Profılaktıkalyq medısına akademııasynyń prezıdenti Arman Sharman búgin óziniń YouTube-tegi arnasynda vaksınasııa – burynǵy ómirge oralýdyń jalǵyz joly ekenin aıtty, dep jazady Egemen.kz.
«Vaksınasııa - bul pandemııamen tıimdi kúresýdiń jalǵyz ádisi, bul bizge belgili bir dárejede burynǵy ómirimizge oralýǵa múmkindik beredi», dedi Almaz Sharman búgin jýrnalıstermen onlaın júzdesý barysynda.
Vırýsolog naqtylap ótkendeı, Izraıl bul postýlatty óz mysalymen dáleldedi - halyqtyń 53% -y eki dozadan qabyldaǵannan keıin, eldegi barlyq aýrýhanalardaǵy kovıdtik bólimsheler jabyldy.
Osy tusta, A. Sharman aıtyp ótkendeı, álemge bosańsýǵa bolmaıdy. Alaıda, álemniń demalýy áli erte. Birinshiden, pandemııanyń epısentri Úndistan sııaqty damýshy jáne kedeı elderge aýysty,bul elde kúnine 300 myńnan astam aýrý juqtyryp jatyr. Bul mýtasııalardyń kóbeıýine yqpal etedi vırýstyń.
Ekinshiden, COVID-19 jasardy. «Eger buryn koronavırýs negizinen egde jastaǵy adamdarǵa áser etse, jaqynda jastardyń ınfeksııasynyń úlesi aıtarlyqtaı ósti. Bul ishinara kóptegen elderde egde jastaǵy adamdarǵa basym vaksınalar jasalatyndyǵymen baılanysty. Alaıda koronavırýstyń mýtasııasyna baılanysty bıologııalyq sebepter de bolýy múmkin», dedi Sharman.
Úshinshiden, COVID-19 klınıkalyq kýrsy barǵan saıyn boljanbaıtyn bolyp keledi. Bul pasıentterdiń edáýir sanynda aýrý tolqyn tárizdi uzaqqa sozylatyn sıpatqa bola bastaǵanyn baıqatyp tur.
A. Sharman naqtylap ótkendeı, siz demińizdi 8 sekýnd ustaı almasańyz, onda qandaǵy otteginiń deńgeıi 95% -dan aspaıdy. «Eger tynys alýdy 5 sekýndtan artyq ustaýǵa bolmaıtyn bolsa, onda otteginiń deńgeıi óte tómen deńgeıge túsip, 90% -dan tómen bolyp, medısınalyq kómekti qajet etedi», dep túsindirdi ol.
Kovıdtiń taǵy bir aıyryqsha ereksheligi - onyń post-kovıd sındromy dep atalatyn zardaptary. Bul shabýyl álsizdik, sharshaǵyshtyq, qaldyq jótel, keýdedegi aýyrsyný, shoǵyrlaný qıyndyqtary, bulyńǵyr sana, depressııada kórinedi. Sondaı-aq saýyǵyp ketkender bas aýrýy, bulshyqet jáne býyn aýrýlaryna shaldyqqan. Bul bórtpeler, shashtyń túsýi, ıis pen dám sezý qabiletiniń nasharlaýy týraly aıtpaıdy.
«Ataqty ımmýnolog jáne Iel ýnıversıtetiniń professory Akıko Ivasakı COVID-19 júrisiniń sozylýynyń eki múmkin sebebin atap ótti. «Birinshisi - ınfeksııaǵa ushyraǵan naýqastardyń aǵzasynda vırýstyń qaldyqtary uzaq ýaqyt boıy saqtalady, olar kóptegen buzylýlar týdyrady. Osy turǵydan alǵanda, postkoıdtyq sındromy bar naýqastardyń shamamen 40% -ynda koronavırýsqa qarsy vaksınasııa sozylǵan belgilerdiń aýyrlyǵyn jeńildetip, jaǵdaıdy edáýir jaqsartty dep aıtýǵa bolady», dep Almaz Sharman emdeý ádisteriniń birin atady.
«Vırýstar denege engen kezde ımmýndyq júıe antıdenelermen, sondaı-aq olardy izdeıtin jáne tanıtyn jasýshalarmen kúrese bastaıdy. Adam syrqattanǵannan keıin ımmýndyq jasýshalar vırýsty jattap alady jáne «shabýylda otyrady», kelesi shabýyldy kútedi - sondyqtan olardy es jasýshalary dep ataıdy. Qandaǵy antıdenelerdiń deńgeıi tómendeýi múmkin, biraq este saqtaý jasýshalary daıyn kúıinde qalady. Immýndyq qorǵanystyń máni osynda. Ol aldyńǵy ınfeksııanyń nátıjesinde nemese vaksınasııa nátıjesinde paıda bolýy múmkin», dep túsindirdi doktor Sharman.
A. Sharmannyń túsindirýinshe, COVID-19 aýyr túrimen aýyrǵandar vaksınasııaǵa muqtaj bolmaýy múmkin, óıtkeni olar qazirdiń ózinde jady jasýshalaryn qurdy. «Jeńil túrde aýyrǵan adamdarǵa vaksınasııa jasaǵan durys, óıtkeni olardyń ımmýnıteti jetkiliksiz damyǵan, vaksınasııa ımmýndyq qorǵanysty júzdegen ret kúsheıte alady. Vaksınanyń birinshi dozasy olarǵa ekinshi doza berilgendeı áser etedi», dep atap ótti spıker.