Qazaq áńgimesi degende aldymen oıymyzǵa shaǵyn janrdyń sheberi Beıimbet atamyz keledi. Ia, kádimgi Beıimbet Maılın! Obaly neshik, Bıaǵańnyń oımaqtaı áńgimelerin oqyǵanda ótken ǵasyrdyń basyndaǵy oqıǵalardy teledıdardan kórgendeı áserde bolamyz. Sondaı kezde áp degennen oqyrmandy jetelep, eriksiz ezý jıǵyzyp, keıde janyńyzdy muńaıtyp, keıde qýantyp otyratyn ǵajaıyp beınelerdiń galereıasyn jasaǵan jazýshynyń sheberligine tańdaı qaǵasyz. Onyń shyǵarmalarynda basy artyq detal, kóldeneń sóz, artyq boıaý joq. Bir demmen quıyla salǵan sekildi. Belgili qalamger Joltaı Álmashulynyń áńgimeleri de Bıaǵańnyń týyndylarymen úndesip turady. Jazýshy fılosofııalyq tereń oı aıtamyn dep kúshený, sózben sýret salamyn dep kópsózdilikke uryný, keıipkerlerdi asyra ásireleý sekildi qasıetterden ada. Qaıta, shyǵarmany qolmen qoıǵandaı dáldikpen, utymdy detalmen, aıshyqty ázilmen árlep otyrady.
Máselen, qalamgerdiń «Sem jáne Semıha» degen áńgimesin alaıyq. Munda qazirgi qoǵamdaǵy keleńsiz bir kórinisti arqaý etedi. Basty keıipkerdiń esimi – Sapargúl. Aýylda áke-sheshesinen taǵylymdy tárbıesimen ósken boıjetken keıin qalaǵa kelip, joǵary bilim alady. Táp-táýir qyzmetke ornalasyp, el qatarly jumys isteıdi. Bir bólmeli qonysqa qol jetkizedi. Bylaısha, kóńili toq, ýaıymy joq dep aıtýǵa bolady. Sóıtsek, Sapargúldiń de názik júreginiń túkpirinde jurttan jasyryp, óz-ózin ishteı jep júrgen arman-muńy bar. Anasy únemi qyzyna: «Jalǵyzdyq bir Allaǵa jarasqan» dep jıi aıtady eken. Al ol bolsa: «Aıtsa she? Bul dúnıede ne ońaı, aıta salý ońaı. Al myqty ekensiń, sol óziń aıtqanyńdy oryndap kórshi! Á, qalaı eken! Endeshe, áýeli aıtpaı turyp, oılanyp alǵan maqul!» Bul – óziniń oıy». Sóıtip júrgende, qalada týǵan, aýqatty otbasydan shyqqan, búgingi kúnniń talǵamymen sándi kıingen jigitpen tanysyp, az ýaqyt ishinde turmys qurady. Jigittiń aty – Satymsaı. Biraq ol esimi oǵan unamaıdy. Tym qazaqy, eski esim dep sanaıdy. Ákesi oǵan: «Bir kezderi sondaı batyr babamyz bolǵan, sol kisideı júrekti, elge syıly bolsyn degen nıetpen ataǵanbyz» deıdi. Biraq onyń qadirin biletin bala joq. Solaı jańa shańyraq kótergen otaý ıeleri ózderin zaman talabyna saı esimderin «Sem jáne Semıha» dep ózgertedi. Syrt qaraǵanda, Sem de jany názik sypaıy jigit. Kópshilik ony mádenıetti dep qabyldaıdy. Sapargúl – Semıha bolsa, ómirlik joldasyna laıyq bolý úshin burynǵy qazaqy ádetterin qoıyp, jańasha bolýǵa tyrysady. О́zin barynsha erkin ustap, tilin de burap sóılep, qazaqsha-oryssha aralastyryp aıtýǵa mashyqtanady.Onysy jubaıyna unaıdy. Sem de oǵan jıi aqyl aıtyp, óz aıtqanymen júrgize bastaıdy. Birde olar jaqyn syılasyp júrgen dostarymen qala syrtyndaǵy saıajaıǵa demalýǵa barady. Elirip, lepirip turǵan jastar ashy sýdan da tartynbaıdy. Qyzyq endi bastalady. Endi masaıyp alǵan olar arsyz qylyqtarǵa kóshedi. Tipti qyza-qyza kele, olar bir-birinen áıelderin ýaqytsha almastyrýdy aıtady. Sondaı kezde Sapargúl – Semıhanyń tóbe shashy tik turyp, quıqasy shymyrlap qoıa beredi. «Bul ne? Erkindik, erik degen osyndaı bola ma eken?! Qyzdar senderge ne joq. Ar, uıat, namys degen qaıda? Namysy úshin janyn da qııa bilgen qazaqtyń qyzdary emessińder me?...» dep qurbylaryn jónge shaqyrady. Ony elep jatqan eshkim bolmaıdy. Qaıta, Sem áıeliniń dostarynyń aldynda uıatqa qaldyrǵanyn aıtyp, oǵan judyryǵyn túıip, tisterin qyshyrlatady. Aqyry Sapargúl ýlaǵan-shýlaǵan ortadan qashady. Osy oqıǵadan keıin jas jubaılar ajyrasady. Avtor Semıhanyń oıy arqyly. «Bul qaı zaman?! Men qaı kezde, qaı ýaqytta ómir súrip jatyrmyn? Kimdermen, qandaı jastarmen zamandas bolyp otyrmyn. Meniki qaı moral?... Marqum anam aıta beretin «Aryń – asyl qazynań» degen qaǵıda áldeqashan ádire qalǵany ma?! Biz jastar-aý, kimge, qaıda eliktep baramyz?!» dep shyǵarmanyń túıinin tujyrymdaıdy. Rasynda, týyndydan qalamgerdiń ǵasyrlar boıy qalyptasqan halqymyzdyń dástúrinen, ımandy, adamı qasıetinen alystap bara jatqan jas urpaqtyń bolmysyn jan shyrylymen jetkizgenin tereń túsinesiz..
Jazýshynyń «Sábı qaınaǵa» degen shaǵyn áńgimesinde de alyp-julyp bara jatqan oqıǵa joq. Jaıma-shýaq kóńilge toly sezimińizdi dir etkizer oımaqtaı ǵana týyndy. Bastalýynan áńgimeniń ne týraly ekenin uǵa qoıasyz. «Qaharman shaldy aýyldyń bar kelini «geroı qaınaǵa» dep ataýshy edi. Jalǵyz ǵana Nursulý elden erek «sábı qaınaǵa» dep áp-ádemi atty taýyp alypty» dep baıandaıdy avtor. Nursulý – aýyldaǵy jalǵyzbasty kelinshek. Kúıeýi soǵystan oralmaǵannan keıin qaıtyp erge shyqpaǵan. Áldılep, qolǵanat bolatyn balasy da joq. Qylyqty kelinshekti aýyldyń bári erke kelin ataıdy. Obaly neshik, ádemi, kórikti áıeldi qaıraqshy Qaharman qarııa da ishteı unatyp, «janarymen jep qoıa jazdap» júredi. Birde aqsaqal sylqym zamandasynyń qaıshysyn qaırap beredi. Biraq qaırap bergen qaıshysy ótpeı, sulý kelinshek aqsaqalǵa qaıtyp ákep beredi. Osy jerdegi úzindige, úzindidegi oıǵa zer salyńyz: «Shal tuńǵysh ret ózi qaıraǵan zattyń keri qaıtqanyn kórip tur. «Qaıratym taıdy ma, kárilik jeńdi me meni... Zaman shirkin, dáýren shirkin, tóbemnen qosh dep ushqany shyǵar bul. Bar ómir, qysqa ǵana jalǵyz jalǵan...osymen aıaqtalýǵa taqaǵany ma, ýaı, dúnıe-aı!... Istegen isińnen shı shyǵa bastasa, bitpegende nesi qaldy onyń? AH-H!» dep úzildirip baıandaıdy avtor. Qysqasy, bul áńgimeden «Adam qartaısa da, kóńil shirkin qartaımaıdy» degen emeýrindi ishteı uǵasyz.