Qazaqstandyq sportshylar úshin 2021 jyl tabysty jyl boldy. Jyl basynan sońyna deıin jerlesterimiz birqatar mańyzdy jarysqa qatysyp, halyqaralyq arenalarda el mereıin asyrdy. Komandalyq jáne jekelegen sport túrleri boıynsha ótken álemdik jáne qurlyqtyq dodalarǵa jáne basqa da irili-usaqty halyqaralyq týrnırlerge qatysyp, jarqyn jeńisterge qol jetkizdi.
Tórtkúl dúnıeniń tórtinshi quramasy
Bıyl fýtzaldan Qazaqstan ulttyq quramasy Lıtvanyń Vılnıýs, Kaýnas jáne Klaıpeda qalalarynda uıymdastyrylǵan VIII álem chempıonatynda tórtinshi oryn alyp, el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna tamasha tartý jasady. Sebebi kúni búginge deıin Qazaqstannyń birde-bir komandalyq quramy álem chempıonattarynyń tarıhynda jartylaı fınalǵa deıin jetken emes.
Qazaqstandyq fýtzal sheberleri qyrkúıektiń sońy men qazan aıynyń basyndaǵy álem chempıonatynda abyroıly óner kórsetip, jer-jahannyń eń úzdikteri bas qosqan alamanda bárimen terezesi teń dárejede oınady. Jerlesterimiz toptyq kezeńde Kosta-Rıka (6:1) men Lıtvany (3:0) jeńse, úshinshi týrda Venesýelamen (1:1) teń tústi. Pleı-offtyń alǵashqy eki matchynda Taıland (7:0) pen Irandy (3:2) jarys jolynan yǵystyrdy. Jartylaı fınalda Portýgalııamen negizi ýaqytta 2:2 esebimen teń oınap, match sońyndaǵy penaltı serııasynda ǵana 4:3 esebimen jol berdi.
Al qola júlde úshin ótken básekede osyǵan deıin segiz márte uıymdastyrylǵan álem chempıonatynyń beseýinde bas júldeni oljalaǵan azýly Brazılııa quramasyna ese jiberdi.
Birjan Orazov, fýtzaldan ulttyq quramanyń oıynshysy:
– Bıylǵy álem chempıonaty Qazaqstan quramasy úshin óte tabysty ótti. О́ıtkeni tarıhta tuńǵysh ret dúnıejúziniń úzdik tórt quramasynyń qatarynan kórindik. Bul Qazaqstan úshin zor jetistik ekeni belgili. Men úshin osy dodadaǵy eń tartysty oıyn – Iran men Portýgalııaǵa qarsy ótken kezdesý boldy. Sebebi eki matchtyń da taǵdyry sońǵy mınýttarda sheshildi. Biz Irandy sońǵy sátte san soqtyryp ketsek, Portýgalııa dál sondaı jaǵdaıda bizdi jeńip ketti.
Qazirgi tańda eldegi fýtzal sportyn legıonersiz elestetý de, damytý da qıyn. Ulttyq quramadaǵy, klýbtaǵy oıynshylar legıonerlerge qarap boı túzep, endi-endi sheberligin shyńdap keledi. Eger aldaǵy ýaqytta ár oblysqa sport mektepterin salyp, fýtzal úıirmelerin ashatyn bolsa, Qazaqstan quramasy legıonerlersiz-aq álemniń aldyńǵy quramalarynyń qataryna qosyla alady.
Dáýren Tursaǵulov, fýtzaldan ulttyq quramanyń oıynshysy:
– Biz bıylǵy álem chempıonatynda buryn-sońdy el tarıhynda bolmaǵan nátıjege qol jetkizdik. Álem chempıonatyna attanar kezde óz aldymyzǵa Latvııadan tek júldemen qaıtamyz degen maqsat qoıǵan edik. О́kinishke qaraı, maqsatymyzǵa bir qadam qalǵan jerde súrindik. Dese de tórtinshi orynnyń ózi jaqsy nátıje.
Men úshin birinshiliktegi eń tartysty oıyn – Iranǵa qarsy match boldy. Birinshi taımda 0:2 esebimen jeńilip, úzilis kezinde bas bapker Kakanyń jigerli, rýhty sózderinen keıin ekinshi taımda múlde basqasha oıyn kórsetip, jeńisti julyp aldyq. Ulttyq quramadaǵy Igıta, Leo, Taınan, Dýglas joǵary deńgeıdegi oıynshylar ekeni sózsiz. Olar qazaq fýtzalyn osy deńgeıge kóterilýine zor úles qosyp keledi. Solardyń arqasynda bizdiń qazaq jigitteriniń de tájirıbesi artyp, sheberlikteri shyńdalý ústinde.
Belgradta
boksshylar atoılady
Tokıo Olımpıadasynda nebári eki qola medal alyp, janarymen jer shuqyp qaıtqan boksshylar jankúıerler tarapynan synǵa ushyraǵan edi. Áıtse de Olımpıadadan týra eki aı ótkennen soń, Belgradtaǵy álem chempıonatynda otandyq bylǵary qolǵap sheberleri
2 altyn, 2 kúmis jáne 1 qola medaldy oljalap, myqtylar tizimine qaıta qosyldy.
Álem chempıonatynyń eń jeńil salmaǵynda óner kórsetip, týrnırde qarsylas shydatpaǵan Temirtas Júsipov bul sátti 16 jyl kútti. 2005 jyly boks qolǵabyn qolyna kıgen Júsipov ár jyldary ulttyq quramamen birge Azııa birinshiligine qatysyp, 2013 jyly qurlyq chempıony, 2019 jyly qola júldegeri boldy. Al bıyl eki birdeı álem chempıonatynda top jardy. Biri áskerıler arasyndaǵy dúnıejúzilik dodada bolsa, arada bir jarym aı ótkende Belgradta aldyna jan salmady.
Al 51 kılodaǵy Sáken Bıbosynov Tokıo Olımpıadasynda tóreshilerdiń ádiletsizdigine ushyrap, elge qola medalmen oralǵan-dy. Tokıoda ketken esesin Belgradta qaıtaryp, tuǵyrdyń eń bıik satysynan kórindi. Sondaı-aq Serbııa tórinde jas talantty boksshy Sabyrhan Mahmud (54 kg) pen Serik Temirjanov (57 kg) kúmis, qurama kapıtany Abylaıhan Júsipov úshinshi márte álem chempıonatynyń qola júldegeri atandy.
Sáken Bıbosynov,
álem chempıony:
– Tokıo Olımpıadasyna altyn alamyn dep barǵan edim. О́kinishke qaraı, ol jaqtan altyn buıyrmaı, qolany qanaǵat tuttyq. Elge kelgen soń bapkerimmen aqyldasyp, Tokıo sharshy alańyndaǵy ketken esemdi Belgradta qaıtaramyn dep sheshtim. Tokıodan oralǵan boıda taktıkamyzdy ózgerttik. Daıyndyq júıesine ózgeris engizdik. Mine, osynyń nátıjesin Belgrad tórinde kórdik. Halqymdy qýanta bilsem, sodan artyq baqyt joq.
Tennısshiler
tórge ozdy
Bıyl tennısshiler úshin de erekshe jyl boldy. Keıingi jyldary álemdik arenalarda jarqyrap óner kórsetip júrgen Elena Rybakınanyń bir ózi el tennısin órge súırep keledi. Atap aıtar bolsaq, ol Parıjde ótken Roland Garros týrnırinde «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy jarystarda 23 márte top jaryp, talaı dúldúl tennısshilerdi joldan taıdyrǵan áıgili Serena Ýılıamsty jeńip, karerasynda alǵash ret atalǵan jarystyń shırek fınalyna deıin jetti.
Sonymen qatar Rybakına bıylǵy Tokıo Olımpıadasynyń shırek fınalynda óner kórsetip, taǵy bir tarıhı nátıjeni tirkedi. Sebebi buǵan deıingi jeti Olımpıadada Qazaqstannyń birde-bir tennısshisi bul mejege jete almaǵan edi. Juptyq jáne komandalyq synda da jetistigimiz az bolǵan joq. Aleksandr Býblık pen Andreı Golýbev juby «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy Roland Garros atty áıgili jarystyń fınalynda óner kórsetti.
Elena Rybakına, tennısten ulttyq qurama múshesi:
– Olımpıadanyń jartylaı fınalyndaǵy sátsizdikten soń kópshiliktiń maǵan qoldaý kórsetkenine tańǵaldym. Shyny kerek, rıza boldym. Matchta qolymnan kelgenshe jeńiske jetýge tyrystym, biraq sáttilik joldas bolmady. Olımpııa oıyndarynyń basqa týrnırlerden basty aıyrmashylyǵy – halyqtyń sheksiz qoldaýynda. Endi Parıjde ótetin Olımpıadada barymdy salamyn.
Tennısten erler quramasy bıyl da Devıs kýbogynyń fınaldyq kezeńine qatysyp, týrnırdiń shırek fınalyna deıin jetti. Madrıdtegi (Ispanııa) jarysta óner kórsetken jerlesterimiz toptyq kezeńnen súrinbeı ótkenimen, shırek fınalda Novak Djokovıch bastaǵan Serbııa jigitterinen jeńilip qaldy. Osylaısha, qazaqstandyq tennısshiler altynshy márte álemniń eń úzdik segiz komandasynyń qatarynan kórindi.
«Altaı» – Azııanyń
azýly komandasy
Komandalyq jarystaǵy Qazaqstannyń taǵy bir jetistigi – «Altaıdyń» klýbtar arasyndaǵy voleıboldan sary qurlyq birinshiliginde jeńimpaz atanýy. Bul jeńis te voleıboldan el tarıhyndaǵy asa iri jetistiktiń biri. Azııa chempıonatyna aýtsaıder retinde barǵan óskemendik ujym jarys barysynda barlyq qarsylasyn qoǵadaı japyryp, «Azııanyń teńdessiz komandasy» degen ataqqa ıe boldy. Jerlesterimiz chempıonat barysynda sary qurlyqtyń aldyńǵy qatarly klýbtarymen sheberlik baıqasty. Atap aıtar bolsaq, irikteý kezeńinde Fılıppınniń «Rebısko», Taıland, Irannyń «Saıpa» jáne eki dúrkin Azııa chempıony «Sýprım Chonbýrı» klýbtarymen oınady. «Altaı» úsh matchta da azýly qarsylastaryn birdeı eseppen (3:0) jeńdi. Sondaı-aq fınalda Taılandtyń «Nakhon Ratchısama» klýbyn da dál osyndaı eseppen utyp, alǵash ret Azııa chempıonatynda jeńis tuǵyrynan kórindi.
Tolaǵaılardyń qarqyny
taý qoparǵandaı
Bıyl aýyr atletterimiz úshin de oljaly jyl boldy. Ilıa Ilınniń izbasarlary jastar jáne eresekter arasyndaǵy álem birinshiligi men sary qurlyq dodasynda baq synap, tórt márte Ánuranymyzdy shyrqatty. Bir ereksheligi, bul jarystyń úsheýi Tashkentte, bireýi Saýd Arabııasynyń Djıdda qalasynda uıymdastyryldy.
Tashkenttegi jastar jáne Djıddadaǵy jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynda 102 kılo salmaqta kúsh synasqan Rahat Bekbolatqa aıryqsha senim kórsetildi. О́ıtkeni ol byltyrǵy Álem kýbogynda dara shyǵyp qana qoımaı, álemdik rekordty da jańartqan edi. Tashkenttegi dodanyń qossaıysynda 377 (175+202) kılony eńserip, altyn tuǵyrǵa kóterilse, arab túbegindegi dodada ol julqa kóterýde 155, serpe kóterýde 200 kılony baǵyndyryp, 355 kılomen bir jylda eki márte álem chempıony boldy.
Sondaı-aq eresekter arasyndaǵy Tashkenttegi dodada 55 kılo salmaqta óner kórsetken Arlı Chonteı de aldyna jan salǵan joq. Qossaıysta 260 (118+142) kılo ziltemirdi eńserip, álem chempıony atandy. Chonteı osy jyldyń sáýir aıynda dál osy Tashkentte ótken Azııa chempıonatynda 255 (115+140) kılo ziltemirdi basynan asyra kóterip, óz salmaǵynda sary qurlyqtyń teńdessiz aýyr atleti ataǵyn ıelenip edi.