Adamnyń bas amandyǵynan basqa qundy baılyǵy bar ma?! Densaýlyǵy syr berip, degbiri qashqanda, dertińe shıpa beretin emhanaǵa enteleı júgiretin eldiń qatary qalyń. San myńdaǵan halyqtyń saýlyǵyna jaýapty salada ilgerileý izderi irkilgen emes. Sonyń biri – 2011 jyly qurylǵan Ulttyq shuǵyl medısınany úılestirý ortalyǵy.
Atalǵan ortalyq el boıynsha naýqastarǵa jedel, shuǵyl medısınalyq kómekti kórsetý jáne damytý boıynsha aldyńǵy qatarda tur. Ortalyq shalǵaı eldi mekenderden pasıentterdi tasymaldaýmen aınalysyp, halyqqa sanavıasııa túrinde shuǵyl medısınalyq kómek kórsetedi. Respýblıkada medısınalyq avıasııa jelisi boıynsha medısınalyq kómek kórsetý úshin 500-den astam maman, onyń ishinde 372 beıindi maman tartylǵan. Eger naýqas tasymaldanbasa, aýyr halde bolsa nemese aımaqtyq dárigerler qajetti ádisterge/biliktilikke ıe bolmasa, olar sol jerde konsýltasııa beredi nemese operasııa jasaıdy.
2022 jyldyń 7 aıynda UShMÚO komandasymen 1 369 ushý (onyń ishinde tikushaqpen – 303, ushaqpen – 1 066) jasaldy, 2 431 pasıentke medısınalyq kómek kórsetildi, 2 831 medısınalyq qyzmet oryndaldy, 1 375 naýqas (48,6%) medısınalyq uıymdarǵa jetkizildi, 69 konsýltasııa júrgizildi (2,4%), 128 operasııa (4,5%), 1 259 (44,5%) qashyqtyqtan medısınalyq qyzmet (QMQ) uıymdastyryldy. Donorlyq organdardy tasymaldaý úshin 2 maman jóneltildi.
Respýblıka ishindegi medısınalyq avıasııalyq ushýlardan basqa, Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna jáne sheteldik medısınalyq uıymdarda ornalasqan qandastarǵa, eger olardyń jaǵdaıy jerústi kóligimen jáne azamattyq avıasııanyń turaqty reısteriniń áýe kemesinde tasymaldaýǵa múmkindik bermese, medısınalyq avıasııa túrindegi qyzmetter kórsetiledi.
2022 jyldyń 7 aıynda medısınalyq avıasııa otandyq medısınalyq uıymdarda emdelýdi jalǵastyrý úshin sheteldik klınıkalardan Qazaqstan Respýblıkasynyń 9 azamatyn tasymaldady. Mysaly, aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynyń basynda alty jasar bala Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy klınıkaǵa es-tússiz jetkizildi. 3-qabattan qulaǵannan keıin aýyr jaraqat alǵan bala jansaqtaý bólimine jatqyzyldy. Operasııa jasalyp, jaǵdaıy turaqtalǵannan keıin travmatologııalyq bólimge aýystyryldy. Odan ári medısınalyq kómek alýdyń shuǵyl qajettiligine baılanysty balany ushaqpen Nur-Sultan qalasynyń Kópbeıindi qalalyq balalar aýrýhanasyna jetkizý týraly sheshim qabyldandy. 16 shildede Ulttyq shuǵyl medısınany úılestirý ortalyǵy kishkentaı pasıentti tasymaldaý maqsatynda Nur-Sultan – Sankt-Peterbýrg – Nur-Sultan baǵyty boıynsha áýe kemesiniń ushýyn uıymdastyrdy. Búgingi tańda bala em alyp, ońaltýdan ótýde.
2022 jylǵy 17 shildede osyndaı ushý Seýlden О́skemenge deıin júzege asyryldy. 16 maýsymda er adam Seýl qalasyndaǵy klınıkaǵa aýyr halde tústi. Ol estinen tanyp, ókpeni jasandy jeldetý apparatyna qosyldy. Erli-zaıyptylardyń ótinishteri negizinde naýqas medısınalyq avıasııa kúshimen О́skemen qalasynyń oblystyq aýrýhanasyna jetkizildi. UShMÚO-nyń joǵary bilikti mamandarynyń osyndaı ómirine qaýip tóngen pasıentke jedel jáne úılesimdi kómek kórsetken mysaldary óte kóp.
Aıta keteri, shuǵyl medısına mamandaryna qoıylatyn talaptar eń joǵary bolyp keledi. О́ıtkeni olar ushýda da, jerde de kásibı kómek kórsetip, naýqastyń ómirin qamtamasyz etý fýnksııalaryn únemi qadaǵalap otyrýy qajet. Sondyqtan dárigerlerdiń 5 jyldan kem emes jumys ótili, sondaı-aq «Jedel járdem jáne shuǵyl medısınalyq kómek» nemese «Anestezıologııa jáne reanımasııa» mamandyǵy boıynsha sertıfıkaty bolýǵa tıis.
Feldsherlerdiń «Emdeý isi», «Feldsher», «Jalpy praktıkadaǵy feldsher» mamandyqtary boıynsha keminde 3 jyl jumys tájirıbesi bolýy mindetti. Ortalyq janynda oqý-jattyǵý bazasy jumys isteıdi, onda turaqty negizde medısınalyq personal shuǵyl kómek kórsetý sıklderinen ótedi, medısınalyq manıpýlıasııalar tehnıkasyn pysyqtaıdy, shuǵyl kómek kórsetýdiń ozyq ádisterimen jáne halyqaralyq standarttarymen tanysady. Medısına qyzmetkerleriniń biliktilik deńgeıin arttyrý – halyqqa sapaly medısınalyq qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etýdiń kepili.