Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń maqalasy amerıkalyq Politico basylymynda jarııalandy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Memleket basshysy óz maqalasynda jýyrda Qazaqstan halqyna kezekti Joldaýyn jarııalaǵanyn jáne eldi saıası jáne áleýmettik ózgerister kútip turǵanyn atap ótken.
«Qyrkúıek aıynyń basynda Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýymda men neǵurlym ádil ári ashyq Qazaqstan paıymyn iske asyrý úshin jańa demokratııalyq mandatqa qol jetkizetinimdi jarııaladym. Qazirgi álem basynan qıyn-qystaý kezeńderdi ótkerip jatqanyna qaramastan, aldaǵy aılarda saılaýǵa bara jatqan meniń elim ózin basqalardan jabý ınstınktine qarsy turýy kerek dep sanaımyn», dep jazdy Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent jazǵan maqalada qazirgi Jańa Qazaqstan jahandyq júıede turaqtylyq ornatyp, kez kelgen táýekelge jol bermeýge úlesin qosý kerektigi aıtylǵan.
«Jahandanýdyń, ózara táýeldiliktiń jáne erejege negizdelgen halyqaralyq tártiptiń ómirsheń balamasy joq. Táýeldilikti azaıtý jáne turaqtylyqty arttyrý jónindegi kúsh-jiger túsinikti bolyp, kóptegen jaǵdaılarda aqylǵa qonymdy bolsa da, sońǵy onjyldyqtarda jahandyq órkendeýdi qamtamasyz etken barlyq nárselerden sheginýge bolmaıdy. Biz táýekeldi azaıtýǵa jáne jahandyq júıeniń quldyraýyn boldyrmaýǵa mindettimiz. Buǵan tek yntymaqtastyqty nyǵaıtý arqyly qol jetkizýge bolady. Men muny jahandyq fragmentasııadan týyndaǵan qaýipterdiń basynda turǵan eldiń kóshbasshysy retinde aıtamyn», dep jazdy Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev álemdegi beıbitshilik pen yntymaqtastyqtyń mańyzy orasan zor ekenin jetkizdi.
«Qazaqstan árqashan Jibek jolynyń qaq ortasynda jatqan Shyǵys pen Batys arasyndaǵy kópir bolǵan. Bizde Reseımen 7,600 shaqyrymdyq shekara, Qytaımen 1,800 shaqyrymdyq shekara jáne Eýropa men álemniń basqa elderimen keń saýda baılanystary bar. Táýelsizdik alǵan kezden bastap biz kórshilerimizben tek dostyqqa negizdelgen qarym-qatynas ornatyp kelemiz. Qazaqstan «yntymaqtastyqqa nemese senimge nuqsan keltirmeý qajet» degen qaǵıdatty árdaıym ustanady. Búginde Qazaqstan men Ortalyq Azııa óz múddelerin kózdeı otyryp, kelisip jumys isteý qabiletiniń nanymdy úlgisi bolyp otyr», delingen el Prezıdentiniń maqalasynda.
Qasym-Jomart Kemelulynyń aıtýynsha, qazaqstandyqtar halyqaralyq saladaǵy ashyqtyq pen yntymaqtastyqtyń mundaı qaǵıdattaryn el ishinde de qundy dep sanaıdy.
«Bizdiń elimizge qıyndyq týdyratyn aýyr halyqaralyq qysym jaǵdaıynda da oqshaýlaný sheshiminen alshaq bolamyz. Onyń ornyna biz búkil álemde ómir súrý deńgeıiniń aıtarlyqtaı ósýine ákelgen lıberaldy, halyqaralyq, ashyq saıasatty kúsheıtýge nıettimiz. Biz árdaıym yntymaqtastyq jolyn tańdaımyz. Eger biz osy kezeńde aldymyzda turǵan mańyzdy suraqtarǵa jaýap bermesek, onda biz «ortasha tabys tuzaǵyna» túsip, optımıstik, jigerli jáne órshil jas azamattarymyzdy renjitip alýymyz múmkin», dep qosty Memleket basshysy.
Sondaı-aq Prezıdent Parlamentke «Ádil jáne adal Qazaqstan» qurý josparyn usynǵanyn alǵa tartty.
«Bul jospar sheshim qabyldaý prosesin ortalyqsyzdandyrýǵa, zań ústemdigin nyǵaıtýǵa, halyqaralyq básekege qabilettilikti arttyrýǵa jáne árbir azamat úshin teń múmkindikterdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Ol bizdiń saıası júıemizdi túbegeıli qaıta qurýǵa jáne «sýper-prezıdenttik» júıeden arylýǵa baǵyttalǵan. Onyń ornyna biz Parlament pen jergilikti bıliktiń rólin kúsheıte otyryp, bılikti ortalyqsyzdandyramyz. Biz saıası partııalardy tirkeý jáne qurý shekteýlerin alyp tastap, plıýralızmniń jańa dáýirin ashamyz», dedi ol.
Qasym-Jomart Toqaev biryńǵaı jeti jyldyq prezıdenttik merzimniń engizilýine bastamashy bolǵanyn da atap ótti.
«Men Qazaqstanda biryńǵaı jeti jyldyq prezıdenttik merzimniń engizilýine bastamashy boldym. Bul Qazaqstandaǵy demokratııany damytýǵa úlken úles qosady dep sanaımyn. Búgingi tańda álemdegi birde-bir memleket mundaı batyl qadam jasaǵan joq. Osy ózgeristerdiń barlyǵy bizge «kúshti Prezıdent - yqpaldy Parlament - esep beretin Úkimet» modeline kóshýge kómektesedi. Bul reformany alǵa jyljytý úshin senimdi mandat qajet. Dál sol sebepti men osy kúzde prezıdenttik saılaý ótkizýdi uıǵardym jáne barlyq bolashaq prezıdentterge bir merzimnen artyq qyzmet atqarýǵa tyıym salatyn zań usyndym. Keıbir baqylaýshylar mundaı órshil reformalardy júzege asyra alatynymyzǵa kúmándanýy múmkin. Alaıda barlyq tarıhı ózgerister saıası batyldyq pen qurbandyqty qajet etedi. Maǵan bul mindettiń aýqymy belgili», dep jazady Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy sońǵy jyldary halyqtyń ulttyq oılaý qabileti tereń áleýmettik ózgeristerden, ekonomıkalyq daǵdarystan jáne qaýipsizdik daǵdarysynan týyndaǵan túbegeıli ózgeristerge ushyrady dep sanaıdy.
«Biz ádiletti jáne ár azamatqa tıimdi, qolaıly qyzmet etetin eldi qurýymyz kerek ekenin túsinemiz. Eger biz toqyraýdy boldyrmaýymyz kerek bolsa, tezdetip jańa reformalarǵa tolyq jyldamdyqpen alǵa jyljýymyz kerek ekenin túsindik. Meniń oıymsha, biz kez kelgen másele – memlekettik nemese jahandyq bolsyn, jalpyǵa ortaq másele ekenin moıyndaı otyryp, alǵa qaraı júre alamyz. Biz osy ortaq syn-qaterlerge tek aýyzbirshilikpen, birlesken is-qımyldarmen ǵana jaýap bere alamyz. Qazaqstanda bılikti barynsha ashyq jáne ortalyqsyzdandyrý arqyly ekonomıkalyq máselelerdi, ulttyń damýy men ártaraptandyrý máselelerin sheshemiz. Sondyqtan biz klımattyń ózgerýi, azyq-túlik jáne energetıkalyq qaýipsizdik máselelerin de sheshý úshin halyqaralyq deńgeıde birge jumys isteýge tıispiz», dep túıindedi Qasym-Jomart Toqaev.