Syr boıynyń ózge óńirlerden bir aıyrmashylyǵy Qyzylorda qalasy men jeti aýdan da «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtojoly men taspadaı tartylǵan temir joldyń boıynda ornalasqan. Oblys pen aýdan ortalyqtarynyń dál irgesinen Syrdarııa sylańdaı aǵyp jatyr. Bul árıne jol-kólik logıstıkasyn tıimdi uıymdastyrýǵa ábden qolaıly. Turǵyndarǵa yńǵaıly bolý úshin temir jol astynan ótkel qaldyrylyp, keı jerlerde kópir salynǵan. Biraq bárinde ondaı jaǵdaı joq. Byltyr «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda Shıeli kentinde temir jol ústinen kópir salynyp, kóp jyldarǵa sozylǵan másele birjola sheshimin tapty. Dál qazir oblys boıynsha ótkeli joq jalǵyz óńir Aral qalasy bolyp tur.
Qyryq myńǵa jýyq turǵyny bar teńizdi qalany temir jol jelisi qaq jaryp ótedi. Osyǵan deıin balyq sharýashylyǵy men tuz óndirisi sekildi dástúrli sala damyǵan qalada sońǵy jyldary bıznestiń basqa da baǵyttary qolǵa alynǵan. Qyzmet kórsetý salasynda kásip bastap jatqandar qatary kóp. Buǵan qalany qysqa kúnde qyryq aınalyp shyǵatyn taksısterdi qosyńyz. Shaǵyn qalany sharlap júrgen kólik bitkenniń kúnine áldeneshe ret túıisetin bir tusy bar. Bul Panfılov kóshesine ornalasqan temir jol ótkeli. Ol ashyq bolsa jolynyń bolǵany, al kezekti poıyz jaqyndaǵannan túsiriletin shlagbaýmdar aınalasynda kúnine birneshe ret 1-2 shaqyrymǵa sozylǵan kólikter tizbegi paıda bolady.
«Aral teńizi» stansasy arqyly táýligine júk jáne jolaýshy tasymalymen aınalysatyn 55 poıyz ótedi. Jaz mezgilderinde olardyń qatary artatyny da belgili. Aldaǵy kúnderi temir jol boıynda burmalardy aýystyrý kózdelip otyr. Bul joldyń eki qaptalynda ıin tiresken kólikter kóbeıe beredi degen sóz.
– Qazir burynǵydaı emes, qalanyń kóp problemasy sheshimin tapty. Endigi másele osy ótkel bolyp tur. Osy jerden talaı márte «Jedel járdem» men órt sóndirý kóliginiń kidirgenin kórgenbiz. Jany qınalǵan naýqas pen jalyndap jatqan órtke jedel jetýi tıis odan basqa júzdegen kóliktiń amalsyzdan qańtarylyp qalar kezi kóp. Kishkentaı balalar da sporttyq seksııalarǵa, túrli úıirmelerge qatysý úshin osy kóliktermen jaǵalasyp ótip jatady. Buryn da osy tirlik tym qaýipti kórinetin edi, osydan 2 jyl burynǵy Shamalǵandaǵy temirjol ótkelindegi apattan keıin úreıimiz tipti údeı tústi, – deıdi aýdandyq qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy Aldabergen Jolanov.
Aqsaqaldyń alańy oryndy. Qaladaǵy T.Shevchenko atyndaǵy №13 orta mekteptiń bastaýysh synyptaryna arǵy betten 133 oqýshy qatynap oqıdy eken. Oqýshylar úıindegi túrli úıirmelerge 64 bala, sporttyq seksııalarǵa qatysatyn 37 oqýshy, mektepaldy daıarlyq tobyna keletin 19 balaqaı kúndelikti ótkelde qaıshylasqan kólikter arasynan ótip kelip júr.
Máseleni aýdan ákimdiginiń de kóterip kele jatqanyna kóp jyldyń júzi bolypty. Mamandar esebinshe osy ótkelden táýligine kólikter 16-18 myń ret ári-beri ótedi. Asyqqan kólikterdiń apatqa ushyrap, abaılamaǵan jannyń poıyz astyna túsken kezi de joq emes.
Byltyr aýdandyq bıýdjetten 9,8 mln teńge bólinip, kópirdiń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi ázirlenip, memlekettik saraptamadan ótkizilipti.
– О́tken jyly osy baǵytta qoǵamdyq tyńdaý uıymdastyrylyp, túrli sala mamandary men turǵyndar pikir bildirdi. Temir jol ótkelin salýdyń birneshe nusqasy usynyldy. Mamandar men kópshilik usynysymen Jeńistiń 30 jyldyǵy kóshesiniń mańy tańdalyp alyndy, – deıdi aýdandyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń basshysy Janqoja Qudaıbergen.
Oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshylyǵy araldyqtardy alańdatqan jaǵdaı aımaq basshylyǵynyń nazarynda turǵanyn aıtyp otyr. Osydan sál buryn ótken oblystyq máslıhattyń sessııasynda qurylystyń joba-smetalyq qujatyn ázirleýge qarjy bólý jóninde sheshim qabyldanypty. Qujat ázirlense ıgerilmeı qalǵan qarjylar esebinen jyl sońyna deıin qurylysty bastap ketýge de múmkindik bar.
Oblys tarapynan atqarylýǵa tıisti sharalar retimen sheshimin tapty. Endi respýblıkalyq bıýdjet qarjysynan salynatyn jobanyń bolashaǵy elordadaǵy tıisti qurylymdar qolynda tur. Sondyqtan da araldyq aǵaıyn bastamanyń taǵdyry sheshiler bas qala jaqqa alańdaı qarap otyr.
Qyzylorda oblysy