2013 jylǵy 17 qyrkúıek, Astana qalasy
Jalpy bilim berý uıymdarynyń (bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim berý) túrleri boıynsha qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Bilim týraly» 2007 jylǵy 27 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 5-baby 44-5) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan:
1) osy buıryqqa 1-qosymshaǵa sáıkes Bilim berý deńgeıleri boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary;
2) osy buıryqqa 2-qosymshaǵa sáıkes Oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary;
3) osy buıryqqa 3-qosymshaǵa sáıkes Oqytýdy uıymdastyrý jaǵdaıy boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary;
4) osy buıryqqa 4-qosymshaǵa sáıkes Halyqaralyq mektepter qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary;
5) osy buıryqqa 5-qosymshaǵa sáıkes Internattyq bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary;
6) osy buıryqqa 6-qosymshaǵa sáıkes Biriktirilgen bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary bekitilsin.
2. Osy buıryqqa 7-qosymshaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń keıbir sheshimderiniń kúshi joıyldy dep tanylsyn.
3. Mektepke deıingi jáne orta bilim departamenti (J.A.Jontaeva):
1) osy buıryqtyń belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin qamtamasyz etsin;
2) memlekettik tirkeýden ótkennen keıin osy buıryqty buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalasyn.
4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri M.A. Ábenovke júktelsin.
5. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵannan keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstr A.SÁRINJIPOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2013 jylǵy 17 qyrkúıektegi
№375 buıryǵyna 1-qosymsha
Bilim berý deńgeıleri boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Bilim berý deńgeıleri boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary (budan ári – Úlgilik qaǵıdalar) «Bilim týraly» 2007 jylǵy 27 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes ázirlendi jáne «Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymdaryn qospaǵanda, menshik nysandary men vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilimniń bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyratyn jalpy bilim beretin mektepter (budan ári – mektepter) qyzmetiniń tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Úlgilik qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanyldy:
1) bastaýysh mektep – bastaýysh bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn, sondaı-aq oqýshylar men tárbıelenýshilerge qosymsha bilim berýdiń oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny;
2) negizgi orta mektep – bastaýysh jáne negizgi orta bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn, sondaı-aq oqýshylar men tárbıelenýshilerge qosymsha bilim berýdiń oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny;
3) jalpy bilim beretin mektep - bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim berýdiń jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn, sondaı-aq oqýshylar men tárbıelenýshilerge qosymsha bilim berýdiń oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny;
4) beıin aldy daıarlyq - bilim alýshynyń jeke bilim berý traektorııasynyń negizgi orta bilim berýdi tańdaýyn maqsatty pedagogıkalyq qoldaý.2011.24.10. № 487-IV QR Zańymen 5-1) tarmaqshamen tolyqtyryldy;
3. Mektepkterdiń negizgi mindetteri:
1) quzyretti jeke tulǵany qalyptastyrýǵa jáne damytýǵa baǵyttalǵan bilim berý baǵdarlamalaryn meńgerý arqyly oqýshylardyń fýnksıonaldyq saýattylyǵyn damytý úshin jaǵdaılar jasaý;
2) bilim alýshylardyń tıisti memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standartynda kózdelgen bazıstik ǵylym negizderin alýyn qamtamasyz etý;
3) jeke tulǵanyń shyǵarmashylyq, rýhanı jáne dene bitimi múmkindikterin damytý, adamgershilik pen salaýatty ómir saltynyń berik negizderin qalyptastyrý;
4) azamattyq pen patrıotızmge, óz Otany – Qazaqstan Respýblıkasyna degen súıispenshilikke, memlekettik rámizderdi jáne memlekettik tildi qurmetteýge, halyq dástúrlerin qadirleýge, Konstıtýsııaǵa qaıshy jáne qoǵamǵa qarsy kez kelgen kórinisterge tózbeýshilikke tárbıeleý;
5) belsendi azamattyq ustanymy bar jeke tulǵany tárbıeleý, respýblıkanyń qoǵamdyq-saıası, ekonomıkalyq jáne mádenı ómirine aralasý qajettiligin, jeke tulǵanyń óz quqyqtary men mindetterine sanaly kózqarasyn qalyptastyrý;
6) otandyq jáne álemdik mádenıet jetistikterine baýlý, qazaq halqy men Qazaqstan Respýblıkasynda turatyn basqa da ulttardyń tarıhyn, ádet-ǵurpy men dástúrlerin zerdeleý.
4. Bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim berý deńgeıleri:
1) bastaýysh;
2) negizgi orta;
3) jalpy bilim beretin mektepterde iske asyrylady.
5. Mektep úzdiksiz bilim berý júıesiniń negizgi býyny bolyp tabylady jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq azamattaryna Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 23 tamyzdaǵy № 1080 qaýlysymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standarttarynyń (budan ári - MJBS) sheginde tegin orta bilim alýǵa memlekettik kepildendirilgen quqyq jáne múmkindik usynady.
2. Mektepterdiń qyzmetiniń tártibi
6. Mektepke qabyldaý tártibi Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 19 qańtardaǵy № 127 qaýlysymen bekitilgen Bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilimniń jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uıymdaryna oqýǵa qabyldaýdyń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady.
7. Mektep jergilikti atqarýshy organnyń usynysy boıynsha, bekitilgen aýmaq sheginde mektepke deıingi jastaǵy jáne mektep jasyndaǵy balalardy derbes (aty-jóni boıynsha) esepke alýdy júrgizedi.
8. Mekteptiń personalyn jınaqtaý tártibi onyń jarǵysymen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim salasyndaǵy zańnamasymen reglamentteledi.
9. Memlekettik mektepterde shtat sany Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2008 jylǵy 30 qańtardaǵy № 77 qaýlysymen bekitilgen Memlekettik bilim berý uıymdary qyzmetkerleriniń úlgi shtattaryna sáıkes belgilenedi.
10. Mektepke pedagogıkalyq jumysqa mamandyǵy boıynsha biliktilik sıpattamasynyń talaptaryna sáıkes keletin jáne bilimi týraly memlekettik úlgidegi qujattarmen rastalǵan qajetti kásiptik-pedagogıkalyq biliktiligi bar tulǵalar qabyldanady.
11. Memlekettik mektepterde bilimalýshylardy oqýlyqtarmen, oqý-ádistemelik keshendermen qamtamasyz etý memlekettik bıýdjet esebinen júzege asyrylady.
12. Mektep ekijaqty halyqaralyq kelisimderdiń negizinde sheteldik bilim berý uıymdarymen, halyqaralyq uıymdarmen jáne qorlarmen tikeleı baılanystar ornata, yntymaqtastyq týraly ekijaqty jáne kópjaqty sharttar jasaı, bilim berý salasyndaǵy halyqaralyq úkimettik emes uıymdarǵa (qaýymdastyqtarǵa) kire alady.
13. Mekteptegi bilim berýdiń mazmuny MJBS-ǵa sáıkes ázirlenetin jáne iske asyrylatyn jumys baǵdarlamalarymen jáne oqý josparlarymen aıqyndalady.
Bazıstik oqý josparynyń varıatıvtik bóliginiń quramyna kiretin jáne naqty uıymnyń ereksheligin kórsetetin oqý pánderi boıynsha oqý jumys josparyn jáne baǵdarlamalaryn ázirleýdi mektep derbes júzege asyrýǵa quqyly.
14. Memlekettik emes mektepte jyldyq kúntizbelik oqý kestesi onyń jarǵysymen aıqyndalady.
15. Mekteptegi sabaqtar kestesin onyń basshysy ne ony almastyratyn tulǵa bekitedi.
Sabaq kestesinde oqý sabaqtarynyń kúndelikti sany, uzaqtyǵy jáne reti kórsetiledi.
Mekteptegi sabaq kestesi bilim alýshylar men tárbıelenýshilerdiń tamaqtanýy men belsendi demalýy úshin uzaqtyǵy jetkilikti úzilisterdi kózdeıdi.
16. Mekteptiń barlyq túrleriniń oqýshylary úshin sabaqtar arasyndaǵy úzilister uzaqtyǵy keminde 10 mınýtty, úlken úzilis (2 nemese 3 sabaqtan keıingi) 30 mınýtty quraıdy: bir úlken úzilistiń ornyna 2 jáne 3 sabaqtan soń árqaısysy 20 mınýttan eki ret úzilis jasaýǵa jol beriledi.
17. Mekteptegi sabaqtyń uzaqtyǵy 45 mınýttan aspaýy tıis. Birinshi synyptarda birte-birte oqý júktemesin arttyra otyryp, «satyly» oqý sabaqtary úshin paıdalanady. Qyrkúıekte 35 mınýttan 3 sabaq; ekinshi toqsannan bastap 35 mınýttan 4 sabaq; ekinshi jartyjyldyqtan bastap sabaqtar 45-mınýttan josparlanady. Eńbek sabaǵynan basqa birikken sabaqtarǵa jol berilmeıdi. Birinshi synyp oqýshylary úshin bir jyl ishinde qosymsha bir aptalyq demalystar uıymdastyrylady.
Mektepterde oqý sabaqtary saǵat segizden erte bastalmaıdy. Oqý aptasynyń uzaqtyǵyna qaramastan oqýshylardyń kúndizgi oqý júktemesi bastaýysh synypta bes sabaqtan jáne negizgi mektepte jeti sabaqtan, joǵary synyptarda segiz sabaqtan aspaıdy.
18. Mektepterde qajet bolǵan jaǵdaıda mektepke deıingi shaǵyn ortalyqtar jáne bir jyldyq mektepaldy synyptar, gımnazııa, lıseı jáne beıindi synyptar ashylady.
19. Mektepke deıingi shaǵyn ortalyqtarda jáne mektep aldy synyptarda bilim berý prosesi mektepke deıingi jastaǵy balalar úshin erekshe qyzmet túrlerin: oıyndar, qurastyrýlar, sýret salý, mýzyka, teatrlandyrý jáne basqa da qyzmetterdi eskere otyryp júzege asyrylady, sondaı-aq balaǵa jeke turǵyda qaraýdy, olardyń jas jáne psıhologııalyq erekshelikterin eskere otyryp túrli toptarda jumys jasaýdy iske asyrýdy qarastyrady.
20. Bastaýysh mektep negizgi jáne orta mekteptiń quramynda nemese qajetti materıaldyq-tehnıkalyq, ǵylymı-ádistemelik jáne kadrlyq resýrstary bar bolǵan jaǵdaıda jeke mektep retinde jumys isteıdi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim salasyndaǵy zańnamalarynda belgilengen tártipte tirkeledi.
21. Bastaýysh bilim berýdiń jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamalary (1-deńgeı) balanyń jeke basyn qalyptastyrýǵa, onyń jeke qabiletterin, oqý isindegi oń talpynysy men alǵyrlyǵyn: negizgi mekteptiń bilim berý baǵdarlamalaryn keıinnen meńgerý úshin oqýdyń, jazýdyń, esepteýdiń, tildik qatynastyń, shyǵarmashylyq turǵydan ózin-ózi kórsetýdiń, minez-qulyq mádenıetiniń berik daǵdylaryn damytýǵa baǵyttalǵan.
22. Bastaýysh mektepte dırektor laýazymy 8 nemese odan kóp synyp-komplekti jáne keminde 240 oqýshy bolǵan jaǵdaıda belgilenedi.
23. Negizgi orta bilim berýdiń jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamalary (2-deńgeı) bilim alýshylardyń ǵylym júıesiniń bazalyq negizderin meńgerýge, olardyń boıynda tulǵaaralyq jáne etnosaralyq qatynastyń joǵary mádenıetin qalyptastyrýǵa, jeke adamnyń ózin-ózi bıleýine jáne kásiptik baǵdarlanýyna baǵyttalady.
Jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamasy bilim alýshylardyń beıin aldy daıarlyǵyn qamtıdy.
24. Jalpy orta bilim berýdiń jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamalary (3-deńgeı) jaratylystaný-matematıkalyq jáne qoǵamdyq-gýmanıtarlyq baǵyttar boıynsha beıindik oqytýdy engize otyryp saralaý, ıntegrasııalaý jáne bilim berý mazmunyn kásiptik baǵdarlaý negizinde ázirlenedi.
3. Mektepterdiń qyzmetin qarjylyq qamtamasyz etý
25. Mektepterdiń qyzmetin qarjylandyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń bıýdjettik kodeksinde belgilengen tártipte júzege asyrylady.
26. Gımnazııalardyń, lıseılerdiń pedagogıkalyq qyzmetkerlerine ǵylymı dárejesi úshin mynadaı qosymshaaqy belgilenedi:
1) ǵylym kandıdaty úshin – bir aılyq eń tómengi jalaqy mólsherinde;
2) ǵylym jáne PhD doktorlary úshin – eki aılyq eń tómengi jalaqy mólsherinde.
27. Oqý pánderin tereńdetip oqytatyn mektepterge ár synypqa 4 saǵat esebinen fakýltatıvterdi jáne oqýshylardyń tandaýy boıynsha qosymsha kýrstardy uıymdastyrýǵa qarjy bólinedi. .
28. Memlekettik mektepterde aqyly bilim berý qyzmeti bıýdjetten qarjylandyrylatyn negizgi bilim berý qyzmeti sheńberinde jáne onyń ornyna kórsetiledi.
4. Mektepti basqarý
29. Mektep óz qyzmetinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryn, osy Qaǵıdalardy jáne mekteptiń jarǵysyn basshylyqqa alady.
Mektepti tikeleı basqarýdy quryltaıshy taǵaıyndaǵan dırektor júzege asyrady.
30. Mektep dırektory Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes qyzmetke taǵaıyndalady jáne qyzmetten bosatylady, sonymen qatar úsh jylda bir ret attestattaýdan ótedi.
31. Mektepterde alqaly basqarý organdary qurylady.
Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2013 jylǵy 17 qyrkúıek № 375 buıryǵyna 2-qosymsha
Oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymdarynyń úlgilik qaǵıdalary (budan ári – Úlgilik qaǵıdalar) «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 27 maýsymdaǵy Zańyna, basqa da normatıvtik quqyqtyq aktilerge sáıkes ázirlengen jáne oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń tártibin aıqyndaıdy.
2. Oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymdarynyń negizgi túrleri mynalar bolyp tabylady:
1) Gımnazııa - bilim alýshylardyń beıimdiligi men qabiletterine sáıkes qoǵamdyq-gýmanıtarlyq jáne basqa baǵyttar boıynsha keńeıtilgen jáne tereńdetilgen bilim berýdi qamtamasyz etetin bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim berýdiń jalpy bilim beretin jáne qosymsha bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny.
2) Lıseı – oqýshylardyń beıimdiligi men qabiletterine sáıkes keńeıtilgen jáne tereńdetilgen jaratylystaný-matematıkalyq bilim berýdi qamtamasyz etetin negizgi orta jáne jalpy orta bilim berýdiń jalpy bilim beretin jáne qosymsha bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny.
3) Beıindik mektep – jalpy orta bilimniń bilim berý oqý baǵdarlamasyn iske asyratyn oqý orny.
Beıindi oqytý – oqytýdy dıfferensıasııalaý jáne jekeshelendirý, bilim alýshylardyń qyzyǵýshylyqtaryn, beıimderi men qabiletterin esepke ala otyryp bilim berý prosesin uıymdastyrý prosesi. Beıindi oqytý beıindik mektepte, beıindi synyptarda iske asyrylady.
3. Osy Qaǵıdalar menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan gımnazııalar, gımnazııa synyptary bar jalpy orta bilim beretin mektepter úshin úlgilik bolyp tabylady.
4. Gımnazııanyń negizgi maqsattary men mindetteri:
1) joǵary deńgeıli mádenıetti, qoǵam ómirine beıimdelgen, kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn sanaly túrde tańdaýǵa jáne meńgerýge daıyn zııatker tulǵany qalyptastyrý;
2) jalpy orta bilim berýdiń jalpy bilim berý baǵdarlamalaryn sapaly meńgerý úshin neǵurlym qabiletti jáne daıyndyǵy bar oqýshylarǵa ońtaıly jaǵdaı jasaý.
5. Gımnazııa jalpy orta bilim beretin 1-11(12) synyptar bazasynda kelesi qurylym boıynsha uıymdastyrylady:
1) bastaýysh bilim berý deńgeıi (bastaýysh mekteptiń 1-4 synyptary) oqý qyzmetiniń negizgi daǵdysy men mashyǵyn, teorııalyq oılaý elementterin, ózin-ózi baqylaý jáne ózin-ózi túzetý daǵdysyn meńgerýdi qamtamasyz etedi, sondaı-aq balanyń jeke qabiletin anyqtaýǵa baǵyttalǵan;
2) negizgi orta bilim berý deńgeıi (negizgi mekteptiń 5-9 (10) synyptary) bazalyq daıyndyqpen qatar oqýshynyń beıinaldy daıyndyǵyn qamtamasyz etetin negizgi mekteptiń negizgi jáne qosymsha jalpy bilim berý baǵdarlamalaryn meńgerý negizinde oqýshy tulǵasynyń qalyptasýyn qamtamasyz etedi. Osy satyda ishki jáne syrtqy dıfferensıasııa negizinde oqýshynyń bazalyq daıyndyǵynyń aıaqtalýyn qamtamasyz etedi;
3) jalpy orta bilim berý deńgeıi (10-11(12) synyptar) oqytýdyń beıindik baǵdarlamalaryn meńgerý negizinde oqýshynyń jalpy orta bilim berý daıyndyǵyn aıaqtaýdy qamtamasyz etedi.
Gımnazııanyń negizgi orta jáne jalpy orta bilim berý deńgeılerindegi uıymdary derbes bilim berý mekemeleri retinde jumys isteı alady.
6. Gımnazııalar joǵary bilikti pedagogıkalyq mamandar, qajetti ǵylymı-ádistemelik, oqý, materıaldyq jaǵdaılar bolǵan jaǵdaıda derbes, jalpy orta bilim beretin mektepterdiń quramynda nemese tıisti beıindegi joǵary oqý oryndarynyń janynda qurylady.
Gımnazııa mynadaı beıinde bolady: gýmanıtarlyq, lıngvıstıkalyq, estetıkalyq, sondaı-aq kóp beıindi.
7. Gımnazııa Jarǵysyn gımnazııa keńesi (pedagogıkalyq keńes) qabyldaıdy jáne jergilikti atqarýshy bıliktiń bilim berýdi basqarý organdary bekitedi.
8. Gımnazııa bazasynda ǵylymı-ádistemelik usynymdarǵa, jańa úlgidegi oqý-tárbıe mekemeleriniń modelderine, oqý qyzmetin uıymdastyrýdyń qurylymdary, mazmuny men nysandaryna tájirıbelik tekserý júzege asyrylady.
9. Lıseıdiń negizgi maqsattary men mindetteri:
1) joǵary deńgeıli mádenıetti, qoǵam ómirine beıimdelgen, kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn sanaly túrde tańdaýǵa jáne meńgerýge daıyn zııatker tulǵany qalyptastyrý;
2) jalpy orta bilim berýdiń jalpy bilim berý baǵdarlamalaryn sapaly meńgerý úshin neǵurlym qabiletti jáne daıyndyǵy joǵary oqýshylarǵa ońtaıly jaǵdaı jasaý;
3) oqýshylardy kásiptik oqytýǵa baǵdarlanǵan pánder boıynsha daıyndaý.
10. Lıseı jalpy orta bilim beretin mekteptiń 1-11 (12) synyptarynyń bazasynda kelesi qurylym boıynsha uıymdastyrylady:
1) bastaýysh bilim berý deńgeıi (bastaýysh mekteptiń 1-4 synyptary) oqý qyzmetiniń negizgi daǵdysy men mashyǵyn, teorııalyq oılaý elementterin, ózin-ózi baqylaý jáne ózin-ózi túzetý daǵdysyn meńgerýdi qamtamasyz etedi, sondaı-aq balanyń jeke qabiletin anyqtaýǵa baǵyttalǵan;
2) negizgi orta bilim berý deńgeıi (negizgi mekteptiń 5-9 (10) synyptary) bazalyq daıyndyqpen qatar oqýshynyń beıinaldy daıyndyǵyn qamtamasyz etetin negizgi mekteptiń negizgi jáne qosymsha jalpy bilim berý baǵdarlamalaryn meńgerý negizinde oqýshy tulǵasynyń qalyptasýyn qamtamasyz etedi;
3) jalpy orta bilim berý deńgeıi (10-11(12) synyptar) oqytýdyń beıindik baǵdarlamalaryn meńgerý negizinde oqýshynyń jalpy orta bilim berý daıyndyǵyn aıaqtaýdy qamtamasyz etedi.
11. Lıseıler joǵary bilikti pedagogıkalyq mamandar, qajetti ǵylymı-ádistemelik, oqý, materıaldyq jaǵdaılar bolǵan jaǵdaıda derbes, jalpy orta bilim beretin mektepterdiń quramynda nemese tıisti beıindegi joǵary oqý oryndarynyń janynda qurylady.
12. Lıseıdiń Jarǵysyn lıseı keńesi (pedagogıkalyq keńes) qabyldaıdy jáne jergilikti atqarýshy bıliktiń bilim berýdi basqarý organdary bekitedi.
13. Lıseı bazasynda ǵylymı-ádistemelik usynymdarǵa, jańa úlgidegi oqý-tárbıe mekemeleriniń modelderine, oqý qyzmetin uıymdastyrýdyń qurylymdary, mazmuny men nysandaryna tájirıbelik tekserý júzege asyrylady.
14. Beıindik mekteptiń negizgi maqsattary:
1) oqýshylarǵa tıisti baǵyttar boıynsha jeke bilim berý baǵdarlamalaryn tańdaý múmkindigin berý;
2) jaratylystaný-matematıkalyq, qoǵamdyq-gýmanıtarlyq jáne tehnologııalyq baǵyttar boıynsha jalpy orta bilim berý mazmunynyń dıfferensıasııalanýyn, ıntegrasııalanýyn jáne kásibı baǵdarlanýyn qamtamasyz etý.
15. Beıindik mekteptiń mindetteri:
1) kásiptik oqytýǵa baǵyttalǵan pánder boıynsha oqýshylardy daıyndaý arqyly oqytýdyń aldaǵy traektorııasyn anyqtaý;
2) oqýshylardy memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standartynda anyqtalǵan oqý pánderiniń bazalyq deńgeıin arttyra otyryp beıindi pánder boıynsha oqytý;
3) oqýshylardy tıisti beıindegi joǵary bilim alýǵa baǵyttaý;
4) joǵary deńgeıli mádenıetti, qoǵam ómirine beıimdelgen, kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn sanaly túrde tańdaýǵa jáne meńgerýge daıyn zııatker tulǵany qalyptastyrý.
16. Beıindik mektep baǵyttar boıynsha bilim berý oqý baǵdarlamalaryn meńgerý negizinde oqýshynyń jalpy bilim berý daıyndyǵyn aıaqtaýdy qamtamasyz etedi.
17. Beıindik mekteptiń uıymdastyrýshylyq-quqyqtyq nysanyn bilim berý salasyndaǵy ýákiletti organ anyqtaıdy.
18. Beıindik mektepti qurý jáne taratý jergilikti atqarýshy organnyń quzyryna jatady.
19. Beıindik mekteptiń bazasynda ǵylymı-ádistemelik usynymdarǵa, jańa úlgidegi oqý-tárbıe mekemeleriniń modelderine, oqý qyzmetin uıymdastyrýdyń qurylymdary, mazmuny men nysandaryna synaq júzege asyrylady.
20. Beıindik mektep tulǵa, qoǵam, memleket múddeleri úshin oqytýdy jáne tárbıeleýdi júzege asyrady, densaýlyqty saqtaýdy jáne tulǵanyń jan-jaqty damýyna qolaıly jaǵdaılar jasaýdy, onyń ishinde bilim alýshylardyń ózdiginen bilim alýǵa jáne qosymsha bilim alýǵa degen qajettilikterin qanaǵattandyrý múmkindikterin qamtamasyz etedi.
21. Gımnazııalar men lıseılerge qabyldaý Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 19 qańtardaǵy № 127 qaýlysymen bekitilgen Bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilimniń jalpy bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uıymdaryna oqýǵa qabyldaýdyń úlgi qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady.
22. Oqýshylardy qabyldaý, synyptan-synypqa kóshirý, oqýdan shyǵarý oqý úlgeriminiń nátıjesi boıynsha (reıtıngilik balmen) gımnazııa, lıseı keńesiniń (pedagogıkalyq keńes) sheshimine jáne gımnazııa, lıseı Jarǵysyna sáıkes júrgiziledi.
23. Oqýdan shyǵarylǵan oqýshylar mektep-gımnazııanyń, mektep-lıseıdiń jalpy bilim beretin synyptarynda oqýyn jalǵastyrady nemese aýdandyq (qalalyq) bilim bólimimen turǵylyqty jeri boıynsha jalpy bilim beretin mektepke aýysady.
24. Bilim alýshylar úlgerimin aǵymdyq baqylaý, aralyq jáne qorytyndy attestattaý ótkizýdiń jáne eksternat nysanynda oqý tártibi Zańmen anyqtalady.
2. Oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymy qyzmetiniń tártibi
25. Jalpyǵa mindetti negizgi jáne qosymsha baǵdarlamalardyń meńgerilýin iske asyratyn gımnazııa men lıseılerde, beıindik mektepterde oqý jáne tárbıe prosesin uıymdastyrý memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standarttary negizinde ázirlengen oqý baǵdarlamalaryna, oqý jumys josparlaryna sáıkes júzege asyrylady.
26. Gımnazııa, lıseı jáne beıindik mektepterdiń jeke oqý josparlaryn bilim berý uıymynyń ákimshiligi bekitedi jáne óńirlik bilim basqarmalarymen (bólimimen) kelisiledi.
27. Varıatıvti oqý baǵdarlamalary jáne gımnazııanyń kásiptik baǵyttalǵan arnaıy kýrstary joǵary oqý oryndarynyń tıisti kafedralarymen kelisiledi.
Gımnazııalyq komponent:
1) árbir gımnazııanyń jeke tańdaýymen beıindik oqytýdy, jeke damytý baǵdarlamasyn, ınnovasııalyq ádister men oqytý tehnologııalaryn paıdalanýmen;
2) gımnazııanyń maqsattary men mindetterine jaýap beretin qosymsha bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyrý úshin jańa oqý baǵdarlamalaryn, beıindik pánderdi engizýmen qamtamasyz etiledi.
28. Gımnazııa men lıseı synyptarynda oqýshylar sany 25 adamnan aspaýy qajet.
Synyptar memlekettik, orys jáne shet tilderin, ınformatıka jáne esepteý tehnıkasy, yrǵaq, dene shynyqtyrý, eńbekke baýlý pánderin oqyǵanda, sondaı-aq beıindik pánder boıynsha zerthanalyq, praktıkalyq jumystar júrgizgende 2 topqa bólinedi.
29. Gımnazııalardyń jáne lıseılerdiń varıatıvtik jáne kásiptik baǵdarlanǵan arnaıy kýrstarynyń oqý baǵdarlamalary joǵary oqý oryndarynyń tıisti kafedralarymen kelisiledi.
Lıseı komponenti:
1) árbir lıseıdiń jeke tańdaýymen beıindik oqytýdy, jeke damytý baǵdarlamasyn, ınnovasııalyq ádister men oqytý tehnologııalaryn paıdalanýmen;
2) lıseıdiń maqsattary men mindetterine jaýap beretin qosymsha bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyrý úshin jańa oqý baǵdarlamalaryn, beıindik pánderdi engizýmen qamtamasyz etiledi.
30. Gımnazııalarda, lıseıler men beıindik mektepterde oqý-tárbıe prosesin uıymdastyrý jáne olardy basqarý osy Qaǵıdalarǵa sáıkes júzege asyrylady.
31. Oqýda joǵary nátıjege jetken, shyǵarmashylyq jáne ǵylymı-zertteý qyzmetine beıimdilik tanytqan oqýshylarǵa lıseı qorynan, joǵary oqý oryndarynan túsken jáne basqa da qarajattan stıpendııa taǵaıyndalady.
32. Gımnazııada, lıseıde, beıindik mektepte bilim deńgeıin, oqý merzimin, oqýǵa tólenetin aqy kólemin, basqa da jaǵdaılardy anyqtaıtyn gımnazııa men bilim alýshylardyń, tárbıelenýshilerdiń, olardyń ata-analarynyń (zańdy ókilderdiń) arasyndaǵy shartpen retteletin oqý josparynyń pánderi boıynsha oqýshylardyń jeke jumysyn aýystyrmaıtyn aqyly qosymsha bilim berý qyzmetin uıymdastyrý múmkin.
33. Oqýshylardyń sabaqtan tys qyzmeti klýbtarda, ǵylymı qoǵamdarda, joǵary oqý oryndarynyń ártúrli zerthanalarynda jáne basqa da birlestikterde júzege asyrylady.
34. Gımnazııada, lıseıde jáne beıindik mektepte oqý josparlaryn, sabaq kestelerin jasaý kezinde Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy № 1684 qaýlysymen bekitilgen «Balalar men jasóspirimderdi tárbıeleý men bilim berý obektilerine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalaryna sáıkes jalpy bilim beretin mektepterdiń qurylymy men ony ustaý boıynsha sanıtarııalyq erejeler men normalardy saqtaý qajet.
35. Gımnazııa, lıseı, beıindik mektep úlgilik shtat negizinde qurylǵan jeke shtattyq keste boıynsha jumys isteıdi.
36. Gımnazııaǵa, lıseıge, beıindik mektepke jalpy basshylyqty quramyna tıisti joǵary oqý ornynyń ókilderi kiretin gımnazııanyń Keńesi nemese pedagogıkalyq keńesi júzege asyrady.
37. Gımnazııa, lıseı jáne beıindik mektepti tikeleı basqarýdy memlekettik menshik nysany jaǵdaıynda tıisti bilim berýdi basqarý organy taǵaıyndaıtyn bilim berý uıymynyń basshysy júzege asyrady.
38. Oqýshylardy qabyldaýdy, minez-qulyqty damytý men túzetý jaǵdaıyn baqylaýdy uıymdastyrý úshin eńbekaqy tóleý qorynda tıisti jylǵa qarastyrylǵan esepte jáne shekte psıhologııalyq-taldamalyq qyzmet qurylady.
39. Beıindik mektepterdiń oqý josparlary jeke ózindik damýdy, kommýnıkatıvti qabiletterdi, aqparattar men tehnologııalardy qoldanýdy, máselelerdi sheshýdi, tapqyrlyq pen shyǵarmashylyqty qalyptastyratyn bilim alýdaǵy derbestikti qamtamasyz etetin bilim berýdiń varıatıvtiligin qarastyrady.
40. Úlgilik oqý josparynyń varıatıvti komponentin iske asyratyn qoldanbaly kýrstardyń jáne tańdaý boıynsha kýrstardyń oqý baǵdarlamalaryn bilim berý salasyndaǵy jergilikti atqarýshy organ bekitedi.
41. Beıindik mektepte oqý-tárbıe prosesi oqý-tárbıe jumysyn josparlaý jáne onyń iske asyrylýyn baqylaý negizinde uıymdastyrylady.
42. Beıindi pánderdi júrgizý kezinde synyp oqýshylarynyń sany qalalyq beıindik mektepterde 25 jáne odan kóp, aýyldyq beıindik mektepterde 20 jáne odan kóp bolsa, synypty eki topqa bólý júzege asyrylady.
43. Tańdaý boıynsha kýrstardy júrgizý kezinde bilim alýshylar toby jeke 11 jáne 12-synyp bilim alýshylarynyń sanynan jınaqtalady.
44. Oqý-tárbıe jumysyn josparlaý oqý josparlary men baǵdarlamalarynyń tolyq kólemde ýaqytyly jáne sapaly oryndalýyn qamtamasyz etýi kerek. Beıindik mektepte oqý-tárbıe jumysyn josparlaý oqý jylyna arnalǵan oqý-tárbıe prosesiniń josparyn jáne sabaqtar kestesin bekitý arqyly júzege asyrylady.
45. Beıindik mekteptegi tárbıe jumystarynyń júıesi otansúıgishtikti, azamattyqty, etnıkaaralyq toleranttylyqty, joǵary adamgershilik pen ónegelikti qalyptastyrýǵa, sondaı-aq fýnksıonaldy saýattylyqty, bilim alýshylardyń, tárbıelenýshilerdiń jan-jaqty qyzyǵýshylyqtary men qabiletterin damytýǵa baǵyttalǵan.
46. Oqytýdyń formalary men ádisteri bilim berý nátıjelerine qol jetkizýdiń sáttiligin, alynǵan bilimderdi oqý jáne praktıkalyq qyzmette qoldaný qabiletin qamtamasyz etetin logıkalyq, synı jáne qurylymdyq oılaýdy qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
47. Oqý-tárbıe prosesi bilim alýshylardyń, tárbıelenýshilerdiń, pedagog qyzmetkerlerdiń adamı qasıetterin ózara syılaý negizinde júzege asyrylady.
48. Beıindik mektepter synyp ujymyn frontaldy oqytý formasynan ınteraktıvti, ınnovasııalyq, jobalaý-zertteý tehnologııalaryn, sandyq ınfraqurylymdy paıdalana otyryp, ár oqýshynyń jeke bilim alý traektorııasyn iske asyrýǵa kóshýdi qamtamasyz etedi.
49. Beıindik mektepter Zańǵa jáne bilim berý uıymynyń jarǵysyna sáıkes oqý-tárbıe prosesin júzege asyrýda, mamandardy irikteý men ornalastyrýda, ǵylymı, qarjylyq-sharýashylyq jáne basqa da qyzmetterdi iske asyrýda derbes bolyp tabylady.
50. Beıindik mektepter bilim alýshylardyń ata-analaryn (zańdy ókilderin) oqý-tárbıe prosesiniń barysymen jáne mazmunymen, sondaı-aq bilim alýshylardyń úlgerimimen tanysý múmkindigimen qamtamasyz etedi.
51. Beıindik mekteptegi jalpy orta bilim berý mazmuny Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 23 tamyzdaǵy № 1080 qaýlysymen bekitilgen Memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standartynyń (budan ári - MJBS) talaptaryna sáıkes anyqtalady.
52. Jarǵylyq maqsattar men mindetterge sáıkes beıindik mektep aqyly negizde aqyly qyzmetterdi kórsetý týraly kelisim jasaı otyryp, qosymsha bilim berý baǵdarlamalaryn usynýǵa jáne qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes MJBS talaptarynan tys qosymsha bilim berý qyzmetterin kórsetýge quqyly.
53. Beıindik mektepterde alqalyq basqarý organdary qurylady. Alqalyq basqarý nysandary: qamqorshylyq keńes, pedagogıkalyq, ádistemelik (oqý-ádistemelik, ǵylymı-ádistemelik) keńester, ata-analar komıteti jáne t.b. bolyp tabylady.
54. Beıindik mekteptiń uıymdastyrý qurylymy, basqarý júıesi jáne barlyq qyzmetkerleriniń laýazymdyq mindetteri mekteptiń bilim berý úlgisiniń erekshelikterine sáıkes ázirlenedi.
55. Beıindik mektepte jumys isteý úshin pedagogıkalyq ujym joǵary bilikti pedagogterden: joǵary sanatty muǵalimderden, magıstrlerden, sondaı-aq ǵylym kandıdattary men doktorlardan quralady.
3. Oqytý beıini boıynsha bilim berý uıymdarynyń quqyqtyq erejesi jáne qarjylyq qamtamasyz etilýi
56. Gımnazııalardyń, lıseılerdiń, beıindik mektepterdiń qyzmetin qarjylandyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń Bıýdjettik kodeksinde belgilengen tártipte júzege asyrylady.
57. Gımnazııalardyń, lıseılerdiń pedagogıkalyq qyzmetkerlerine ǵylymı dárejesi úshin mynadaı qosymshaaqy belgilenedi:
1) ǵylym kandıdaty úshin – bir aılyq eń tómengi jalaqy mólsherinde;
2) ǵylym jáne PhD doktorlary úshin – eki aılyq eń tómengi jalaqy mólsherinde.
58. Gımnazııa men lıseılerge bilim alýshylardyń tańdaýy boıynsha fakýltatıvterge jáne qosymsha kýrstar uıymdastyrýǵa ár synypqa 4 saǵat eseppen, sondaı-aq ár synypqa úıirmeler men stýdııalar, ǵylymı qoǵamdar jáne t.b. uıymdastyrý úshin muǵalimderge 0,25 stavkada, sondaı-aq shart negizinde joǵary bilikti mamandarǵa jekelegen kýrstar men dáristerge aqy tóleý úshin mektepke jylyna 1500 saǵat esebine qarajat bólinedi. Fakýltatıvtik sabaqtar jáne tańdaý boıynsha kýrstar toptarda 10-nan astam adam bolǵan jaǵdaıda ótkiziledi.
59. Memlekettik gımnazııalar men lıseılerde aqyly bilim berý qyzmeti bıýdjetten qarjylandyrylatyn negizgi bilim berý qyzmeti sheńberinde jáne onyń ornyna kórsetiledi.
4. Halyqaralyq yntymaqtastyq
60. Gımnazııalar, lıseıler jáne beıindik mektepter:
1) bilim berý, ǵylym, mádenıet salalary boıynsha halyqaralyq qyzmetterge qatysýǵa;
2) yntymaqtastyq týraly, oqytýshylar men oqýshylardy almastyrý týraly sheteldik bilim berý oryndarymen kelisim jasaýǵa. Shetelge joldama berý úshin muǵalimder men oqýshylardy tańdaýdy lıseı keńesi júzege asyrady;
3) qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes birlesken bilim berý uıymdaryn qurýǵa quqyly.
Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2013 jylǵy 17 qyrkúıek
№ 375 buıryǵyna 3-qosymsha
Oqytýdy uıymdastyrý jaǵdaıy boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Oqytýdy uıymdastyrý jaǵdaıy boıynsha bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary (budan ári - Úlgilik qaǵıdalar) «Bilim týraly» 2007 jylǵy 27 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna (budan ári - Zań), «Kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardyń profılaktıkasy men balalardyń qadaǵalaýsyz jáne panasyz qalýynyń aldyn alý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi Zańyna sáıkes ázirlengen jáne olardyń qyzmetiniń tártibin anyqtaıdy.
2. Oqytýdy uıymdastyrý jaǵdaıy boıynsha bilim berý uıymdarynyń túrlerine: shaǵyn jınaqty mektep (budan ári - ShJM) jáne tirek mektebi (resýrstyq ortalyq), túzetý mekemeleri janyndaǵy jalpy bilim beretin mektep, keshki mektep, devıantty minez-qulyqty balalarǵa arnalǵan bilim berý uıymy, erekshe rejımde ustaıtyn balalarǵa arnalǵan bilim berý uıymy jáne aýrýhana janyndaǵy mektep jatady.
Oqytýdy uıymdastyrý jaǵdaıy boıynsha bilim berý uıymdary menshik nysandary men vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan bastaýysh, negizgi orta, jalpy orta bilimniń bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyrady.
3. Osy Úlgilik qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanyldy:
1) tirek mektep (resýrs ortalyǵy) – shaǵyn jınaqtalǵan mektep oqýshylarynyń sapaly bilim alýyna qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda qysqa merzimdi sessııalyq sabaqtardy jáne aralyq ári qorytyndy attestattaýdy ótkizý úshin bazasynda taıaý mańdaǵy shaǵyn jınaqtalǵan mektepterdiń bilim berý resýrstary shoǵyrlanatyn jalpy orta bilim berý uıymy;
2) shaǵyn jınaqty mektep - bilim alýshylar kontıngenti shaǵyn, synyp-jınaqtary biriktirilgen jáne oqý sabaqtaryn uıymdastyrýdyń ózindik nysany bar jalpy bilim beretin mektep.
3) magnıttik mektep – aýdandyq (qalalyq) bilim bólimderiniń buıryǵymen tirek mektebine (resýrstyq ortalyqqa) bekitilgen shaǵyn jınaqty mektep.
2. Shaǵyn jınaqty jáne tirek mektepteri (resýrstyq ortalyq) qyzmetiniń tártibi
4. ShJM men tirek mektepteriniń (resýrstyq ortalyq) qyzmeti osy Úlgilik qaǵıdalarǵa jáne bastaýysh, negizgi orta, jalpy orta bilimniń úlgilik oqý baǵdarlamalaryna sáıkes júzege asyrylady.
5. ShJM men tirek mektepteriniń (resýrstyq ortalyqtar) negizgi mindetteri mynalar bolyp tabylady:
1) sapaly bastaýysh, negizgi orta, jalpy orta bilimge qol jetkizýdi qamtamasyz etý jáne keńeıtý;
2) oqytýdyń aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalaryn qoldaný;
3) sapaly bilim berýdi qamtamasyz etý maqsatynda tirek mektepterinde (resýrstyq ortalyqta) ShJM-nyń bilim berý resýrstaryn biriktirý;
4) tirek mektebinde (resýrstyq ortalyqta) nusqaýshy, aralyq jáne qorytyndy sessııalyq sabaqtar uıymdastyrý sharalaryn iske asyrý;
5) biriktirilgen synyptarda oqý-tárbıe prosesin uıymdastyrý.
6. Turǵyndarynyń sany az árbir eldi mekende:
1) bastaýysh ShJM bilim alýshylardyń sany 5-ten 40 adamǵa deıin;
2) negizgi ShJM bilim alýshylardyń sany 41-den 80 adamǵa deıin;
3) orta ShJM bilim alýshylardyń sany 81-den 180 adamǵa deıin bolǵan jaǵdaıda jumys isteıdi.
7. Tirek mektebi (resýrstyq ortalyq) aýdandyq (qalalyq) ákimdiktiń qaýlysymen materıaldyq-tehnıkalyq, ǵylymı-ádistemelik bazalar men kadrlyq resýrstar bolǵan jaǵdaıda jalpy bilim beretin mekteptiń bazasynda qurylady. Magnıtti ShJM-lar aýdandyq (qalalyq) bilim bóliminiń buıryǵymen tirek mektebine (resýrstyq ortalyqqa) bekitiledi.
8. Sessııalyq sabaqtar kezeńinde tirek mektebi (resýrstyq ortalyq) bilim alýshylardyń turýyn, tamaqtanýyn, tasymaldanýyn uıymdastyrady, pánder boıynsha oqý baǵdarlamalaryn kelisýdi, synyptar men sessııa qatysýshylarynyń sanyn anyqtaýdy júzege asyrady.
9. ShJM-da oqý-tárbıe prosesi biriktirilgen synyptarda bilim alýshylardyń jas erekshelikterin eskere otyryp oqytýǵa sáıkes qamtamasyz etiledi.
10. Tirek mektebinde (resýrstyq ortalyqta) oqý-tárbıe prosesi biryńǵaı oqý jospary negizinde júzege asyrylady jáne magnıtti ShJM bilim alýshylary úshin uzaqtyǵy on kúndik oqý sessııalaryn (bastapqy – qazan aıynyń birinshi onkúndiginde, aralyq – aqpan aıynyń birinshi onkúndiginde, qorytyndy – sáýir aıynyń úshinshi onkúndiginde) ótkizýdi qamtıdy. Sessııaaralyq kezeńde qashyqtyqtan oqytý júzege asyrylady.
11. ShJM-da jekelegen pánderdi oqytý kezinde jáne synypta 10-16 bilim alýshy bolǵan jaǵdaıda kishi toptarǵa bólýge jol beriledi.
Synyptardy bir synyp-keshenge qosý jáne biriktirý jaǵdaıynda ártúrdi jastaǵy bilim alýshylardyń sany 10 adamnan aspaýy tıis.
ShJM-daǵy synyptardyń tolymdyǵyna 3-10 jáne odan kóp adamǵa deıin ruqsat beriledi.
Úsh nemese tórt synyp biriktirilgen jaǵdaıda oqý sabaqtaryn uıymdastyrýdyń ózgermeli kestesi qoldanylady.
Birinshi synyp pen bitirýshi synyptardyń bilim alýshylaryn biriktirip oqytýǵa jol berilmeıdi.
12. Tirek mektebinde (resýrstyq ortalyqta) qazaq, orys, shet tilderin, ınformatıkany oqytýda, yrǵaq, mýzyka, dene shynyqtyrý, alǵashqy áskerı daıyndyq, tehnologııa sabaqtarynda, sondaı-aq beıindi pánder boıynsha zerthanalyq jáne praktıkalyq jumystar júrgizý kezinde kishi toptarǵa bólýge jol beriledi. Pánder boıynsha kishi toptarǵa bólý synyp 20-25 adammen, 8-11 synyptarda 15-20 adammen tolyqtyrylǵan jaǵdaıda Tirek mektebi (resýrstyq ortalyq) Qamqorshylyq keńesiniń sheshimimen júrgiziledi.
13. Jas erekshelikteri boıynsha oqytý ádistemesin qoldaný kezinde mynalardy qosyp oqytýǵa jol beriledi:
1) ekinshi jáne úshinshi synyptar;
2) úshinshi jáne tórtinshi synyptar nemese ekinshi jáne tórtinshi synyptar;
3) besinshi jáne altynshy synyptar, altynshy jáne jetinshi synyptar;
4) jetinshi jáne segizinshi synyptar.
Bilim alýshylardyń hat jáne matematıka sabaqtarynda baǵdarlamalyq materıaldarmen ózindik jumys júrgizýi úshin meılinshe ruqsat etilgen uzaqtyq ekinshi synypta 15-20 mınýttan, úshinshi synypta 15-25 mınýttan aspaıdy;
14. Tirek mektebiniń (resýrstyq ortalyq) oqý-tárbıe jospary magnıtti ShJM-nyń oqý-tárbıe josparyn eskere otyryp ázirlenedi.
ShJM men tirek mektebiniń (resýrstyq ortalyq) jyldyq oqý-tárbıe jospary úılestirý keńesiniń otyrysynda bekitiledi, aýdannyń (qalanyń) bilim bólimimen kelisiledi, bilim berý uıymynyń basshysymen bekitiledi.
15. Sessııalardyń uzaqtyǵy tirek mektebiniń (resýrstyq ortalyqtyń) jáne magnıtti ShJM-nyń úılestirý keńesi bekitken oqý prosesiniń kestesine sáıkes úsh kúnnen on kúnge deıin belgilenedi. Bastapqy sessııa oqý jylynyń basynda ótkiziledi.
Sessııa bastalǵanǵa deıin magnıtti ShJM bilim alýshylaryna kirý testileýi ótkiziledi, olardy oqytýdyń jeke baǵyty anyqtalady, sessııaaralyq kezeńdegi jumys