QURMETTI OTANDASTAR!
Búginde elimiz Reseı jáne Belarýs memleketterimen birlesip, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaǵyn qurý qarsańynda tur.
Sonaý 1994 jyly Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev eýrazııalyq yqpaldastyq birlestigi ıdeıasyn usynǵan bolatyn. Sodan bergi aralyqta ótken 20 jyldyń ishinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq qaýymdastyǵy men Keden odaǵynan Birtutas ekonomıkalyq keńistikke deıin evolıýsııalyq jolǵa ulasqan úsh kezeń ótti.
Aldymyzda úsh eldiń ulttyq ekonomıkalary men qarapaıym azamattarynyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan ıntegrasııa men ózara kúsh biriktirý baǵdarynyń nátıjeliligin aıryqsha rastaıtyn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıý mindeti kútip tur.
Kún sanap shıelenise túsken jahandyq ekonomıkalyq básekelestik jaǵdaıynda syrtqy álemmen ózara tıimdi qarym-qatynas ornatý, álemdik, sondaı-aq, aımaqtyq ıntegrasııalyq uıymdarǵa qatysý el damýyna qajetti serpin berýdiń asa mańyzdy shartyna aınala bastaǵany barǵan saıyn aıqyndala túsýde.
Muny dúnıejúzilik tájirıbe de aıǵaqtaıdy. Máselen, qataryna enýge Qazaqstan talpynyp otyrǵan álemniń eń damyǵan 30 memleketi ártúrli saýda-ekonomıkalyq uıymdardyń músheleri bolyp tabylady. Qazirgi tańda dúnıejúzi boıynsha 200-den astam aımaqtyq yqpaldasý jobalaryna álemdik qoǵamdastyq músheleriniń barlyǵy derlik kiredi.
Eýrazııalyq ıntegrasııanyń ekonomıkalyq tartymdylyǵyna jáne qatysýshy memleketter úshin paıdalylyǵyna osy birlestikke Qyrǵyzstan, Armenııa, Tájikstan, Chılı, Izraıl, Pákistan, Iran, Túrkııa, Úndistan, Vetnam sııaqty jáne basqa da elderdiń joǵary qyzyǵýshylyq tanytýyn jarqyn mysal deýge bolady.
Elimizdiń Prezıdenti memlekettiń uzaq merzimdi damýynyń basty baǵyttaryn aıqyndap, Ulttyq is-qımyldyń naqty jobasy – «Qazaqstan-2050» Strategııasyn usyndy.
Táýelsizdik jyldary Elbasy baǵdarynyń aıasynda qazaqstandyqtardyń ómir sapasyn aıtarlyqtaı jaqsartqan jáne qoǵamnyń turaqty damýyna serpin bergen keń kólemdi saıası jáne ekonomıkalyq reformalar iske asyryldy. О́z memlekettiligimizdi qurýdyń tarıhı mindeti oryndaldy.
Birlik pen kelisim sııaqty qoǵamymyzdyń asyl qundylyqtaryn nyǵaıtý, sondaı-aq, barsha qazaqstandyqtardyń kúndelikti eńbegi men jasampaz kúsh-qýaty eldigimizdiń tuǵyrlanyp, órken jaıýyn qamtamasyz etti.
Halyqtyń qoldaýyna ıek arta otyryp, elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev eń iri ıadrolyq qarý arsenalynan bas tartý jóninde tarıhı sheshim qabyldady. Kópvektorly salıqaly syrtqy saıasatty júrgize otyryp, Qazaqstan barlyq kórshiles eldermen memlekettik shekara máselesin sheship, álemniń barsha memleketterimen beıbit áriptestik qarym-qatynas ornatty.
Qazaqstan Táýelsizdik jyldary bastapqy múmkindikteri tómen elden postkeńestik keńistiktegi ekonomıkalyq kólemi jaǵynan aýqymdy ekinshi memleketke aınaldy. Atap aıtqanda, elge ortalyqazııalyq aımaqqa kelgen barlyq sheteldik ınvestısııanyń shamamen 70 paıyzyna para-par 160 mlrd. AQSh dollary tartyldy. Halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim 600-den 14 myń dollarǵa ósip, elimizdiń altyn-valıýta qory 100 mlrd. AQSh dollaryna jetti. Osy jyldary eki esege ulǵaıǵan el ekonomıkasy búginde Ortalyq Azııa elderiniń ekonomıkalarynyń tutas kóleminen eki esege asyp otyr.
Eýrazııa júreginde ornalasqan elimizdiń jańa elordasy – Astana Táýelsizdiktiń shynaıy sımvolyna jáne ulttyq ekonomıkanyń lokomotıvine aınaldy.
Qazaqstan osy tarıhı mejege ekonomıkasy serpindi damyǵan ári jetistikterimen árbir qazaqstandyq maqtana alatyn qalyptasqan, tuǵyrly demokratııalyq memleket retinde jetti.
Reseı jáne Belarýspen Eriktilik, Teńdik, Pragmatızm jáne Bátýalastyq qaǵıdalaryna negizdelgen ekonomıkalyq ıntegrasııa jasaý el ekonomıkasynyń budan ári damýy úshin aıryqsha áleýetter túzip, kelesideı múmkindikter esebinen ósim beredi:
● jalpy kólemi 170 mln. adamdy quraıtyn naryqqa shyǵý;
● Eýrazııada jalpy kólemi 2,5 trln. dollarǵa teń jańa ekonomıkalyq ortalyq qurý;
● shetel ınvestısııalary kóleminiń, ózara qarjylaı quıylýlardyń ósýin qamtamasyz etý, birlesken kásiporyndardy keńeıtý jáne olardyń jańasyn qurý;
● naryqtyq básekelestiktiń artýyna baılanysty iskerı belsendilikti aıtarlyqtaı arttyrý jáne otandyq taýarlar men qyzmetter úshin úlken naryqqa qol jetkizý;
● ekonomıkany ártaraptandyrý, salaaralyq kooperasııany kúsheıtý, óndiristiń jańa salalaryn damytý;
● jumys oryndaryn ashý, eńbek resýrstarynyń mobıldiligin arttyrý, jańa eńbek naryǵyna qol jetkizý;
● qatysýshy elderdiń bilim, ǵylym, medısına qyzmetterine azamattardyń erkin qol jetkizýin ońaılatý, sondaı-aq, shekaralyq yntymaqtastyqty jáne keń aýqymdy mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy ıntensıvtendirý.
Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa ený aldynda ulttyq ekonomıkany qosymsha yntalandyra túsý úshin Memleket basshysy otandyq kásipkerlikke, eń aldymen, shaǵyn jáne orta bızneske erekshe qoldaý kórsetýde. Bul «Bıznestiń jol kartasy», kásipkerlerdi tekserýge moratorıı, Ulttyq qordan 1 trıllıon teńge ınvestısııa bólý, ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartýdyń júıeli sharalary, ákimshilik kedergilerdi túbegeıli azaıtý sııaqty birqatar qadamdardan kórinis taýyp otyr.
Demokratııalyq kúshterdiń «Qazaqstan-2050» jalpyulttyq koalısııasy – elimizdiń iri únqatysý alańy bola otyryp, mańyzdy memlekettik bastamalar boıynsha qoǵamdyq múddelerdiń úılesim tabýyn qamtamasyz etetin birden-bir qurylym.
Biz, saıası partııalar men jetekshi qoǵamdyq uıymdardyń ókilderinen turatyn DKJK músheleri Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaǵyn qurýdy tolyqtaı qoldaımyz.
Búgingideı Otanymyz úshin asa mańyzdy osy bir tarıhı sátte, biz barsha qazaqstandyqtardy Elbasy saıasatynyń tóńiregine toptasýǵa, al Úkimet pen atqarýshy organdar júıesin – el Prezıdentiniń memlekettik baǵdaryn tıimdi júzege asyrýdy qamtamasyz etýge shaqyramyz.
Biz, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ulttyq ekonomıkanyń básekege qabilettiligi men qarapaıym qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń artýyna aıryqsha serpin berip, memlekettik Táýelsizdigimizdi nyǵaıta túsetinine jáne Qazaqstannyń damyǵan 30 eldiń qataryna enýine qajetti jaǵdaı jasaıtynyna kámil senemiz.
«Nur Otan» partııasy, Qazaqstannyń Kommýnıstik halyq partııasy, «Birlik» partııasy, Qazaqstannyń Patrıottar partııasy, «Aq jol» demokratııalyq partııasy, Qazaqstannyń «Aýyl» áleýmettik-demokratııalyq partııasy, Kásipkerlerdiń Ulttyq palatasy, «Qazaqstannyń azamattyq Alıansy» zańdy tulǵalar birlestigi, Qazaqstan Kásipodaqtary federasııasy, «Qazaqstan Respýblıkasy Ardagerler uıymy» qoǵamdyq birlestigi, «Bolashaq» stıpendııasy túlekteriniń assosıasııasy» qoǵamdyq birlestigi, Qazaqstannyń kásipkerler forýmy, múgedekterdiń «DOS» táýelsiz ómir ortalyǵy» qoǵamdyq birlestigi, «QR Qarýly Kúshteri ardagerleri» qoǵamdyq birlestigi, «QR Qarýly Kúshteri ardagerleri» Aýǵanstan soǵysy ardagerleri uıymdarynyń assosıasııasy, Qazaqstan isker áıelderi assosıasııasy, «Qazaqstan tutynýshylarynyń ulttyq lıgasy» zańdy tulǵalar birlestigi, «Jasyl» ekonomıka men G-GLOBAL damytý úshin koalısııasy» zańdy tulǵalar birlestigi, Ulttyq ǵylym akademııasy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy, Kásipker-áıelder odaǵy, «Respýblıkalyq áıelder keńesi» qoǵamdyq birlestigi, «Qazaqstan ýkraındarynyń radasy» qoǵamdyq birlestigi.