Megapolıste jastar arasynda indet juqtyrý beleń alyp barady. Sońǵy derekterge sáıkes, jastardyń indet juqtyrýy 35,5%-ǵa deıin kóterildi. Kún saıyn indetke shaldyǵyp jatqandar sany 700-ge jetip jyǵylady. Kózi ashyq deıtin jastarymyzdyń kópshiligi áli de pandemııa jaǵdaıynda ómir súrip jatqanyn eren qylmaıdy. Jalpy, halyq bárin kórip-bilip otyrsa da, jaýapkershilik jetispeı jatyr.
Medısına mamandary úıdegi úlken kisiler qansha jerden saqtanyp, syrtqa shyqpaı otyrsa da, kóp jaǵdaıda olarǵa otbasynyń qydyrympaz músheleri indet juqtyryp jatqany týraly talaı ret jiktep bergeni esimizde. Bir aptada Almatyda karantın sharalaryn buzǵan 700-ge jýyq mekemege aıyppul salyndy. Oǵan qosa tek sońǵy aıda 700 zańdy jáne 3 myńnan asa jeke tulǵa karantın sharalaryn buzǵany úshin jaýapkershilikke tartyldy. Mysaly, osy sársenbide «Barmaglot» baryna karantın talaptaryn saqtamaı, 100 adam jınalǵany úshin aıyppul salyndy. «Barmaglot» barymen qosylyp jumys istegen, Medeý aýdanynda «Mıata» laýndj barynda 60-qa jýyq adam bolǵan. Epıdemııalyq ahýaldy elemeı, karantınge kónbeı kele jatqan mundaı nysandardyń sala-qulash tizimin buqaralyq aqparat quraldary da jarııalap keledi.
Myna derekke qarańyz, bıyl BAQ Germanııada karantın talaptaryn buzǵandar úshin «kúshtep ornalastyrý mekemesi» paıda bolýy múmkin ekenin jazǵan edi. Derekkózde Saksonııa bıligi osy bastamany qolǵa alatyny, erejege baǵynbaǵandardyń Drezden qalasyndaǵy bosqyndardy qabyldaý ortalyǵyna jiberiletini aıtylady. Bul mekeme 2017 jyly salynǵan eken. Mekeme tóńiregi qorshalǵan. Ony polıseıler baqylap otyrady. Mamandardyń sózine qaraǵanda, bul mekemege karantın erejelerin birneshe ret buzǵandar ǵana kúshtep ornalastyrylady. Saksonııanyń Densaýlyq saqtaý mınıstri uqsas bastamany byltyr da kótergen edi. Biraq ol kezde karantın erejelerin elemegenderdi psıhıatrııalyq emhanalarǵa, ne qonaqúı men aýrýhanaǵa jiberý usynylǵan. Alaıda bılik bul ıdeıany quptamaǵan bolatyn.
Qarap otyrsaq, Almatyda bıylǵy 20 naýryz ben 29 sáýir aralyǵynda karantın talaptaryn belden basqan 714 nysan anyqtaldy. Tyǵylyp toılatyp jatqandary qanshama?! Anyqtalǵan nysandardyń 492-si – meıramhana, dámhana jáne dúkender, 93-i – kompıýterlik klýb, 15-i – bılıard klýby, 43-i – SPA-salon, 26-sy – saýna, 2-ýi – kalıan bary, 20-sy – karaoke klýby, 9-y – loto klýb, bireýi – býkmekerlik keńse, 15-i – túngi klýb. 3288 adamǵa ákimshilik jaýapkershilik týraly hattama toltyryldy.
Almaty ákimdigi karantın sharalaryn – betperde taǵý rejimin, áleýmettik qashyqtyqty saqtaýdy jalǵastyrýǵa jaǵy tynbaı úndep otyrsa da, indettiń azabyn ózinen ótkermeı, oǵan senbeıtinder áli de jetkilikti. Epıdemıologtardyń málimetteri boıynsha búginde Almatyda 20-39 jas aralyǵyndaǵy jastar arasynda KVI juqtyrý órship tur. Koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrý 34,8%-dan 35,5%-ǵa deıin kóbeıgen. Demek áli de bolsa turǵyndardyń jetesine jetetin aqparattardy kóbeıtip, barlyq qaýipsizdik sharasyn saqtaýdy kúsheıte túsý qajet.
ALMATY