Bastapqy jarna mólsherin ózgertý jáne kópbalaly otbasylar, jetim balalar men erekshe qajettilikteri bar azamattarǵa jeńildetilgen ıpoteka berý jáne ózge de ózekti máseleler partııasy janyndaǵy Jumyspen qamtýdy jáne halyqtyń áleýmettik osal toptaryn qoldaý jónindegi jańa respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń birinshi otyrysynda talqylandy.
Nur Otan partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi jol kartasy aıasynda bıyl elimizde 17 mln sharshy metr turǵyn úı salý josparlansa, onyń 2,5 mıllıony halyqtyń áleýmettik osal toptaryna arnalǵan. 2021 jyldyń tórt aıynda 3,5 mln sharshy metr turǵyn úı nemese 28,9 myń páter paıdalanýǵa berildi. Baspanaǵa muqtaj adamdar sany kún saıyn ósýde. Búginde turǵyn úı kezeginde 562 myń otbasy tur, onyń 185 myńynyń tabysy otbasynyń bir múshesine shaqqanda eń tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstriniń birinshi orynbasary Qaıyrbek О́skenbaevtyń aıtýynsha, olardy turǵyn úımen jedel qamtamasyz etý úshin jeke turǵyn úı qoryndaǵy jaldaý aqysynyń bir bóligin Nur-Sultan jáne Almaty qalalary úshin 31 AEK, ózge óńirler úshin 21 AEK jáne aýyldyq jerler úshin 15 AEK mólsherinde sýbsıdııalaý usynylady. Sonymen qatar vıse-mınıstr az qamtylǵan otbasylarǵa arnalǵan baspana qurylysyna jańa kózqaras týraly aıtyp berdi.
«Áleýmettik osal otbasylar úshin turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý kólemi jylyna shamamen 10 myń páterdi quraıdy, mundaı jaǵdaıda problema tek 20 jylǵa jýyq ýaqyttan keıin ǵana sheshiledi. Sondyqtan qarajatty ákimdikter salatyn úılerdiń qurylysyna emes, jeke ınvestısııalardy tartý úshin kommersııalyq kompanııalardy sýbsıdııalaýǵa baǵyttady. Jyl saıyn 37 myń páter tapsyramyz jáne 5 jyl ishinde barlyq az qamtylǵan otbasylardy turǵyn úımen qamtamasyz etýge tyrysamyz», dedi Q.О́skenbaev.
Taǵy bir mańyzdy másele – erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa baspana berý. Bul baǵyttaǵy pármendi tetikterdiń biri – ıpotekalyq nesıe berý.
«Otbasy banki» basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımovanyń aıtýynsha, múgedektigi bar 2 myńǵa jýyq tulǵa men múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylardyń bankte 19,6 mlrd teńge somasynda nesıeleri bar. Mundaı otbasylardyń jalpy somasy 3,7 mlrd teńgeni quraıtyn 10 myńǵa jýyq depozıti bar. «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy aıasynda múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylarǵa 13,8 mlrd teńge somasynda 1,3 myń zaım berildi. Bıyl osy baǵdarlama boıynsha halyqtyń áleýmettik osal toptary 27 myńnan astam ótinish joldady. Jartysynan kóbi «tolyq emes otbasy» sanatyna jatady», dedi L.Ibragımova.
О́z kezeginde Keńes múshesi Irına Smırnova sońǵy jyldary kezekte turǵandardyń sany artyp, beriletin páterler sany azaıyp bara jatqanyn atap ótti. «Kezekte turǵandardy turǵyn úımen qamtamasyz etý baıaý júrip jatyr, sondyqtan jyl ótken saıyn kezek kóbeımese azaımaı tur. Mysaly, ótken jyly kezek 23%-ǵa ulǵaısa, al turǵyn úı alǵandar sany 3%-ǵa azaıdy. Mundaı qarqynmen, kezektiń sońynda turǵandar 80 jyldan keıin ǵana baspana alady. Sondyqtan múgedektigi bar adamdar úshin turǵyn úı qoryn ulǵaıtý qajet», dedi I.Smırnova.
Eske sala keteıik, Nur Otan partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasy aıasynda 2025 jylǵa qaraı 1 mln otbasy úshin 103 mln sharshy metr turǵyn úı berý mindeti tur. Onyń ishinde 284 myń kópbalaly jáne kedeılik shegindegi otbasylar, sondaı-aq múmkindigi shekteýli azamattar men jetim balalar bar.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Nur Otan partııasy atynan keńes músheleri «Turǵyn úı qatynastary týraly» zańǵa birqatar ózgeris pen tolyqtyrý engizýdi usyndy. Olardyń pikirinshe, múgedek bala 18 jasqa tolǵan kezde onyń turǵyn úı alý kezeginiń saqtalýyn, áleýmettik osal sanattar úshin turǵyn úı qurylysynyń kólemin ulǵaıtýdy, «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasynda kózdelgen eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń shegin kóterýdi eskergen jón. Budan basqa, áleýmettik osal otbasylarǵa satyp alý quqyǵynsyz buryn jalǵa berilgen turǵyn úıdi olardyń jekeshelendirip alýyna múmkindik berilýi kerek.