Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti uıymdastyrǵan kezekti brıfıng 18 sáýirde ótetin Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXI sessııasyna arnaldy. Oǵan Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Etnosaralyq jáne konfessııaaralyq qatynastardy zertteý ortalyǵynyń basshysy Aıgúl Sádýaqasova, Jambyl oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, oblystyq «Ahyska» túrik etnomádenı birlestiginiń qurmetti tóraǵasy Dúnııadar Abdýllaev, atalǵan oblystaǵy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, oblystyń ǵylymı-sarapshylyq toby tóraǵasynyń orynbasary Parıda Mamedova, sondaı-aq, Batys Qazaqstan oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary, hatshylyq jetekshisi Ǵaısa Qapaqov jáne «Batys Qazaqstan oblysyndaǵy koreı etnomádenı birlestigi» qoǵamdyq uıymynyń tóraǵasy Maksım Pak qatysty.
«18 sáýir kúni QHA-nyń XXI sessııasy ótetin bolady. Onyń qarsańynda mańyzdy kezdesýler uıymdastyrylýda. Olardyń barlyǵynyń basyn biriktiretin negizi maqsat – beıbitshilik mádenıetin jáne kelisim mádenıetin qalyptastyrý. Sondyqtan, bul sessııada Qazaqstannyń «Birtutas memleket», «Bir halyq, bir el, bir taǵdyr» syndy ustanymdary qarastyrylady», dedi kezdesýdi ashqan Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Etnosaralyq jáne konfessııaaralyq qatynastardy zertteý ortalyǵynyń basshysy Aıgúl Sádýaqasova.
Brıfıngte sóz alǵan Jambyl oblysyndaǵy «Ahyska» túrik etnomádenı birlestiginiń qurmetti tóraǵasy Dúnııadar Abdýllaev QHA-nyń qoǵamdaǵy orny týraly áńgimeledi. «Ultaralyq problemanyń paıda bolýyn atom bombasynyń jarylysymen teńeýge bolady, ıaǵnı ol qoǵamdy aqyryndap ári uzaq jaralaıdy. Esh jerde de ultaralyq qarama-qaıshylyq tez sheshilmeıdi. Al biz ultaralyq kelisimdi saqtaı aldyq. Qazaqstandaǵy osy kelisim máńgi bolýy úshin biz Prezıdenttiń bastamasymen orasan zor jumys júrgizip kelemiz. Bul – bizdiń jetistigimiz ári maqtanyshymyz. Iаǵnı, 1995 jyly qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleıasy elimizdiń barlyq etnostaryn bir shańyraq astyna shoǵyrlandyryp, olardy kelisim men tatýlyq jolynda biriktirdi», dedi ol sózinde.
Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda Jambyl oblysynda 87 etnos ókili qonystanǵan. Oblystyq Assambleıanyń negizinde 24 oblystyq jáne 47 aýdandyq etnomádenı birlestiktiń jumysy jolǵa qoıylǵan. Buǵan qosa, oblysqa qarasty aýdandarda qoǵamdyq kelisim keńesteri de boı kóterip, olarǵa Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 2020 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan tujyrymdamasyn aýdan deńgeıinde júzege asyrý júktelgen. Oblystyq Assambleıa janynan qurylǵan Analar keńesi de óz qyzmetin belsendi atqaryp keledi eken. Dúnııadar Abdýllaevtyń aıtýynsha, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń basty mindeti – Qazaqstandaǵy beıbitshilik pen kelisimdi saqtaý. «Mine, oblystyq Assambleıa Analar keńesin osy maqsatta quryp otyr. Árbir adam úshin kimniń sózi mańyzdy? Árıne, anasynyń. Iаǵnı, ózin qurmetteıtin kez kelgen azamat anasynyń aıtqandaryn tyńdaıdy. Demek, osynaý úderisterge atsalysyp otyrǵan áıel azamattardyń jumystary nátıjeli, al bul keńestiń keleshegi kemel bolady dep oılaımyn. Sebebi, Analar keńesiniń kómegimen Assambleıanyń ultaralyq kelisimdi nyǵaıtýdaǵy róli de kúsheıe túser edi», dedi D.Abdýllaev.
Bul kúni sóz alǵan Jambyl oblysynyń ǵylymı-sarapshylyq toby tóraǵasynyń orynbasary Parıda Mamedova el úshin eń basty qundylyq – táýelsizdik pen birlik ekenin, sondyqtan osy qundylyqtardy nyǵaıtý úshin jumystardy jańa ádisterdi qoldana otyryp, júzege asyrý qajettigin alǵa tartty. «Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 2020 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan tujyrymdamasyna sáıkes, aýdandar aıasynda óz jumysymyzdy júrgize bastadyq. Máselen, biz shalǵaı aýdandarǵa shyǵyp, semınar-trenıngter ótkizip kelemiz. Ǵylymı-sarapshylyq topqa júktelgen arnaıy jobalar bar. Bul jobalardyń ózegi etnosaralyq birlikti bekemdeýge baǵyttalǵan», dedi P. Mamedova.
Brıfıng barysynda Batys Qazaqstan oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary, hatshylyq jetekshisi Ǵaısa Qapaqov ta sóz aldy. Ol: «QHA-nyń HH sessııasynda Qoǵamdyq kelisim keńesin qurý jóninde sheshim qabyldanǵan bolatyn. Sondyqtan da, bizdiń oblysta 163 Qoǵamdyq kelisim keńesi quryldy. Mundaı keńesterdiń negizi ár aýyldyq okrýgte, iri kásiporyndarda, uıymdarda da qalanǵan. Keńes túrli partııalardyń, qoǵamdyq uıymdardyń, kez kelgen másele boıynsha jeke-dara kózqarasy bar jandardyń basyn biriktiredi», dedi ol óziniń sózinde. Onyń aıtýynsha, Qoǵamdyq kelisim keńesi búginde ár otbasynyń áleýetin damytýdan bastap, aýyldyq okrýgti abattandyrýǵa deıingi barlyq ózekti máselelerdi talqylaıdy eken. «Sondyqtan da, qoǵamda oryn alyp jatqan ózekti máseleler men Prezıdent alǵa qoıǵa mindetter, máselen, jeke kásipkerlikti, bıznesti damytýǵa yqpal etetin normatıvtik aktiler, aýyl ómiriniń jandana túsýine septigin tıgizetin máseleler nazardan tys qalmaıdy», dedi ol.
Jalpy, Batys Qazaqstan oblysyn 86-dan astam etnos ókilderi meken etse, oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasyna 116 adam múshelikke ótken. Al oblystyq Assambleıa quramynda 33 etnomádenı birlestik bolsa, olardyń 15-i Oral qalasynda ornalasypty. Mine, óziniń sózinde bizdi osyndaı málimetterden habardar etken Ǵaısa Qapaqov oblys aýmaǵynda atqarylyp jatqan jumystarǵa da toqtalyp ótti. Bul rette ol: «Qoǵamdyq jáne ultaralyq kelisim máseleleri boıynsha partııaaralyq yntymaqtastyq sheńberinde Batys Qazaqstan oblystyq máslıhatynda «Yntymaq» depýtattyq toby quryldy. Bıylǵy jyldan bastap óńirdiń barlyq aýyldyq okrýgteri men aýdan ortalyqtarynda «Beıbitshilik pen kelisimniń jol kartasy» mega-jobasy bastalyp, júzege asyrylýda. Batys Qazaqstan oblysynda atalǵan mega-jobanyń aıaqtalý kezeńi 1 mamyr – Qazaqstan halqynyń birligi kúnine sáıkes kelip otyr. Aldaǵy jyly Oral qalasynda qoǵamdyq kelisim jáne áleýmettik bastamalar ortalyǵy – Dostyq úıi salynatyn bolady. Búginde QHA aıasynda salynatyn etnomádenı keshenniń qurylys jobasy bekitildi», dedi. Sondaı-aq, ol búginde Batys Qazaqstan oblysy Reseıdiń 5 shekaralas oblystarynda qonystanǵan qazaq dıasporalarymen ózara yntymaqtastyq baǵytyndaǵy jumystardy jolǵa qoıǵanyn jetkizdi.
Brıfıng sońynda jýrnalıster ádettegideı ózderiniń saýaldaryn qoıdy. Máselen, bul kúni jýrnalısterdi Aqtóbe qalasyn mekendeıtin syǵandardyń Assambleıaǵa múshelikke ótý máselesin osydan 3 jyl buryn kóterýine oraı, búginde bul máseleniń qalaı sheshimin tapqany qyzyqtyrdy. Osy oraıda, Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Etnosaralyq jáne konfessııaaralyq qatynastardy zertteý ortalyǵynyń basshysy Aıgúl Sádýaqasova Aqtóbe syǵandarynyń resmı túrde óz etnomádenı birlestigin qurǵanyn, tıisinshe Qazaqstan halqy Assambleıasyna múshe retinde qabyldanǵanyn jetkizdi. Bul oraıda ol: «BUU-nyń Jenevadaǵy otyrysynda Qazaqstandaǵy syǵandar máselesi týyndaǵan bolatyn. Qazirgi ýaqytta Aqtóbede syǵandardyń 2 etnomádenı birlestigi tirkeldi. Olar Assambleıanyń quramyna kirip, óz jumystaryn jalǵastyrýda», deı kele, elimizdegi syǵandar qazaqstandyq ortaǵa beıimdelgenin, qazirgi tańda olardyń balalary mektepte, joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatqanyn, ózderin Qazaqstan qoǵamyna beıimdelgen etnostyq top retinde sanaıtynyn jetkizdi.
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».