Elorda – qyz-qyz qaınaǵan qurylystyń ortasy. Mundaǵy jumystyń qarqyny jyl ótken saıyn údemese, kemigen joq. Máselen, 2020 jylmen salystyrǵanda byltyr qurylys jumystarynyń kólemi 4,6 paıyzǵa ulǵaıyp, 622,6 mlrd teńgeni qurady. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha 3,2 mln sharshy metr turǵyn úıdiń paıdalanýǵa berilýi de osy sózimizge anyq dálel.
Elorda – eldiń ákimshilik, iskerlik, ekonomıkalyq, mádenı hám saıası ortalyǵyna aınalǵan shahar. Sondyqtan mundaǵy halyqtyń úlesi de kóbeıip keledi. Turǵyndar sany 1997 jylmen salystyrǵanda shamamen tórt ese kóbeıgen. Astananyń alǵashqy Bas josparynda 2030 jylǵa qaraı qala halqy 1 mln 200 adamǵa jetedi dep mejelendi. Alaıda bul kórsetkish dittegen ýaqyttan on jyl buryn oryndalyp qoıdy. Muny aıtyp otyrǵan sebebimiz, adamnyń kóptigi qurylys jumystaryn jandandyrdy. Onyń ishinde turǵyn úı qurylysyna qarqyn qosty. Kórsetkishtiń jyl saıyn ulǵaıýy – sonyń aıǵaǵy. Máselen, 2020 jylmen salystyrǵanda byltyr paıdalanýǵa berilgen sharshy metrdiń kólemi – 4,3 paıyzǵa joǵary.
Kommersııalyq baǵyttaǵy turǵyn úılerdiń kóbeıgeni málim. Sol sekildi áleýmettik páterlerdiń de sany artqan. Nur-Sultan qalasynyń ákimdigi usynǵan resmı málimetke súıensek, 2018 jyly kezekte turǵandar úshin 1,1 myń áleýmettik páter berilgen. 2019 jyly bul kórsetkish 3 myń páterdi qurady. 2020 jyly birden 7 myń páterge kóterildi. Al byltyr 10 myń páter usynyldy. Bıylǵy jospar da – osy mejeden tómen túspeý.
– Qazirgi ýaqytta elordada 48 myńǵa jýyq adam memleketten turǵyn úı alýǵa kezekte tur. Turǵyn úı kezeginde turǵandardy esepke alý bes sanat boıynsha júrgiziledi. Olar – jetim balalar, kópbalaly otbasylar, halyqtyń áleýmettik osal toptary, jalǵyz turǵyn úıi avarııalyq dep tanylǵan adamdar, memlekettik qyzmetshiler, bıýdjettik uıymdardyń qyzmetkerleri jáne áskerı qyzmetshiler. Sońǵy jyldary biz qoljetimdi turǵyn úı sanyn úsh eseden astam ulǵaıttyq, – dedi bas qalanyń ákimi Altaı Kólginov QAZAQSTAN arnasyna bergen suhbatynda.
Astanadaǵy jastardyń sany 230 myńnan asyp ketti. Sondyqtan olardyń da baspana máselesin retteý mańyzdy. Elorda Jastary turǵyn úı baǵdarlamasy osyndaı maqsatpen qolǵa alynǵany da málim. Baǵdarlama byltyr bastalǵan bolatyn. Búginde onyń aıasynda 150 nesıe berilgen. Elorda Jastary jumysshy jastarǵa arnalǵan. Talaptary da tıimdi: nesıe somasy 18 mln teńgeden aspaıdy, paıyzdyq mólsherlemesi jylyna 5 paıyz, bastapqy jarnanyń kólemi 10 paıyzdan bastalady, nesıe 25 jylǵa deıingi merzimge beriledi.
Sonymen qatar bas qalada úsh jyl boıy «Jumys isteıtin jastar úshin satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı» baǵdarlamasy iske asyrylýda. Irikteý baldyq júıe boıynsha, al páterlerdi bólý ótinish berýshilerdiń otbasy quramy boıynsha júrgizildi.
Aıtpaqshy, turǵyn úı qurylysy salasynda astanaǵa tán úlken problema bar. Ol – úleskerlerdiń máselesi.
«Qurylysy uzaqqa sozylǵan nysandar kezek boıynsha jandanyp jatyr. Toqtap turǵan turǵyn úı keshenderin aıaqtaý úshin aýqymdy jumys júrgizilýde. 150 kóppáterli turǵyn úı kesheniniń 90-y aıaqtaldy. Qalǵan 60 nysandy bıyl jáne kelesi jyly aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Jýyrda qalany aralaý barysynda Royal Expo turǵyn úı kesheniniń qurylys barysymen tanystym. Qurylysy uzaqqa sozylǵan bul nysanda 300-den astam úlesker otbasy bar. Olardyń bári jyldar boıy baspanalaryn kútip keledi. Bul nysandy aıaqtaý úshin ınvestor jumyldyryldy. Turǵyn úı keshenin bıyl aıaqtaý josparlanyp otyr. Jalpy, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha 16 myń úleskerdiń 13 myńynyń problemasy sheshildi. Degenmen áli de 3 myń úlesker otbasy bar. Olardyń úlestik qurylys nysandary boıynsha naqty is-sharalar jospary bar», dep jazdy Altaı Kólginov óziniń áleýmettik jelidegi resmı paraqshasyna.
Resmı derekke súıensek, 2019 jyly qurylysy uzaqqa sozylǵan 13 úıdiń qurylysy aıaqtalyp, 2,5 myń otbasy jańa páterge kirgen. 2020 jyly úlestik qurylyspen salynǵan 20 úıdiń máselesi sheshildi. Sóıtip, 2 723 úlesker qonys toıyn toılaýǵa múmkindik aldy. Byltyr «saqaldy qurylystardyń» qataryndaǵy 57 úıdiń qurylysy aıaqtaldy. Nátıjesinde, shamamen 7,3 myń úleskerdiń máselesi retteldi. Sońǵy úsh jylda basy daýdan arylmaǵan 90 úıdiń qurylysy sátimen aıaqtalsa, bıyl 3,5 myń úleskerdiń máselesin sheshý josparlanyp otyr. Bul degenimiz – 40 úı. Keler jyly 20 úıdiń máselesin retteý kózdelip otyr.