Elimizdiń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi eńbek naryǵynda qajettiligi múldem az 50 mamandyq boıynsha kolledjderge qabyldaýdy toqtatyp, kerisinshe oqý prosesine suranysqa ıe mamandyqtar negizinde jańa bilim berý baǵdarlamalary engiziletinin habarlady. Bul elimizdegi tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń jumysyn eńbek naryǵyna saı, jumys berýshilerdiń usynystary men suranystaryn eskere otyryp retteýge baǵyttalǵan tıimdi qadam. О́ıtkeni tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalary men oqytylatyn mamandyqtardy jumys berýshilerdiń zamanaýı suranystaryna sáıkestendirý búgingi kúnniń basty máselesine aınaldy.
Bul jóninde Nur Otan partııasy óńirlik fılıaly janyndaǵy Bilim men ǵylymdy damytýdyń aımaqtyq qoǵamdyq keńesi otyrysynda talqylandy. Oblystyq jáne qalalyq máslıhat depýtattary, kolledj jáne JOO oqytýshylary, birqatar kásiporyn basshylary qatysqan Qoǵamdyq keńestiń kóshpeli otyrysy elimizdegi eń tańdaýly 10 kolledj qataryndaǵy Aqtóbe joǵary polıtehnıkalyq kolledjinde ótti. Jarty ǵasyrdan astam tarıhy bar osy oqý orny bilim sapasy, túlekteriniń jumysqa ornalasý kórsetkishi jaǵynan aldyńǵy qatarda, jaqsy jabdyqtalǵan oqý-materıaldyq bazasy bar – ári jumysshy mamandyǵyna dýaldy oqytý júıesin tıimdi engizgen.
Oblystyq bilim basqarmasynyń deregi boıynsha, óńirdegi 42 tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda 23 128 stýdent bilim alsa, onyń 14 880-i memlekettik tapsyryspen oqıdy. Búginde osy 42 kolledjde 100 mamandyqqa oqytylady. Mundaǵy stýdentter sany da ártúrli. Máselen, 17 kolledjdiń stýdentter sany 300-ge jetpese, al 14 kolledjdegi bilim alýshylar sany 600-den asady. Osydan kórinip turǵandaı, ıgeriletin mamandyq sany kóp, al sapasyna kelgende suraq týyndap tur. Máselen, oblystaǵy birneshe kolledjdiń oqý baǵytyna saı emes mamandyqtarmen oqytyp jatqany anyqtaldy. Osy oqý oryndary memlekettik tapsyrys almasa da, aqyly negizde beıinine jatpaıtyn mamandyqtar ashqan. Bul máselege Qoǵamdyq keńes músheleri erekshe nazar aýdaryp, jergilikti eńbek naryǵy suranymyna saı mamandyqtardy iriktep qaldyrýdy usynys etti. Bir qýantarlyǵy, sońǵy úsh jyldan beri Aqtóbe oblysynda tehnıkalyq jáne kásiptik bilim alýǵa yqylastylar sany ósken. Oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurgúl Bertileýovanyń baıandaýynsha, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdaryna memlekettik tapsyrys bilim, medısına, farmasevtıka, mádenıet jáne óner, servıs, ekonomıka jáne basqarý, metrologııa, munaı-gaz óndirisi jáne hımııa óndirisi mamandyqtaryna berildi.
Sońǵy jyldary stýdentterdiń bilim sapasyn arttyrý jáne kásiptik daǵdylaryn qalyptastyrý maqsatynda birneshe kolledjge akademııalyq erkindik berildi. Munyń mánisi – endigi jerde oqý baǵdarlamasyn jumys berýshilermen kelisip ázirleýge bolady jáne keı mamandyq dýaldy túrde oqytylady.
Bul kúnderi jergilikti eńbek naryǵynda aspaz, qurylysshy, sylaqshy, daıashy, kondıter mamandyqtaryna suranys óte joǵary. Jumys berýshiler pandemııa kezinde de osy mamandyqtar boıynsha dıplom alǵan túlekterdi tájirıbeden ótý arqyly jumysqa qabyldaýdan bas tartqan joq.
Bilim men ǵylymdy damytýdyń óńirlik keńesi jıynyna qatysýshylar bilim sapasy joǵary, túlekteriniń jumysqa ornalasýy boıynsha elimizdegi tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń úzdik ondyǵyna kiretin polıtehnıkalyq kolledj ujymynyń tájirıbesin basqa oqý oryndaryna úlgi retinde taratýdy usyndy. Sebebi osy oqý ornynyń jumys berýshilermen baılanysy berik, stýdentterdiń tájirıbeden ótýi men jumysqa ornalasý kórsetkishi joǵary. Kolledj munaı, elektr óndirisi mamandarymen qosa, IT mamandaryn da daıarlaıdy.
«Partııanyń Aqtóbe oblysy boıynsha Jol kartasynda bilimge qatysty 12 ındıkator bar. Onyń ishinde óńirimizde tehnıkalyq, kásiptik bilim berýdi damytý men dýaldy túrde oqıtyn stýdentter sanyn 74 %-ǵa arttyrý josparlanǵan. Búginde óńirdegi 42 kolledjdiń teń jartysynda dýaldy oqytý júıesi engizilgen. Bizdiń maqsatymyz – osy oqý oryndarynyń jumysyna monıtorıng júrgizý», dedi Nur Otan partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Erbol Danaǵulov.
Aqtóbe joǵary polıtehnıkalyq kolledji «Jas maman» jobasy boıynsha jarııalanǵan granttyń jeńimpazy. Joba qorytyndysy boıynsha bilim sapasy, túlekteriniń jumysqa ornalasýy jaǵynan úzdik nátıje kórsetken 10 kolledjdiń oqý-materıaldyq bazasyn jańǵyrtýǵa oblystyq bıýdjetten 2020 jyly 1,6 mlrd, 2021 jyly 1,2 mlrd teńge qarjy bólingen edi.
Osy kezge deıin elimizdegi tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń oqý prosesterine baqylaý jetkiliksiz júrgizildi. Joǵaryda aıtyp kórsetkenimizdeı, básekege qabiletsiz, kásibı daıarlyǵy álsiz stýdentteri kóp bilim berý uıymdarynyń jumystary saralanyp, osy oqý oryndarynyń reıtıngi túzilgeni jón. Bul eń aldymen oqý ornyna kelgen stýdentti ómirden óz ornyn taba almaýdan saqtaýdyń eń tóte joly. Onyń ústine, pandemııadan keıin eńbek naryǵy da kúrdeli ózgeriske túsip jatyr. Búginde qaı salaǵa da qolynan jumys keletin, bilimdi ári básekege qabiletti maman kerek. Jetkilikti túrde bilim almaǵan, kásibı daǵdysy joq, biraq dıplomy bar jas qazirgi kezde jumyssyzdar qataryna birden enedi. Osylaısha bilimi tómen, óz mamandyǵyn durys tańdamaǵan, kásibı daǵdysy az jastar áleýmettik narazy toptyń qataryn toltyrady.
Jıyn qorytyndysynda Bilim jáne ǵylymdy damytýdyń óńirlik keńesi músheleri oblystyq bilim salasynda sapany qamtamasyz etý departamentiniń tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdaryna júrgizgen monıtorıng qorytyndysyn basshylyqqa alyp, birneshe usynys ázirledi. Eń aldymen stýdentter sany az, jeke ǵımaraty joq, oqý-zerthanalyq bazasy óte álsiz, beıinine jatpaıtyn mamandyqtar daıarlap jatqan oqý oryndarynyń jumysyna monıtorıng júrgizý qajet. Qoǵamdyq keńes músheleri aldaǵy ýaqytta óńirdegi eń álsiz kolledj bazasynda osy máseleni taǵy bir ret talqylaýǵa sheshim qabyldady.
Aqtóbe oblysy