Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi (TjKBB) damytý máseleleri Nur Otan partııasy janyndaǵy bilim men ǵylymdy damytý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń otyrysynda talqylandy.
Bilim jáne ǵylym mınıstriniń birinshi orynbasary Sholpan Karınovanyń aıtýynsha, búginde elimizde 770 kolledj jumys istese, onyń 424-i memlekettik jáne 346-sy jekemenshik. Bul rette 180 kolledj «Jas maman» jobasy aıasynda zamanaýı jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen, al memlekettik kolledjderdiń shamamen 50%-y tozyǵy jetken jabdyqtardy paıdalanady. «Maman tapshylyǵy – ózekti másele. Qazirgi ýaqytta TjKBB uıymdarynda 40 myńǵa jýyq pedagog, onyń ishinde 5,2 myń óndiristik oqytý sheberi jumys isteıdi. Maman tapshylyǵy 2,4 myń adamdy quraıdy. Sonymen qatar kadrlardyń qartaıýy baıqalady, pedagogterdiń 30%-dan astamy – 55 jastan asqan adamdar», dedi ol.
Mınıstrlik ókili TjKBB júıesinde qarjylandyrýdyń jańa modelin engizý josparlanǵanyn, ol kolledjdiń ereksheligin eskere otyryp, jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrý normatıvin saralaýǵa baǵyttalatynyn aıtty.
О́z kezeginde Keńes tóraǵasy, Májilis depýtaty Juldyz Súleımenova vedomstvo málimetterindegi sáıkessizdikterdi atap ótti. «Osy jyldyń sáýir aıynda bizge jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrý normatıvi 310-nan 630 myńǵa deıingi aralyqta aýytqyp turǵanyn aıtqan edi, al qazir bul soma basqa. Bizdegi qujattar da, sandar da ártúrli», dedi Juldyz Súleımenova Bilim mınıstrliginiń ókiline.
Kolledj túlekterin jumysqa ornalastyrý ereksheligine qatysty máseleni Keńes múshesi, «Atameken» UKP tóraǵasynyń orynbasary Oljas Ordabaev kóterdi. Onyń aıtýynsha, kolledj túlekteriniń shamamen 60%-y mamandyǵy boıynsha jumys istemeıdi. «Túlekterdiń 27%-y 1 jyl boıy jumys tappaǵan, al alǵan biliktiligine sáıkes tek 13%-y jumys isteıdi. TjKBB uıymdaryndaǵy bilim berý baǵdarlamalarynyń 80%-ǵa jýyǵy eńbek naryǵynyń talaptaryna sáıkes kelmeıtindigine nazar aýdarǵym keledi. Halyqaralyq sertıfıkattaý baǵdarlamalaryna qaraǵanda kolledj dıplomdaryna suranys az. Biz 25 myńǵa jýyq kompanııada saýalnama júrgizdik, olardyń 53%-yna kolledj túlekteri, 21%-yna joǵary oqý oryndaryn bitirgender, al 26%-yna qysqa merzimdi daıyndyqtan ótkender qajet», dedi Oljas Ordabaev.
Keńes múshesi, «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ prezıdenti Dáýlet Arǵyndyqov orta merzimdi kezeńge arnalǵan mamandarǵa degen qajettilik boljamyn alǵa tartty. «2021-2025 jyldary kadrlarǵa degen jalpy qajettilik 1 mln adamnan asady. Negizgi suranys bilim berý salasynda, shamamen 200 myń adam nemese 18,5% bolady. Eń aldymen, bastaýysh synyp muǵalimderi, sonymen qatar orta synyptar úshin pán muǵalimderine suranys kóp. Qazirgi ýaqytta naryqta 18 myńǵa jýyq pedagogıkalyq bos jumys orny bar», dedi ol.
Jıyn qorytyndysy boıynsha Keńes Bilim jáne ǵylym mınıstrligine birqatar usynym ázirledi. Atap aıtqanda, aýyldyq eldi mekenderdiń damý perspektıvalaryn eskere otyryp, jumys istep turǵan kolledjder jelisine taldaý júrgizý, sondaı-aq aýyldyq jáne shaǵyn jınaqtalǵan kolledjder úshin jan basyna qarjylandyrýdyń qosymsha koeffısıenti máselesin pysyqtaý qajet.
Budan basqa, mınıstrlikke ulttyq biliktilik júıesin qalyptastyrý jáne eńbek naryǵynda suranysqa ıe kadrlardy daıarlaý úshin tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleýge bıznes sýbektilerin tartý usynyldy.