Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda otandyq ǵylymdy damytý máselesi qaraldy, dep habarlaıdy Egemen.kz primeminister.kz-ke silteme jasap.
Jıynda Bilim jáne ǵylym mınıstri A. Aımaǵambetov, Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory K. Zakarıa baıandama jasady.
Úkimet basshysy barlyq ǵylymı qyzmetkerlerdi kásibı mereke – Ǵylym kúnimen quttyqtady.
«Qazaqstanda sońǵy eki jylda respýblıkalyq bıýdjetten ǵylymdy qarjylandyrý shamamen 2 ese ósti (2022 jyly shamamen 84 mlrd teńgeni qurady). Onyń ústine memlekettik qarjyny ǵylymı jobalarǵa bólý quzyreti ǵalymdardyń ózderine berilgen. Qazirgi kezde qazaqstandyq ǵalymdardyń ǵylymı jumystary kóbeıip keledi. Olardyń zertteý eńbekteri elimizben qatar, shet memleketterde de laıyqty baǵalanyp otyr», dedi Á. Smaıylov.
Úkimet basshysynyń pikirinshe, Qazaqstannyń koronavırýs ınfeksııasyna qarsy óz vaksınasy bar 6 eldiń qatarynda bolýy otandyq ǵylymnyń áleýeti qanshalyqty zor ekenin kórsetedi. Pandemııa kezinde bul vaksınany kóptegen azamattarymyz saldyrdy, ol basqa elderge de jiberildi.
«Biz ǵylymǵa jańa lep ákelgen óz vaksınamyzdy maqtan tutamyz. Bul – shyn máninde bizdiń ǵalymdarymyzdyń úlken jeńisi. Otandyq ǵylym halqymyzdyń turmys sapasyn jaqsartýǵa eleýli úles qosýy tıis. Ǵylym salasyndaǵy baǵdarlamalyq qujattardyń barlyǵy osyǵan baǵyttalǵan», dedi Premer-Mınıstr.
Ǵalymdardy qoldaý, ınfraqurylymdy damytý, ǵylymdy vedomstvoaralyq úılestirý jónindegi keshendi sharalar «Sıfrlandyrý, ǵylym men ınnovasııalar esebinen tehnologııalyq serpilis» atty ulttyq jobada qarastyrylǵan. Ulttyq jobany iske asyrý ǵalymdar men olardyń ǵylymı jumystarynyń sanyn arttyrýǵa, zertteý ınstıtýttarynyń jabdyqtaryn jańartýǵa múmkindik beredi.
О́tken jyldan beri jyl saıyn 500 ǵalym álemniń jetekshi ǵylymı ortalyqtaryna baryp, taǵylymdamadan ótedi. Jyl saıyn «Jas ǵalym» jobasy aıasynda 1000 grant bólinedi.
«Biz 2025 jylǵa qaraı ǵylymdy qarjylandyrýda jekemenshik qarjynyń úlesin 50%-ǵa deıin ulǵaıtýymyz kerek. AT, medısınalyq-bıologııalyq salalarda, agroónerkásiptik keshende, «jasyl» tehnologııalarda, taý-ken ǵylymy men metallýrgııada 5 iri ǵylymı-óndiristik ortalyq qurylady», dedi Á. Smaıylov.
Premer-Mınıstrdiń aıtýynsha, búgingi tańda óńdeý ónerkásibin damytý men joǵary tehnologııalyq óndiristerdi qurýda ǵylymnyń róli erekshe. Bul eńbek ónimdiligi men halyqtyń tabysyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Ǵylymı zertteý jumystarynyń nátıjeligin jaqsartý úshin aýqymdy jumys júrgizý kerek. ǴZI men ýnıversıtetter, otandyq ındýstrııa men bıznes tyǵyz baılanysta bolǵanda ǵana óndiris damıdy. Halyqqa naqty paıda ákeledi.
Eń aldymen ǵylymı jańalyqtarǵa muqtaj kásiporyndardy anyqtaý úshin marketıng júıesin engizý kerek. Ǵylym qory óz jumysyn ǵylymı ortanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa, ǵylymı zertteý nátıjelerin kommersııalandyrýǵa baǵyttaýy tıis.
Osyǵan oraı Á. Smaıylov Bilim jáne ǵylym mınıstrligine bıylǵy 30 sáýirge deıin Qazaqstan ǵylymyn damytýdyń 2022-2026 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasynyń qabyldanýyn qamtamasyz etýdi, jas talanttardy izdeý jáne olardy ǵylymǵa tartý mehanızmderin pysyqtaýdy, zertteý áleýeti joǵary ǵalymdardyń jańa býynynyń aqparattyq bazasyn jasaýdy, Ulttyq ǵylym akademııasyna memlekettik mártebe bere otyryp, ınstıtýsıonaldyq transformasııalaý sharalaryn qabyldaýdy tapsyrdy.
«Sonymen qatar Ǵylym qorynyń ekonomıkalyq tıimdiligin arttyrýǵa, ǵylymı zertteýlerdi kapıtaldandyrýǵa, olardyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn, barlyq kezeńdegi ashyqtyǵyn arttyrýǵa basa mán bere otyryp, onyń rebrendıngin qamtamasyz etý kerek», dedi Á. Smaıylov.
Buǵan qosa bıznes-qoǵamdastyq ókilderimen jáne «Atameken» UKP-men birlesip, Halyqtyń tabysyn arttyrýdyń 2025 jylǵa deıingi baǵdarlamasynyń jobasyna ǵylymdy qajet etetin óndiristerdi, joǵary tehnologııalyq jumys oryndaryn qurýda ǵylymnyń úlesi boıynsha bólimdi qosyp, onyń naqty ındıkatorlaryn belgileýdi qamtamasyz etý tapsyryldy.
«Sondaı-aq Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý, Energetıka mınıstrlikterimen birlesip, ǵylymı-tehnıkalyq keńester qurýdy jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ǵylymı-zertteý jumystaryn qarjylandyrýynyń ortalyqtandyrylǵan mehanızmin engizýdi qamtamasyz etý kerek», dedi ol.