Kez kelgen memlekette onyń Konstıtýsııasy qoǵamnyń ıgiligine qyzmet etýge tıis. Qoǵam ıgiligi degende birinshi kezekte ulttyq múddege qyzmet etetin zańdardyń ústemdik qurýyn aıtamyz. Ádilettilikti saqtaıtyn, týralyqty, shynaıylyq pen bilimdi jaqtaıtyn zańdardyń qabyldanýy kez kelgen jalpyǵa ortaq tájirıbelerdi qoǵam ıgiligine aınaldyryp otyrary daýsyz.
Ata Zańnyń ishinde jazylǵan zańdardyń barlyǵy da bolashaq úshin mańyzdy. Biraq sonyń ishinde eń mańyzdysy bul jer máselesi dep aıtar edim. Barlyq kezde de jer men eldiń ıesi halyqtyń ózi bolýy tegin emes. Biraq halyq ulttyq múddege ıelik etýde keıingi ýaqytqa el men jerdi tabystaı alatyn múmkindikterdi de joǵaltyp almaýǵa tıis. Qoǵam úshin basty múmkindik – tanym, aqyl-parasattyń ústemdigi. Sondyqtan referendým qur dańǵaza bolmaýy qajet. Árkim ár jaqqa bura tartpaı, bilikti mamandardyń da aqyl-keńesin tyńdap barlyǵy da kóptiń talqysyna salynýy qajet. Bilimniń kúshi men el bolmysyna tán birliktiń de rýhyn salmaqtaı túser istiń biri osy bolady.
Qoǵam bolǵan soń alýan pikir bar. Konstıtýsııaǵa ózgerister engizý men ony halyqtyń talqysyna salýdyń qanshalyqty qajettiligi bar degen suraq ta týyndaýy múmkin. Men muny ýaqyttyń talaby der edim. Bul talapqa el bolyp ilesý úshin birinshi kezekte qoǵamǵa rýhanı serpilis qajet. Mundaı bastamalardyń qoǵam ıgiligine tıgizer paıdasy kóp. Mańyzdysy, bul iske halyq shynaıy atsalysýy kerek. Zııalylar da bul istiń nátıjeli júrgizilýine muryndyq bola alady. Azamattyq ustanymyńdy bildiretin sát týyp tur.
Úmbetqan SÁRSEMBIN,
fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty