Úrjar óńirin tabıǵattyń anyq boıaýy deýge ábden bolady. Bir jaǵy jazıraly dala bolsa, endi bir jaǵy kókjıekke kóldeneń túsip jatqan Tarbaǵataı asýlary. Osy Tarbaǵataı silemderinde jabaıy alma ormandary bar. Atalǵan ormandardaǵy jabaıy alma aǵashtarynyń jemis túıinin pisken merzimde jeýge bolady.
Jalpy Úrjar aýdanynyń taýly bóliginiń ósimdikteri men topyraqtary bıiktik beldeýge sáıkes taraǵan. Munda taýlyq kúlgin, taýlyq shalǵyndy topyraq beldemderinde shalǵyndy shópter, ózen boılarynda qaıyń, terek, jabaıy alma, ártúrli jemister men jıdekter, taý etekterinde seleýli-betegeli shópter, shóleıtti bóliginde jýsan, buıyrǵyn, kókpek, baıalysh, júzgin, shı, t.b. ósedi. Mamyr aıynda da jatatyn Tarbaǵataı bıikterindegi qar, kún ysı taý etekterine qaraı jylǵalap erip aǵady.
Al taýda janýarlar dúnıesinen Tıan-shıan qońyr aıýy, arqar, maral, qasqyr, túlki, qoıan, elik, borsyq, qustardan qur, shil, qarǵa, saýysqan, kógershin, ózen boılary men kólderde qaz, úırek, tyrnalar mekendeıdi. Osy baılyqty saqtap qalý úshin atsalysatyn birden-bir mekeme – «Tarbaǵataı» ulttyq memlekettik tabıǵı parki. Park aýdannyń órkendeýine úlken úlesin qosyp, tabıǵatty qorǵap, Qyzyl kitapqa engen jan-janýarlardyń ósip-ónýine mol yqpal etýde.
Ár jan óz óńiriniń tabıǵatyn qorǵaýǵa mindetti. Tabıǵat degenimiz – bizdi qorshaǵan orta: jan-janýarlar men ósimdikter qory. Al «Tarbaǵataı» ulttyq memlekettik tabıǵı parki osy maqsattaryn oıdaǵydaı atqaryp, bıologııalyq jáne landshaftyq alýandyqty saqtap qalý úshin eńbek etýde.
Roman BAISALBAEV,
«Tarbaǵataı» memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń orman sheberi
Shyǵys Qazaqstan oblysy