen aınalysatyn, zańsyz syıaqy berýshi tulǵalardyń jaýapkershiligi de kúsheıtildi. О́ńirlik kóliktik baqylaý ınspeksııasynyń bas mamany «Samara-Shymkent» tasjolynyń boıynda ruqsat etilgen salmaqtan asyp ketkeni úshin júk kóliginiń júrgizýshisine aıyppul toltyrǵanda, júrgizýshi ınspektorǵa 20 myń teńge para usynǵan. Artyq qarbyz tıegeni úshin 20 myń teńgemen qutylmaq bolǵan tranzıttik kólik júrgizýshisi aqyry memleketke 200 myń teńge aıyppul tóledi. Karantındik talaptardy buzǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikten qashyp, aıyppul tólegisi kelmegen jergilikti turǵyn polısııa qyzmetkeriniń banktik kartochkasyna 10 myń teńge aýdaryp jibergen kezde, para usynǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, sottyń sheshimimen 100 myń teńge aıyppul tóledi.
2020 jyldyń jeltoqsan aıynyń sońynda Memleket basshysy sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl salasyndaǵy birqatar zańnamalyq ózgeriske qol qoıdy. Zańdaǵy sońǵy ózgerister boıynsha paraqorlyqqa qatysty zań talaptary kúsheıip, para alýshylar men para berýshilerge jaza merzimi uzartyldy. Eger buryn Qylmystyq kodekstiń 367-babynyń 2-bóliginde «aıtarlyqtaı mólsherde para berý» qylmysy úshin eń joǵarǵy jaza – 5 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý qarastyrylyp, bul ortasha aýyr qylmys sanatyna jatqyzylǵan bolatyn. Bıyldan bastap osy bap boıynsha aıyptalǵandar aýyr qylmys jasaǵan sanatqa engizilip, sot olarǵa 7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn taǵaıyndaıtyn boldy. Sondaı-aq bıyldan bastap para alǵany nemese bergeni úshin sottalǵandar shartty túrde merziminen buryn bosap shyǵa almaıdy ári olar jaza merzimin qaýipsizdigi tómen qonys-kolonııada óteı almaıdy. Para bergeni jáne paraqorlyqqa deldal bolǵandarǵa aıyppul mólsheri de birneshe ese ósti. Bıylǵy jyldan bastap para bergeni úshin sottalǵandar aıyppuldyń 20 eselengen somasyn tóleıdi. Eger 100 myń teńge para usynǵany úshin sottalǵan azamat memleketke 2 mln teńge aıyppul tóleıdi. Buǵan deıin eń tómengi aıyppul kólemi 1 mln teńgeni quraǵan edi. Kásipkerlerdiń jumysyna kedergi keltirgen quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine de jaýapkershilik qatańdady. Qylmystary dáleldense, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri 5 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady. Osy bap boıynsha burynǵy zańnamada 2 jylǵa deıin ǵana bas bostandyǵynan aıyrý jazasy bekitilgen bolatyn. Al kásipkerlerdiń jolyna kese kóldeneń turǵan quqyq qorǵaý organdary basshylary nemese sýdıalar 8 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady.
Qylmystyq kodekste sybaılas jemqorlyqqa qarsy zań talaptary kúsheıtilgenimen, qoǵamnyń damýyn artqa tartatyn jemqorlyq atty jaǵymsyz qubylysty toqtatýǵa múmkin bola ma, joq pa, muny aldaǵy ýaqyt kórsetedi.
AQTО́BE