Kez kelgen memlekettiń ósip-órkendeýine onyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jáne saıası turaqtylyǵy oń áserin tıgizetini túsinikti. Osy oraıda halyqtyń densaýlyǵy da óte mańyzdy ról oınaıdy. О́ıtkeni memlekettiń alǵa qoıǵan maqsat-múddesin, strategııalyq josparlaryn iske asyratyn sol eldiń azamattary. Demek ol mindetti oryndaý úshin birinshi kezekte ulttyń saýlyǵy qajet. Al bul maqsatty júzege asyrý úshin eń aldymen buqaralyq sport pen sporttyq ınfraqurylymdy damytý kerek. Bul jóninde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óziniń Joldaýlarynda talaı márte aıtyp, osy boıynsha Úkimetke tıisti tapsyrmalar bergen-di.
«Ult densaýlyǵyn bekemdeý máselesi de óte ózekti. Barlyq jas sanattary arasynda buqaralyq sport túrlerin nasıhattaı berý kerek. Balalar úshin sporttyq ınfraqurylymnyń barynsha qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etý kerek. Buqaralyq sportty damytý – pıramıdaǵa aınalýǵa tıis. Onyń basyna chempıondar shyqsa, onyń negizinde biz saý ári sanaly urpaqty, myqty ultty qalyptastyramyz. Bul baǵytty zańnamalyq turǵyda jalǵastyryp, buqaralyq sportty damytýda keshendi baǵdarlama qabyldaý kerek», degen bolatyn Memleket basshysy «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda.
Prezıdenttiń buqaralyq sportqa qatysty tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Shymkent qalasynda jastar lıgasy jobasy qolǵa alynǵan. Atalǵan ıgi is-sharanyń kózdegen negizgi maqsaty óskeleń urpaqty sportqa baýlý, sol arqyly jastar arasynda salamatty ómir saltyn nasıhattap, jaman ádetterden saqtaý. О́ıtkeni búgingi jahandaný dáýirinde ınternet, áleýmettik jelilerden keletin qaýip kúsheıip turǵan shaqta ósip kele jatqan urpaqty jamandyqtardan saqtaýdyń birden-bir joly sport bolyp otyr. Adamdy azdyratyn bos ýaqyt demekshi, sportpen shuǵyldanǵan jasta oqý men dene shynyqtyrýdan basqa is-áreketke ýaqyty da qalmaıtyny, zaýqy da soqpaıtyny belgili. Sondyqtan respýblıkanyń úshinshi megapolısinde qolǵa alynǵan tyń bastama urpaq tárbıesinde, ulttyń saýlyǵyn kúsheıtýde óziniń jemisin beretini shúbásiz.
Osy oraıda jýyrda qalalyq ákimdiktiń bastamasymen, sonyń ishinde ishki saıasat jáne jastar isteri basqarmasyna qarasty «Jastar resýrstyq ortalyǵy» KMM-niń uıymdastyrýymen «Shymkent jastar lıgasy» jobasynyń úshinshi kezeńiniń tusaýy kesildi. Atalǵan sporttyq jarystyń ashylý saltanatyna Shymkent qalasy ákiminiń birinshi orynbasary Shyńǵys Muqan, qalalyq máslıhattyń hatshysy Bahadyr Narymbetov bastaǵan bir top depýtattar, sporttyq básekege demeýshi bolǵan «3-Energoortalyq» AQ bıznes-seriktesi Sh.Nurtaeva men korporasııa menedjeri Sh.Nysambekova jáne aýdan ákimderi men ustazdar qaýymy qatysty.
Minberden sóz alǵan jarys uıymdastyrýshylary jobanyń maqsaty – mektep oqýshylarynyń sabaqtan tys ýaqytyn tıimdi paıdalaný, sportpen shuǵyldanýǵa jol ashý, olardyń erik-jigeri men tabandylyǵyn qalyptastyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń chempıonattaryna komanda jasaqtaý dedi.
О́z kezeginde sporttyq básekeniń ashylý saltanatynda sóz sóılegen Shyńǵys Jumabekuly jarys jolyna shyqqan jas sportshylarǵa sáttilik tiledi.
– Qalamyzdyń jalyndy jastary «Shymkent jastar lıgasyn» jetistik pen salamatty ómirge bastaıtyn jańa jol dep bilgeısizder. Osy bastama arqyly shaharymyzdyń jastarynda sportqa degen qyzyǵýshylyq oıanyp, tabandy kúres pen tynymsyz eńbektiń nátıjesinde keleshekte lıga oıyndarynan álemdik dodalardy baǵyndyratyn jigerli de qaıratty sportshylardyń shyǵatynyna senemiz! Taǵy bir aıta ketetin jaıt, Shymkent jastar lıgasy – respýblıka boıynsha úzdik joba atanyp, úlken qoldaýǵa ıe boldy. Bul joba jastardy patrıot, otansúıgish, eljandy bolyp ósýine septigin tıgizedi degen oıdamyz. Sport densaýlyqtyń ǵana kepili emes, sonymen qatar ol adamdy tabandylyq pen kúreskerlikke úıretip, erik-jigerin shyńdaı túsedi. Búginde memleket sizderdiń sapaly bilim, sanaly tárbıe alýlaryńyzǵa ári básekege qabiletti azamat bolyp ósýlerińizge qolaıly jaǵdaı jasap otyr.
Tek sportta ǵana emes, ǵylymda da, ónerde de jáne ózge salalarda júzden júırik atanyp, elimizdiń abyroıyn asqaqtata berýlerińizge tilektespin! El sizderden, jastardan zor úmit kútedi. Endeshe jeńisti kúnderimiz kóp bolǵaı! – degen qala ákiminiń birinshi orynbasary Sh.Muqan jastardy bilim alýmen qatar salamatty ómir saltyn ustanýǵa shaqyrdy.
Osy tusta aıta ketý kerek, aýqymdy jobaǵa 2021-2022 oqý jyly aralyǵynda 151 mektepten fýtbol, voleıbol, basketbol, shahmat oıyndarynan, ıaǵnı sporttyń tórt túri boıynsha 514 komanda, jalpy sany alty myńǵa jýyq mektep oqýshylary qatysqan bolatyn. Al úshinshi ret uıymdastyrylyp otyrǵan «Shymkent jastar lıgasy» 2022-2023 oqý jyly aıasynda sol burynǵy talapqa sáıkes qaladaǵy jalpy orta bilim beretin mektep oqýshylary arasynda ótetin bolady. Saıysqa fýtbol, basketbol, voleıbol, shahmattan 138 mektepten quralǵan 514 komanda, ıakı 5926 oqýshy qatysady. Lıgadaǵy komandalardy qoldap, demeıtin jarysqa qatysýshy árbir mektepten arnaıy fanklýbtar jasaqtaldy.
О́z kezeginde alǵashqy jarys sporttyń voleıbol túrinen bastalyp, eki komandanyń oıyny da óte tartysty ótti. Munda Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy №50 mektep-gımnazııasy men Júsipbek Aımaýytov atyndaǵy №64 mektep-gımnazııasynyń komandalary ózara saıysqa tústi. Jarys nátıjesinde №50 mektep-gımnazııasy óz qarsylasyn utyp, 2:0 esebimen jeńiske jetti.
Tárbıeli, bilimdi, alǵyr ári deni saý urpaq – elimizdiń eń qymbat baılyǵy. Jastardyń oqýmen qatar, sportpen aınalysýyna qolaıly jaǵdaı jasaý – memlekettiń basty mindeti. Jalpy buqaralyq sportty damytý máselesine óziniń Joldaýynda aıtqan Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes qazir Úkimet te, jergilikti ákimdik te erekshe nazar aýdaryp jatyr. Osy jaǵy bizdi erekshe qýantady, dedi halyq qalaýlylary.
«Shymkent jastar lıgasy» III maýsymynyń ashylý saltanaty barysynda aldyńǵy II maýsymnyń júldegeri atanǵan úzdik mektepterdi de marapattaý rásimi ótti. Onda jeńimpaz 4 komandaǵa sý jańa avtokólik kiltteri tapsyryldy.
Tarqatyp aıtsaq, byltyrǵy dodada shahmattan 4 aýdannan 130 komanda, 520 oqýshy qatysyp, О́mirbek Joldasbekov atyndaǵy №9 IT mektep-lıseıi júldeli orynnan kórindi. Sol sekildi 1464 oqýshydan quralǵan 122 komanda arasynda basketboldan synǵa túskender ishinde M.H.Dýlatı atyndaǵy №8 mektep-gımnazııasy bas júldeni jeńip aldy. Al voleıboldan básekege túsken 129 komanda arasynda Ál-Farabı atyndaǵy №113 jalpy orta mekteptiń asyǵy alshysynan tústi. Sonymen qatar fýtboldan 133 qurama komandadan alǵa sýyrylyp shyqqan Y.Altynsarın atyndaǵy №65 mektep-gımnazııasy júldeli I oryndy ıelendi.
«Shymkent jastar lıgasynyń» II maýsymyn qorytyndylaǵan is-sharada qala ákimi Murat Áıtenov jarystyń mańyzdylyǵy, qoǵamǵa berer paıdasy týraly sóz qozǵaǵan edi.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna oraı buqaralyq sportty damytý maqsatynda keshendi baǵdarlama ázirlendi. Sol baǵdarlamany júzege asyrý aıasynda qalamyzda jastar arasynda aýqymdy sporttyq báseke qolǵa alyndy. Deni saý jas – eldiń keleshegi. Sondyqtan óskeleń urpaqtyń óz Otanyn súıetin, jerin jaýdan qorǵaı biletin jigerli de batyl bolyp ósýi memleket úshin óte mańyzdy. Sport arqyly birinshi kezekte adamnyń densaýlyǵy kúshti bolady, ekinshiden, deneni shynyqtyra otyryp jastar eńbekqor, óz maqsatyna qalaıda jetýge tyrysatyn tabandy, erik-jigeri myqty azamat bolyp ósip shyǵady. Moıyndaý kerek, jarysta jeńiske jetken oqýshylar tek sportta ǵana emes, ózderiniń de mektepteriniń abyroıy men bedeli úshin kúresti. Búgin ózi bilim alatyn altyn uıa mektebiniń namysyn qorǵaǵan jas jetkinshek erteń er jetkende eliniń de namysyn qorǵaıtyn, Otanyna adal qyzmet etetin azamat bolyp qalyptasatynyna senim mol. Sondyqtan bul jarystar men jeńister jastardyń kúreske toly ómir jolyndaǵy alǵashqy qadamy bolmaq», degen edi shahar basshysy M.Áıtenov.
Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý, buqaralyq sportty damytý aıasynda megapolıste iske asyrylyp jatqan budan basqa da aýqymdy is-sharalardy atap ótýge bolady.
Sonyń biri – Shymkent marafony. Aıta ketý kerek, bıyl 5-shi ret ótken osy júgirý marafonyna 5 myńǵa jýyq azamat qatysyp, ózindik bir rekord ornatyldy. Júgirý saıysynda jas mólsherine shekteý qoıylmaǵandyqtan 6 jasar baladan, seksen jasty alqymdaǵan qarııaǵa deıin jarys jolynda baq synasty. О́z kezeginde salamatty ómir saltyn nasıhattaý maqsatynda qolǵa alynǵan buqaralyq jarystyń júlde qory 11 mln teńgeni qurady.
Marafonǵa ár oblys, qaladan, tipti Reseı, О́zbekstan, Tájikstan sekildi alys-jaqyn shetelderden de kelip qatysqan sportshylar boldy. Júgirýde áýesqoı sportshylar birneshe qashyqtyq boıynsha júldege talasty. Eń uzaq qashyqtyq 42 shaqyrymdy Shohrýh Davlatov esimdi azamat birinshi bolyp baǵyndyrdy. Kórshi el О́zbekstan Respýblıkasynan kelgen marafonshy atalǵan aralyqty 2 saǵat 25 mınýtta júgirip ótti.
Sonymen birge bıylǵy marafon baǵdarlamasyna skandınavııalyq júris pen ekıden syndy baǵyttar da qosyldy.
ShYMKENT