2022 jylǵy 4 naýryz kúni S&P halyqaralyq reıtıng agenttigi Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsiz kredıt reıtınginiń «BBB-» deńgeıinde rastady, boljamy «turaqty». Kredıt reıtıngine ornyqty fıskaldyq pozısııa, aýqymdy syrtqy rezervter, munaı naryǵyndaǵy jaǵymdy jaǵdaı sııaqty faktorlar qoldaý kórsetti.
S&P pikirine qaraǵanda, geosaıası jaǵdaı Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy tyǵyz saıası, qarjylyq jáne ekonomıkalyq qarym-qatynastarǵa qaramastan memlekettiń kredıt reıtıngine yqpal etken joq. Reseıge qatysty qabyldanǵan ekonomıkalyq sanksııalardyń qosymsha áseri retteýge keledi jáne Qazaqstan úshin eń mańyzdy eksport naryqtaryna qoljetimdiligin shektemeıdi.
Kredıt reıtınginiń saqtalýynyń sheshýshi faktory retinde memlekettik borysh deńgeıiniń tómendigi men aıtarlyqtaı ótimdi aktıvtermen erekshelenetin memlekettiń turaqty fıskaldyq pozısııasyn qarastyrýǵa bolady. S&P sarapshylarynyń pikirine súıensek, Ulttyq qordan bıýdjetke aýdarylatyn transfertterdiń kólemin shekteıtin bıýdjettik erejeni basshylyqqa alý jáne munaı óndirisiniń kólemin arttyrý Qazaqstanǵa turaqty fıskaldyq pozısııasyn saqtaýǵa múmkindik beredi. Qazaqstannyń syrtqy rezervteriniń kólemi aıtarlyqtaı deńgeıde saqtalǵan, al syrtqy qarjylandyrýǵa muqtajdyǵy tómen.
2022 jyly IJО́-niń ósimin S&P 3,6% deńgeıin quraıdy dep boljaıdy. Agenttik ınflıasııa 2021 jyly Ulttyq bank ornatqan 4-6% dálizden joǵary orta eseppen alǵanda 8%-dy quraǵanyn jáne bul jaǵdaı iske asyrylyp otyrǵan yntalandyrýshy fıskaldyq saıasat pen ımporttyq taýarlardyń baǵasynyń ósýine baılanysty oryn alǵanyn atap ótti. S&P boljamyna sáıkes, ınflıasııa ósimi 2025 jylǵa qaraı baıaýlap 5%-dy quraıtyn bolady. Agenttik qubylmalyq jaǵdaıynda Ulttyq bank baǵalar turaqtylyǵyn saqtap qalý maqsatynda bazalyq mólsherlemeni 13,5%-ǵa deıin joǵarylatqanyn atap ótti.
Sarapshylar Ulttyq banktiń óz mandatyn nyǵaıtý men transparenttigin kúsheıtýge baǵyttalǵan áreketine oń baǵasyn berdi. S&P sarapshylarynyń pikirine qaraǵanda, Ulttyq banktiń 2023 jyly ekonomıkany qoldaý baǵdarlamalarynan shyǵý boıynsha josparlary, Qarjy mınıstrligimen birigip ishki qaıtalama naryqtaǵy ótimdilikti arttyrý maqsatynda tabystylyq qısyǵyn qurýǵa baǵyttalǵan jumysy monetarlyq saıasattyń transmıssııalyq arnasyn kúsheıtetin bolady. Sonymen qatar Ulttyq bank quzyretinen qarjylyq retteý boıynsha qyzmetiniń shyǵarylýy makroekonomıkalyq turaqtylyqqa basa nazar aýdarýǵa múmkindik berdi.
S&P sarapshylary aıyrbastaý baǵamynyń erkin ózgermeliligi ekonomıkanyń syrtqy qysymǵa beıimdelýine kómekteskenin atap ótti. S&P baǵalaýynsha, teńge baǵamy 2022 jyldyń ekinshi jartysynda nyǵaıady.
Agenttik sarapshylarynyń pikirinshe, kredıt reıtınginiń dınamıkasy memlekettik basqarý, memlekettik ınstıtýttar saıasatynyń odan ári jetildirilýi men monetarlyq saıasat tıimdiligi jáne bank sektorynyń jaǵdaıyna táýeldi.