Jyr alyby – Jambylǵa arnalǵan jıyn

Konferensııany oblys ákimi Berdibek Saparbaev júr­gizip otyrdy. О́z sózinde Prezıdent Ákimshiligi Basshy­synyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev sharanyń ma­ńyzdylyǵyn basa aıtty. «Búgin tamyry tereń tarı­hy­myzdyń altyn dińgegi – kıeli Taraz shaharynda jınalyp otyrýymyzda tereń mán bar. Bul ólke – myńjyldyqtardyń qurdasy, Qazaq handyǵy qurylýynyń kýási. Áýlıeata óńiri – ǵulama ǵalymdar men qaharman batyrlardyń, ataqty aqyn-jyraýlar men qarymdy qalamgerlerdiń qut mekeni. Solardyń biri ári biregeıi – Moıynqum óńirinde, Jambyl taýynyń eteginde dúnıege kelgen jyr alyby Jambyl Jabaev. Qazirgi tańda elimizde uly jy­raýdyń 175 jyldyǵy mem­lekettik deńgeıde atalyp ótýde. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń Jarlyǵymen uly aqynnyń mereıtoıyn joǵary dárejede uıymdastyrý úshin arnaýly memlekettik komıssııa quryldy. Bul aıtýly da­tanyń byltyrǵy Abaı jylymen sabaqtasyp, bıylǵy Táýelsizdik mereıtoıymen tuspa-tus kelýiniń sımvoldyq máni zor», dedi Dáýren Abaev. Son­daı-aq Dáýren Ás­ker­bek­uly Jambyldyń ónegeli ómi­ri men óneri – týǵan halqyn sheksiz súıýdiń, oǵan qaltqysyz qyz­met qylýdyń ozyq úlgisin aı­shyqtaıtynyn, Jambyl jyr­lary – otansúıgishtikti oıa­typ, ulttyq deńgeıdegi uly isterge úndeıtin uranǵa aı­nal­ǵanyn, Jambyl jyrlary jalpy adamzatqa ortaq qun­dy­lyqtarmen úndesip, álem­dik mádenıettiń ajyramas bó­ligine aınalǵanyn da atap ótti.

О́z sózinde Mádenıet já­ne sport mınıstri Aqto­ty Ra­ıymqulova da el Táýel­siz­diginiń 30 jyldyǵymen qatar kelgen uly jyraýdyń mereı­toıyna oraı uıymdas­ty­rylǵan taǵylymdy sharalarǵa toqtaldy. Mınıstr mundaı rýhanı sharalar aldaǵy ýa­qytta da jalǵasatynyn, Jam­byl esimi qazaq halqymen birge máńgi jasaıtynyn, uly aqynnyń shyǵarmalary jastardy Otandy súıýge, el men jerdi qurmetteýge tárbıe­leıtinin jetkizdi.

Konferensııa barysynda Berdibek Saparbaev ta Jam­byl Jabaevtyń 175 jyldyq mereıtoıyna oraı atqarylyp jatqan aýqymdy sharalarǵa toqtaldy. «Elimizde aqyn atymen atalatyn bir ǵana oblys bar. Ol – Jambyl obly­sy. Qazaqstanda ǵana emes, jalpy álemde de adam aty­men atalatyn oblys, qala­lar sanaýly. Jyr alyby – Jambyl Jabaevtyń esi­min enshilegen óńirimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýymen qatar, rýhanı-mádenı salasynda da oń ózgerister, atqarylyp jatqan aýqymdy sharýalar az emes. Solardyń  birqatary  uly jyraýdyń 175 jyldyq mereıtoıyna arnaldy. Jambyl oblysynda aqyn esimi berilgen 1 aýdan, 3 aýyldyq okrýg, 3 eldi meken, 1 dańǵyl men 83 kóshe, 10 mektep jáne 1 kitaphana bar. Sondaı-aq óńirde tul­ǵanyń qurmetine barlyǵy 8 eskertkish ornatylǵan. Jyl boıy  aqynǵa arnalǵan 784 is-shara ótti. Munyń bári aqyn esimin keıingi urpaqqa la­ıyqty túrde tanytyp, onyń rý­hanı ómirsheń murasyn keńi­nen nasıhattaý jolyn­da atqarylyp jatqan jumys­tardyń bir parasy ǵana», dedi ol.

Al fılologııa ǵylym­darynyń doktory, jambylta­nýshy Ýálıhan Qalıjan Jam­byl Jabaevtyń aıtys óner­in­de­gi orny týraly aıtsa, Qazaqstan Jazýshylar oda­ǵy basqarmasynyń tór­aǵasy, aqyn Ulyqbek Es­dáýlet ǵasyr jasaǵan abyz aqyn­nyń shyǵarmashylyq qýaty, sheteldik ádebıet maıtal­mandarynyń joǵary baǵasy týraly aıtty. «Biz – batyry da, aqyny da bar elmiz. Bizdiń qazaqtyń myqtylyǵy sonda. Álemdegi eń bıik taýdyń biri Alataý bolsa, álemdegi eń uly aqyn­dardyń biri – Jambyl Jabaev. Ǵalamshardyń aspanyn Alataý qalaı bıiktetse, adamzattyń aspanyn Jambyl aqyn solaı bıiktetken. Sondyqtan Alataý desek, Jambyl babamyz eske túsedi, Jambyl desek, Alataý kózge elesteıdi. Biz Jambyldyń zańǵar muztaýyn áli tereń zerttep bolǵan joqpyz dep esepteımin. Jambyl jyrlary kezinde álemniń 160 tiline aýdarylyp, jaryq kórgen», dedi Ulyqbek Esdáýlet.

Sondaı-aq Parlament Senatynyń depýtaty Nurtóre Júsip, Májilis depýtaty Bek­bolat Tileýhan, jazýshy Jumabaı Shashtaıuly, jazý­shy-dramatýrg Elen Álim­jan, Májilis depýtaty Meı­rambek Tólepbergen, aqyn Dáý­letkereı Kápuly jáne Jam­byl Jabaevtyń shóberesi Mu­rathan Jambylov tulǵanyń qazaq ádebıetine qosqan orasan úlesi, aıtyskerligi men ke­meńgerligi týraly sóz qozǵady. Al Qyrǵyz memleketinen kelgen, Sh.Aıtmatov atyndaǵy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Keldibek Qoılybaev pen aqyn, «Manasshylar» teatrynyń dırektory Azız Bımyrza eki eldiń ádebı-mádenı baı­la­nysyndaǵy Jambyl Jabaevtyń rólin aıryqsha atap ótti. Basqosý barysynda qatysýshylar jyr alyby týraly tyń málimettermen bólisip, shyǵarmashylyǵyn tereńirek zertteý, keleshek urpaqqa laıyqty nasıhattaý boıynsha birqatar oı-usynysyn ortaǵa saldy. Konferensııa so­ńynda «Jambyl jyraý» atty kitaptyń tusaýy kesil­di. Ol kitapqa Qyrǵyz Res­­pýb­­lıkasynyń Ulttyq Ǵylym Akademııasy men ki­tap­ha­nasynyń arhıvterinen ta­byl­ǵan, buǵan deıin bas­pa betin kórmegen, ǵyly­mı aı­na­lymǵa túspegen Jam­byl­dyń qyrǵyz aqyndarymen aı­tystary, arnaý óleńderi, kór­shi el ǵalymdarynyń tulǵa jaıyndaǵy zertteýleri top­tas­tyrylǵan.

Jambyl oblysy