Sottalǵandar psıhologten keńes aldy

Shymkent qalasy jáne Túrkistan oblysy QAJD-ne qarasty Jetisaı aýdandyq probasııa qyzmeti bóli­minde probasııa qyzmetkerleri men aýdan­dyq Jastar resýrstyq ortalyǵy­nyń psıhologimen bir­lese otyryp uıym­dastyrǵan psı­ho­logııalyq trenıngke probasııa qyzmeti esebinde turatyn on bes sottalǵan adam qatysty. Psıholog ma­man sottalǵandarmen jeke-jeke psı­hologııalyq suhbat ótkizdi.

«Sottalǵandardy qoǵamnan oq­shaý­latpaı, ortaǵa tartý mańyzdy. Ba­rynsha jumys taýyp berip, ári qa­raı kóppen birge aralasyp ketýin qam­tamasyz etý kerek», deıdi maman.

Bul trenıngtiń maqsaty – sot­tal­ǵandardy jańashyldyqqa, ınno­vasııalyq ádis-tásilderdi táji­rıbe­lerine engize otyryp, logıkalyq oılaý qabiletin, shyǵarmashylyq izdenisin, oı-qııalyn arttyrý, jańa qoǵamdaǵy adamgershilik, patrıotızm sezimderin damytý, sondaı-aq sottalǵandardyń emosııalyq kóńil kúılerin kóterý, toptasyp jumys isteý júıesin ári qaraı damytý. Trenıng barysynda taǵdyr tálkegine túsken azamattar kóptegen psıhologııalyq jattyǵýlar jasap, ártúrli suraq-jaýaptarǵa qatysty.

Semınarǵa qatysqan probasııa esebinde turǵan azamattar psıholog mamannyń aıtqan keńesterin dáp­terlerine jazyp alyp ta otyrdy.

«Semınar-trenıngti ótkizýdegi maqsatymyz, probasııa qyzmetiniń esebinde turǵan jastar men azamat­tar ózderiniń árbir ýaqytynyń qa­di­rin bilip, baǵalasa eken deı­min. Sebebi, ýaqyt – bizdiń ómirimiz­degi eń mańyzdy baǵa jetpes qundy­lyq­tarymyzdyń biri. Baǵaly ári qyzyqty kúnderdi keri qaıtaryp alý­ǵa nemese qalpyna keltirýge bol­­­­­maıdy. Probasııa qyzmetiniń ese­­­­binde turǵan árbir jastyń jeke basy jan-jaqty zerdelendi jáne tár­bıelik yqpal etýdi jaǵymdy qa­byldaýǵa jáne qorshaǵan orta­nyń jaǵymsyz yqpalyn teriske shyǵa­rý­ǵa psıhologııalyq daıyn­dyq dáre­je­si anyqtaldy. Mekeme psıholog­teri sot­talǵandardyń tú­zelýi maqsa­tyn­da onyń qoǵamdyq tolyq quqyly múshesi áleýmettik mártebesi qalpy­na kelýine, tártip­tiń jalpyǵa birdeı qabyldanǵan ­normalary men qu­qyq normalary negizinde qo­ǵamda óz betinshe ómir súrýine ora­lýyna kó­­mektesedi. Mun­daı is-shara­lardy ótkizý jazany óteýdiń «sur» kúnderin boıa­ıtyn jáne rýhanı-adam­gershi­lik qaı­ta tárbıesine áser ete­di. Sot­talǵandardyń jaza óteý mer­zi­minen soń teris nemese ja­ǵym­­syz minez-qulyqqa jol ber­meý­le­rine, olardyń qoǵamǵa, aına­laǵa kóz­qarasyn jaqsartýǵa yqpal jasaıdy. Mundaı is-sharalar aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady», dedi aýdandyq probasııa qyzmeti bóliminiń basshysy, ádilet maıory Dılshod Nazarov.

Sottalǵandardyń biri psıholog mamannyń keńesinen qajetti maǵ­lumat alyp, óziniń jasaǵan qyl­my­syna ókinetinin bildirdi. Erman esimdi sottalǵan azamat osy kún­ge deıin anasyna dórekilik ­tanytyp kelgenin jasyrmady. Ol óziniń jasa­ǵan qateligi úshin, eń ­al­­dymen, anasynan keshirim suraı­ty­nyn aıtty.

«Jasaǵan qylmysym úshin qatty ókinemin. Osy kúnge deıin anama dó­reki sóılep keldim. О́zimniń jiber­gen qatelikterim úshin anamnan ke­shirim suraımyn. Anamdy renjit­kenim, onyń árbir kóz jasy ómir­de jolymnyń bolmaýyna túrtki boldy. Qazaq halqy «balanyń baqy­ty ananyń tabanynyń astynda» dep beker aıtpasa kerek. Ananyń ­ra­zy­lyǵyn alǵan adamnyń ómirde joly bolatynyn túsindim. Psıho­log mamannyń keńesinen úlken oı túıdim. Meniń túzelý jolyma úlken úlesin qosqan Jetisaı aýdandyq probasııa bastyǵy men qyzmetkerle­rine alǵys aıtamyn», dedi sottalǵan Erman.

Probasııa qyzmetiniń esebinde tur­ǵan azamattar qoǵamdyq paıda­ly qyzmetpen aınalysýǵa, bos ýaqy­tyn tıimdi paıdalaný men ómirge qyzy­ǵýshylyqtaryn arttyrýǵa, ózin-ózi damytýǵa arnalǵan psıhologııalyq dóńgelek ústelden kóptegen qajetti dúnıeni estidi.

Raýshan NARBEK

Túrkistan oblysy