Qazaqstannyń Ulttyq arhıviniń 15 jyldyq mereıtoıyna oraı elordada belgili ǵalymdar men kórnekti tulǵalardyń basyn qosqan halyqaralyq konferensııa ótti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń kitaphanasy men Mádenıet jáne sport mınıstrligi birlese uıymdastyrǵan «Táýelsizdik jáne Elbasy: jasampazdyqtyń jańa tarıhy» taqyrybyndaǵy halyqaralyq konferensııaǵa elimizdiń birqatar joǵary oqý ornynyń, ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń, memlekettik organdardyń, sonymen qatar Reseı, Túrkııa, Birikken Arab Ámirlikteri, Qyrǵyzstan jáne О́zbekstan elderiniń ókilderi qatysty. Qatysýshylarǵa Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev, Úkimet basshysy Asqar Mamın men Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Keńsesiniń Basshysy Mahmud Qasymbekov quttyqtaý joldady.
«Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń kemeńgerligi men kóregendiginiń jáne halqymyzdyń taǵattylyǵy men yntymaq-birliginiń arqasynda asqar asýlar men bıik belesterdi baǵyndyrdyq. Eńseli elge aınaldyq. Adam sanasy tuńǵıyǵyna jetip bolmaıtyn, ushy-qıyrsyz tarıhtyń asyl qazynasy – arhıv. Arhıv – shejire-kenish, shejire-syr. Arhıvtegi dálelder men derekter qory – ótkenniń óshpes ónegesin óshirmeı, óskeleń urpaqqa amanattaıtyn aqıqat aınasy. Olaı bolsa, mereıli merekemiz Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵymen tuspa-tus kelip otyrǵan tarıhtyń qarashańyraǵy – Ulttyq arhıvtiń 15 jyldyq mereıtoıy qutty bolsyn! Elimizdiń baıtaq tarıhı shejiresinen syr shertetin arhıvtegi ár qujat qundy. Mundaǵy ár is-qaǵaz óskeleń urpaqqa shashaýy shyqpaǵan kúıde jetkiziledi», delingen Qyrymbek Kósherbaevtyń konferensııa qatysýshylaryna arnalǵan quttyqtaý sózinde.
Atalǵan is-sharanyń ashylý saltanatynda sondaı-aq Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń Ulttyq arhıvtiń 15 mereıtoıyna oraı quttyqtaý sózi oqyldy.
«Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵymen oraılas kelgen 15 jyldyq mereıtoılaryńyzben shyn júrekten quttyqtaımyn! Búginde memleket tarıhynyń derekti eskertkishi, qundylyqtar qazynasy sanalatyn Ulttyq arhıv – Qazaqstan halqynyń tarıhı-mádenı murasynyń ajyramas bóligi. Jáne arhıv tarıhı, ǵylymı, ekonomıkalyq, saıası mańyzdy qujattardy saqtaýshy ulttyq resýrstar qoımasyna aınaldy. Jas memlekettiń jańa tarıhyn mazmunymen baıytyp kele jatqan eleýli oqıǵalardyń shejiresin jınaý, eńseli egemendigimizdiń árbir sátin bolashaq urpaqqa mıras etip qaldyrý, kózdiń qarashyǵyndaı saqtap qalý – sizder atqaryp jatqan izgilikti is ekeni sózsiz», delingen A. Mamınniń quttyqtaýynda.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Keńsesiniń Basshysy Mahmud Qasymbekovtiń qatysýshylarǵa joldaǵan quttyqtaý hatynda arhıvtiń memleket tarıhyndaǵy orny men róli jaıly aıtylǵan.
«Kez kelgen memlekettiń muraǵaty sol eldiń qaǵazǵa qattalǵan ótkeni men búginin kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, keleshek urpaqqa amanat etedi. Arhıv – ult tarıhynyń altyn qoımasy, qasterli qazynasy. Osy rette Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen irgesi qalanǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq arhıvi egemen eldiń qundy qujattaryn shashaý shyǵarmastan bolashaqqa jetkizý mıssııasyn buljytpaı oryndap keledi», delingen M.Qasymbekovtiń quttyqtaý hatynda.
Ol konferensııa qatysýshylaryna joldaǵan hatynda sondaı-aq Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Arhıv-2025» baǵdarlamasy Ulttyq arhıvtiń jumysyna sony serpin berip, álem elderiniń túkpir-túkpirinen elimizge qatysty tyń derekterdi izdep taýyp, salanyń qaıta jańǵyrýyna jol ashqanyn atap ótti.
Qazaqstandaǵy arhıv isi jáne qujattama salasyna jetekshilik etetin ýákiletti memlekettik organ – Mádenıet jáne sport mınıstrligi. Vedomstvo atynan vıse-mınıstr Ǵabıdolla Ábdirahymov sóz alyp, sala mamandaryn mereıtoıymen quttyqtady. Ol sondaı-aq atqarylǵan is pen salanyń damý bolashaǵy týraly oı qozǵap, arhıv isi salasynyń jetistikterine toqtaldy.
Konferensııaǵa qatysyp, baıandama jasaǵandar qatarynda Qazaqstannyń Ulttyq arhıvi Ǵylymı keńesi tóraǵasynyń orynbasary Mırbolat Jaqypov, Túrkııa prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik arhıvtiń dırektory Ýgýr Iýnal, Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti, «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ basqarma tóraǵasy, akademık Darhan Qydyráli, Reseı Ǵylym akademııasy Reseı tarıhy ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Dına Amanjolova, Qazaqstan Prezıdenti arhıvi dırektorynyń orynbasary Beısembaı Jumabekov, BAÁ Ulttyq arhıviniń bas dırektory, doktor Abdýlla Mýhammad ál-Raısı, Ortalyq memlekettik arhıv dırektory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Sábıt Shildebaı, Qyrǵyz Respýblıkasy Ortalyq memlekettik arhıviniń dırektory Jumabaı Bechekov, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń prorektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Dıhan Qamzabekuly syndy otandyq jáne sheteldik kórnekti ǵalymdar boldy.
Alqaly jıynǵa qatysqan belgili ǵalymdar arhıv salasyn damytýdyń ózekti máselelerin qarap qana qoımaı, taıaý jáne alys shetelderdiń arhıv mekemeleriniń ózara yntymaqtastyǵyn arttyrý máselesin de talqylady. Halyqaralyq konferensııa jumysynyń qorytyndysy boıynsha arnaıy qarar qabyldandy. Qujatta táýelsizdik kezeńindegi Qazaqstan tarıhy boıynsha zertteýler máselesin keshendi qarastyrý, táýelsiz Qazaqstan tarıhyn zertteýdiń teorııasy men ádisnamasy salasyndaǵy tujyrymdamalyq tásilderdi ázirleý boıynsha ǵylymı qoǵamdastyqtyń ózara is-qımylyn kúsheıtý, keıingi urpaq úshin táýelsizdik kezeńiniń zertteý bazasyn júıeleýge jan-jaqty yqpal etý, normatıvtik-quqyqtyq bazany odan ári jetildirý, sıfrly arhıv júıesin engizý úshin otandyq jáne sheteldik arhıv mekemelerimen jan-jaqty yntymaqtastyq ornatý, arhıv mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý, arhıvterdi qazirgi zamanǵy tehnıkalyq quraldarmen jáne tehnologııalarmen qamtamasyz etýge jáne arhıv isin damytýdyń normatıvtik jáne ǵylymı-ádistemelik bazasyn jetildirýge barynsha yqpal etý jaıy atap kórsetilgen.