«Memlekettik organdar eldegi kásipkerlerdi orynsyz tekserýin azaıtpaı otyr. Statıstıkaǵa úńilsek, kásipkerdi ákimshilik jaýapkershilikke tartý sany kóbeıgen. 2015 jylmen (235 myń) salystyrǵanda 2019 jyly (500 myńnan asa) eki ese derlik artqan. Bul árbir úshinshi bıznesmen ákimshilik jaýapqa tartylǵanyn bildiredi», deıdi «Atameken» UKP Basqarma tóraǵasynyń keńesshisi Erbol О́stemirov.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev byltyrǵy «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» Joldaýynda «bıznes-klımattaǵy» máselelerge erekshe kóńil bólgeni belgili. Prezıdent retteýshilik saıasattyń negizgi qaǵıdattaryn ózgertý keregin de aıtqan. Osyǵan baılanysty kásipkerlik salasyn damytýǵa baılanysty atqarylǵan sharýalar az emes. E.О́stemirovtiń aıtýynsha, sońǵy jyldary tekserý azaıyp, bıznes shyǵyndary edáýir tómendegen. «Naqtyraq aıtsaq, Kásipkerlik kodeksi, bıznesti júrgizý sharttaryn jeńildetýge baǵyttalǵan túzetýlerdiń 8 paketi jáne ruqsattar men habarlamalar týraly zań ázirlenip, qabyldandy. Sonyń nátıjesinde «gılotına» qaǵıdatyna sáıkes memlekettik organdardyń ruqsattary men lısenzııalary jáne baqylaý fýnksııalary qysqartyldy. Eldegi kásipkerlik qyzmetti retteýdi jetildirýge baılanysty qolǵa alynǵan sharalardy halyqaralyq damý ınstıtýttary men sarapshylar da oń baǵalap otyr. Dúnıejúzilik banktiń «Doing Business-2020» reıtınginde Qazaqstan 25-orynǵa ıe bolýy – sonyń dáleli», deıdi E.О́stemirov.
Degenmen de kásipkerler bıznesti retteý saıasatynyń sapasyna asa kóńil bólinbegenin aıtady. Sonyń saldarynan birqatar kúrmeýli másele týyndaǵan. Aıtalyq, kásipkerdi ákimshilik jaýapkershilikke tartý kóbeıgen. 2015 jylmen salystyrǵanda onyń sany 2019 jyly eki ese derlik artqan. Bul − árbir úshinshi bıznesmen ákimshilik jaýapqa tartylady degen sóz. Buǵan qosa, bıznes ókilderiniń memlekettik organdar men basshylaryna degen aryz-shaǵymy 4 ese artqan. Aıtalyq, 2015 jyly 17,5 myńǵa jýyq shaǵym bolsa, 2019 jyly bul kórsetkish 73 myńnan asqan. «Memlekettik organdar jyl saıyn kásipkerlerge talap qoıady. Biraq onyń qandaı talap ekeni naqtylanbaıdy. Bızneske 13 myńnan asa talap qoıylsa, kásipkerler bul týraly tolyq habardar bolmaǵan da. Bir sózben aıtqanda, memleket − bızneske, bıznes memleketke senbeıdi. Sondyqtan Joldaýda aıtylǵandaı, bıznesti «taza paraqtan» retteýdi engizýdiń mańyzy zor», deıdi keńesshi.
Prezıdenttiń tapsyrmasy aıasynda «Atameken» UKP Úkimetpen birlese otyryp, otandyq jáne sheteldik sarapshylardyń, sonyń ishinde Dúnıejúzilik bank pen USAID ókilderiniń qatysýymen jańa retteý saıasatynyń negizgi qaǵıdattary men alǵysharttaryn ázirlepti. E.О́stemirovtiń aıtýynsha, bul usynystar jalpy tujyrymdamalyq turǵydan qoldaý taýyp, Memleket basshysynyń 2020 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy Jarlyǵynda «Qazaqstan Respýblıkasynda kásipkerlik salasynda jańa retteýshilik saıasatty engizý jónindegi sharalar týraly» Jarlyǵynda bekitilgen.
«Taza paraqtan» retteý degenimiz ne? Bul – retteý saıasatyndaǵy negizgi tásilderdi ózgertý jáne keshendi ári tıimdi retteýdi qurý arqyly memlekettik retteýdiń barlyq tásilin túbegeıli qaraý. «Bul jumys barysynda bıznesti memlekettik retteýdiń bazalyq qaǵıdattaryn, bızneske qoıylatyn talaptardy qalyptastyrýdyń bazalyq sharttaryn anyqtaý, mindetti talaptar tizilimin, «1-in 2-out» qaǵıdatyn, eksperımentaldy quqyqtyq rejim engizý josparlanǵan. Al 2024 jyldan bastap «retteýshilik gılotına» iske qosylady. Usynylyp otyrǵan sharalar eski, shamadan tys qaıtalanatyn retteýshilik talaptardy azaıtýǵa, bıznesti júrgizý sharttaryn jaqsartýǵa jáne bıznesti «aqyldy retteýdiń» jańa júıesin qurýǵa múmkindik beredi», dedi E.О́stemirov.