Volonterlik – adamǵa rııasyz qyzmet etý

Al qazaq halqynyń dúnıe­tany­mynda «ózgege rııasyz qyzmet etý» – asar syndy kóne dástúrmen qanǵa sińgen qasıet. Búgingi zamanaýı qoǵam­da sabaqtastyqty úzip almaı, asar dás­túri volonterlik­pen jalǵasyn tapty. Qazaqstan bul dástúrdiń jahandyq sıpat alýyna da atsalysyp keledi. Buǵan dálel retinde memleketimizdiń bas­tamasymen BUU Bas Assamb­leıasy qararynyń mátinine «Volonterlikti turaqty damý salasyndaǵy kún tártibin iske asyrýdyń qýatty jáne ámbebap quraly dep taný týraly» jańa tarmaq engi­zilýin aıta alamyz. Sonymen qatar Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń BUU Bas Assambleıasynyń 75-sessııa­synda eriktilerdiń aıryqsha róliniń belgisi retinde volon­terlerdi jumyl­dyrý­dyń halyqaralyq jylyn jarııalaý­dy usynýy da – bir aıǵaq. Al Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi osy usynysty qoldaý aıasynda 15-19 tamyz aralyǵynda eli­mizde Ortalyq Azııa volon­terleri forýmyn uıymdastyrdy.

Aıtýly is-sharaǵa Qyr­ǵyzstan, Tájik­stan, Túrik­menstan, Ázerbaıjan, Ar­menııa, О́zbekstan men Túrkııa jas­tary kelip, elimizdiń eriktilerdi qoldaýdaǵy bel­sendiligin joǵary baǵalady. Kıeli Túrki­stan men Kókshe tóri – Býrabaıda bas qosqan eriktiler forýmnyń alǵashqy keze­ńinde ózara tájirıbe almasyp, sheber­lik dáristerin aldy. Forýmnyń ekinshi kezeńinde jas­tar elordada bas qosty.

El astanasy Nur-Sultanda alǵash ret júzdesken jas eriktilerge plenarlyq sessııada Parlament Senatynyń Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev erekshe yqylasyn bildirip: «Volonterler qoǵamda tár­tip­tiń jańa úlgisin qalyp­tastyratyn adamdar. Ol – jaýapkershilik pen qam­qorlyqtyń úlgisi. Siz­der­diń jumystaryńyz jaq­sy­lyq pen meıirimdilikke degen senimdi kúsheıtedi. Qıyn jaǵdaıda kómek qolyn sozatyn, júregi keń jan­dardyń tabylatynyna sený adamǵa erekshe rýh beredi. Osyndaı qundylyqtardy dáripteı otyryp, sizder búkil qoǵamdy ózgertesizder. Son­dyqtan eldegi volonterliktiń deńgeıi qo­ǵam­nyń kemeldený kórsetkishi dep aı­tý­­ǵa tolyq negiz bar», dedi. Sondaı-aq Se­nat Spıkeri elde volonterlikti qoldaý stan­dartyn engizýdiń qajettigin atap ótti.

«Sol kezeńde pandemııanyń bastal­ǵany belgili. Sondyqtan Qazaqstan Prezı­dentiniń volonterlikti qoldaý jónin­degi bastamasy ýaqtyly jáne mańyz­dy shara boldy. Shyn máninde, erikti­ler medısına qyzmetkerlerimen birge koro­navırýspen kúrestiń aldyńǵy shebin­de júrdi. Volonterler kómekke muq­taj adamdarǵa qoldaý kórsetip, aýqym­dy jumys atqardy. Sol kezde batyl­dyq tanytyp, qajyrly eńbek etken barsha eriktilerge taǵy da alǵys bildiremiz», dedi Máýlen Áshimbaev. Sonymen qatar Senat Tóraǵasy búgingi qoǵamda qundylyqtar júıesin jáne ózara kómek pen qoldaý ıdeıalaryn barynsha dáripteý asa mańyzdy ekenin atap ótti. Qazirgi tańda kóptegen adam úshin eriktiler men qamqor azamattardyń qoldaýy úlken mánge ıe.

Forýmǵa arnaıy Túrkııa­dan kelgen, «Hempa» balalar qaýymdastyǵynyń jetek­shisi Enes Ibrahımmen tildes­kenimizde ol Qazaqstannyń bul bastamasy Túrki áleminde jalǵasyn tapsa degen ıdeıasyn aıtty.

«Mundaı forýmdar jıi ári aýqymdy deńgeıde jasalsa degen tilegim bar. Jahandyq deńgeıde qaıyrymdy ispen aınalysatyn eriktiler­diń basy qosylsa, nur ústine nur bolar edi. Sonymen qatar mundaı basqosýlar volonter túsiniginiń keń taralýyna tikeleı yqpal etedi. О́ıtkeni volonter bolý – adamdarǵa, qoǵamǵa, álemge paıdaly bolý degen sóz», dedi Enes Ibrahım.

Qazaq «oń qolyńnyń bergenin sol qolyń bilmesin» deıdi. Jaqsylyǵym jar­namasyz bolsyn dep qoǵam­ǵa, aınalasyna únsiz paıdasyn tıgizip júrgen talaı jandar bar. Sonyń biri – A.Ahmetqazy esimdi keıipkerimiz. Ol stýdent kezinde jalǵyzbasty zaǵıp áıelmen oıda joqta tanysyp, bos kúnderi kómekke barýdy ádetke aınaldyrǵan. Erikti dep eshbir jerge tirkelmese de «múmkindigi shekteýli jandy kóre tura qol ushyn soz­baý adamdyǵyma syn bolar edi», deıdi A.Ahmetqazy.

Mundaı «únsiz» eriktilik týraly respýblıkalyq volonterler front-ofısiniń joba jetekshisi, «Ulttyq volon­terlik jeli» ZTB atqarý­shy dırektory Tatıana Mıronıýk: «Elimizde volonterlik qozǵalys únsizdikti unatady. Biraq biz bul mıfpen kúresemiz. Árbir adam volonterlikti bilýi úshin ol týraly batyl, maqtanyshpen aıtý kerek. Sonda ǵana osyndaı bastamalardyń damýyna úlken serpin bere alamyz. Negizi elimizde árbir segizin­shi qazaqstandyq qandaı da bir volonterlik qyzmetke qatys­qan. Tek olardy arnaıy erikti degen ataýmen atamaıdy», dedi.

Ortalyq Azııa forýmyna Túrkııadan kelgen taǵy bir volonter Demır Gıýrkan eriktilerdiń «ún­siz jaqsylyǵyna» qa­tys­ty «beregen qol alaǵan qol­dan jaqsyraq» dep túrik maqalymen oıyn bildirdi.

«Jeke adam jasaǵan jaq­sylyq, eriktilik únsiz bolýymen ádemi. Al belgili bir mekeme, arnaıy qordyń eriktileri jasaǵan isti kópshilikpen bólisý kerek. О́ıtkeni halyq bir-biriniń áreketin qaıtalaý arqyly volonterlik túsinigi damıdy. Búginde BUU júıesinde Qazaqstannan 71 volonter jumys isteıdi, onyń 42-si – áıelder.

Forýmnyń plenarlyq sessııasynda sóz alǵan Aqparat jáne qoǵam­dyq damý mınıstri Asqar Omarov: «Qazaq­standyq 7 volonter bizdiń mınıstrlik pen BUU Eriktiler baǵdarlamasy ara­syn­daǵy seriktestik týraly kelisim aıasyn­da Iordanııa, Kenııa, Túrkııa jáne Taı­landtaǵy BUU-nyń túrli qury­lym­darynda jemisti eńbek etip jatyr. Qazaqstandyq eriktiler ózderiniń kásibı sheberlik­terin kórsetip, BUU tarapynan joǵary baǵalandy. Biz osy baǵyttaǵy jumysty odan ári jalǵastyramyz. Ortalyq Azııa forýmynyń nátıjeleri, sonyń ishinde Ortalyq Azııa volonterler habyn qurý da osy maqsatqa qyzmet etetinine senimdimin. Jalpy, volonterlik qozǵalystyń damýyna oń yqpal etpek», dedi. Mınıstrdiń aıtýynsha, Birgemiz jalpyulttyq jobasy aıasynda 8 baǵyt boıynsha volonterlik júıe qurylyp, ótken jyldyń ózinde oǵan 70 myńnan astam volonter qatysqan.

Elimizde 2020 jyldyń «Volonter jyly» dep erekshe atalyp ótýi eriktiler qozǵalysynyń damýyna óz septigin tıgizdi. Onyń dáleli retinde 680-nen astam eriktiler uıymy men toptardyń qurylýyn, volonterlikti damytýdyń 2023 jylǵa deıingi jol kartasy, Birgemiz respýblıka­lyq front-ofısi men 17 óńir­degi ofısiniń jumysyn aıtý­ǵa bolady. Budan bólek 53 myńǵa jýyq eriktini, myńnan astam jobany jáne 3 400-den astam uıymdy biriktiretin qazvolunteer.kz aqparattyq platformasy da bul baǵyttyń qarqyndy damýy­nyń aıqyn dáleli. Sonymen qatar elimizde arnaıy taǵaıyndalǵan «Halyq alǵysy» memlekettik medali men «Jyl volonteri» halyq­aralyq syılyǵy bar. 2020 jyldan beri bul nagradalarmen 700-ge jýyq volonter marapattalǵan.

El arasynda eriktilikpen kásibı qyzmet retinde aınalysyp júrgen jas­tar da bar. Statıstıkaǵa súıensek, olardyń sany 2022 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda 30 paıyzǵa artqan. Bul úrdis «Eriktilikti kásipke aınaldyryp jibermeı me?» degen suraq ta týyndatary anyq. Kúdikke toly osy suraǵy­myzdy eriktilerge de qoıǵan edik. О́z oıyn bildirgen erikti Samaǵan Tursynbaev: «Jaq­sylyqpen aınalysar jan­nyń kózdegeni qarajat emes. De­genmen volonterdiń óz ýaqyty men energııasy úshin belgili bir deńgeıde qar­jy­lyq qoldaý alýy kelesi jaq­sylyqqa degen qushtar­ly­ǵyn oıatady», dep ja­ýap qatty.

Plenarlyq sessııada Senat Tóraǵasy Máýlen Áshim­baev eriktilermen birge júzege asyrylatyn kezekti jobany da atap ótti. Senat Tóraǵasynyń aıtýynsha, Nur-Sultanda qyrkúıek aıynda ótetin Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń VII sezine 500-den asa volonter jumyldyrylmaq.

«Sezge álemniń 51 elinen 100-den astam deleg­asııa qatysady. Bul, esh­bir ásireleýsiz, erekshe jáne tarıhı oqıǵa bolmaq. Osyn­daı aýqymdy is-shara­ny uıymdastyrý úshin biz 500-den astam volonterdi jumyldyryp otyrmyz. Olar bizge forýmdy ótkizýge kómektesedi», dedi Máýlen Áshimbaev.

Adamǵa rııasyz qyzmet etý arqyly ózin de, ózgeni de baqytty etken volonterler – qoǵamdaǵy meıirimdiliktiń kórinisi. Meıirim saqshy­lary ispettes jastar osylaısha bir aptalyq forýmda bilimmen, tájirıbemen tolyǵyp, eń bastysy, ómir­diń mánin kópshilik­ke uǵyn­dyrýǵa umtylady. Orta Azııa eriktileriniń forýmyna jınalǵan jas­tar endigi kezekte alqaly jıyn estafetamen jalǵasyn taýyp, jyl saıyn bas qosatyn dástúrge aınalsa degen tilekpen tarqasty.