Korporasııa qolǵa alǵan ıgi bastamalar

Osy oraıda ÁKK mamandary ınves­tor­lardy kópqabatty turǵyn úı qu­ry­ly­syn, sonymen birge emhana, mektep sekildi áleýmettik nysandar salýǵa shaqyryp, tıimdi usynystarymen qyzyqtyrýda. Búgingi tańda uıymnyń ınvestorlamen birlesken iskerlik portfelinde 440 mlrd teńgeni quraıtyn 61 joba bar. Onyń 35 jobasy kópqabatty turǵyn úı qu­ry­ly­synyń salasyna tıesili. Osy jo­ba­lardyń nátıjesinde aldaǵy 5 jylda 1 mln sharshy metr turǵyn úıdi paı­da­lanýǵa berý josparlanýda.

Qaladaǵy qarqyn alǵan qurylystyń mysaly retinde jańadan boı kóterip ke­le jatqan Shymkent sıtı shaǵyn aýda­nyn aıtýǵa bolady. Onda ÁKK jáne ın­vestorlarmen birlesken turǵyn úı qu­rylysy boıynsha 10, al mektep qury­ly­syna qatysty 3 joba júzege asýda. Atalǵan jobalardy qolǵa alý arqyly keleshekte 40 myń sharshy metr turǵyn úıdi jáne 2 900 oqýshyǵa arnalǵan 3 mek­tepti paıdalanýǵa berý kózdelip otyr.

Búginde bul nysandardyń qurylysy qurylys naryǵynda ábden tanylǵan BI group, «Otaý-Stroı», OKS, «Orda Stroı grýpp» jáne taǵy sol sekildi basqa da merdiger kompanııalardyń qaty­sýymen júrgizilip jatyr. Osy­laısha, kóptegen jyl boıy ıdeıa kúıinde qa­lyp kelgen «Shymkent sıtı» joba­sy­nyń boıyna qan júgirip, bul shaǵyn aýdanda qurylys jumystary qarqyn ala bastady.

Resmı derek boıynsha, 2018-2021 jyldary Shymkent qalasynda barlyq ınvestısııa kózinen 2 624,5 myń sharshy metr úı paıdalanýǵa berilgen. 2022 jylǵy josparda 1 060 myń sharshy metr úıdi el ıgiligine tapsyrý kóz­de­lip otyr. Onyń ishinde «Nurly jer» baǵ­darlamasy sheńberinde bıýdjet ese­bi­nen 239 myń sharshy metr baspana salynýda. Jyl basynan bergi qańtar-mamyr aralyǵynda jeke ınvestısııa kóz­de­ri­nen halyqqa 181 myń sharshy metr úı úlestirilgen. О́tken jyldyń tıisti ke­ze­ńi­men salystyrǵanda úı qury­ly­sy­nyń kórsetkishi 44,5 paıyzǵa ósken.

Sonymen qatar Shymkent qalasy megapolıs atanǵan sońǵy 4 jylda barlyq qarjy kózi esebinen 579 mlrd teńgege qurylys jumystary atqaryldy. Qala boıynsha bıylǵy oryndalatyn qurylys ju­mystarynyń kólemi 162,1 mlrd teń­ge­ge teń kelip otyr. 2022 jyldyń 5 aıynyń qorytyndysy boıynsha 30,3 mlrd teńgege qurylys atqarylǵan. Bul ótken jylǵa qaraǵanda 103,4 paıyzǵa artyq. Búgingi tańda qalamyzdaǵy Turan, Bozaryq, Shymkent sıtı shaǵyn aýdan­da­rynda jáne ákimshilik-iskerlik orta­lyǵynda kópqabatty úılerdiń qury­ly­sy qarqyndy júrgizilýde.

Áleýmettik kásipkerlik korporasııasy – memlekettik organ men bıznes ara­syn jalǵap jatqan «altyn kópir». Uıym qyzmetiniń basty maqsaty – bıznes bastamalardy qoldap, memleket-je­­keshelik seriktestik qaǵıdattary bo­ıyn­sha Shymkent qalasynyń áleýmet­tik-ekonomıkalyq damýyna úles qosý. Aıtalyq, ÁKK Shymkent Invest depar­ta­menti arqyly ınvestısııa tartyp, jo­balarǵa jetekshilik jasaıdy. Osy kúnge deıin departament jeke kásip­ker­ler­diń qatysýymen birge jalpy ınvestısııa somasy 66,4 mlrd teńgeni quraıtyn 17 memorandýmǵa qol qoıdy. Búgingi tańda uıym aldynda jalpy kólemi 200 mlrd teńge bolatyn ınvestısııalyq jo­­balardyń «1-ınvest» statıstıkalyq esep­­tiligin tapsyrý mindeti tur. 2022 jyldyń 8 aıynyń qorytyndysy boıyn­sha joǵaryda kórsetilgen ındıkator 62,1 mlrd teńgege oryndalǵan.

Shymkent qalasynda jumys istep tur­ǵan 3 ındýstrııalyq aımaq bar. Olar – «Ońtústik», «Tassaı» jáne saý­da-lo­gıs­tıkalyq aımaǵy. Sondaı-aq ja­­ńa­­dan «Juldyz» IA men «Bozaryq» agroın­dýstrıaldy aımaǵy iske qosylyp jatyr. Bulardyń barlyǵy ÁKK baqy­laýyn­daǵy kásipkerlik alańdary.

Máselen, 2010 jyly ashylǵan «Oń­tús­tik» ındýstrıaldy aımaǵynyń ın­fra­­qurylymyn júrgizýge 6,9 mlrd teń­ge jumsaldy. Osy kúnge deıin jalpy qu­ny 62,9 mlrd teńge bolatyn 75 ın­ves­tı­sııalyq joba iske asyrylyp, 2 512 ju­mys orny quryldy. Bıyl 23,9 mlrd teń­geniń 5 ınvestısııalyq jobasy qol­ǵa alynyp jatyr. Nátıjesinde, 100-den asa jańa jumys oryndary paıda bola­dy. Búginde «Ońtústik» IA aýmaǵy 100 paıyzǵa toldy. Osy kezge sheıin ındýs­trıaldy aımaqtaǵy kásiporyndar tara­pynan memlekettik qazynaǵa 25,2 mlrd teńge salyq tólendi.

Sondaı-aq 2016 jyly jalpy aýda­ny 89 gektar bolatyn «Tassaı» ın­dýs­­trııalyq aımaǵy quryldy. Onyń ın­­fra­­qurylymyna bıýdjetten 1,06 mlrd teńge bólindi. 35 mlrd teńgeniń 22 ınves­tısııalyq jobasy iske qosylyp, 1 625 adam turaqty jumysqa ornalas­ty. Sondaı-aq qazirgi tańda 12,9 mlrd teńgege 18 jańa ınvestısııalyq joba iske asyrylýda. Osy jyly 9 jańa ká­siporyn jumysyn bastaıdy. Sonyń nátı­jesinde 935 adam jańa jumys ornymen qamtylady. «Tassaı» ındýstrııalyq aı­maǵy da óndiris oryndarymen to­lyq­ty. Bıýdjetke túsken salyq kólemi 6,45 mlrd teńgege jetti.

Megapolıste 92 gektar aýmaqqa orna­las­qan «saýda-logıstıkalyq aıma­ǵy­nyń» ınfraqurylymyn tartýǵa memleket esebinen 1,7 mlrd teńge qarajat ketti. 24,5 mlrd teńgege 3 ınvestısııalyq joba iske asyryldy. Qazir munda shamamen 185 adam jumys isteıdi. Sonymen qatar onda 19 mlrd teńgeni quraıtyn 5 jańa ınvestısııalyq joba qolǵa alynyp jatyr. Jobalar tolyq iske qosylǵanda 500-ge jýyq adam turaqty jumyspen qam­tamasyz etiledi. Al bıýdjetke túsken sa­lyq kólemi 820 mln teńgege jetip otyr.

2021 jyly Shymkentte 306 gektar aýmaqqa sozylǵan «Juldyz» ındýs­trıal­dy aımaǵy quryldy. Kelesi jyly 3,3 mlrd teńge bolatyn 6 joba iske qosy­la­dy jáne 400-den asa jańa jumys oryndary qurylady. Munymen qosa 2022-2026 jyldar aralyǵyn qamtyǵan 230 mlrd teńge kóleminde ınvestısııa quıa­tyn 50 kompanııanyń jobalar pýly d­a­ıyndaldy.

«Juldyz» ındýstrıaldy aımaǵynda 2025 jylǵa qaraı óndiris kólemi 5%-ǵa ulǵaıyp, 20 mlrd teńgeden astam salyq túse­di dep kútilýde. Indýstrıaldy aımaq aýmaǵy 25%-ǵa tolyp tur. О́z kezeginde 2023 jyly tamaq ónerkásibine arnalǵan «Bozaryq» ındýstrıaldy aımaǵyn qu­rý­ǵa jalpy aýdany 132 gektar aýmaqta ın­jenerlik-ınfraqurylymdyq jeliler tar­tylady.

ÁKK jetekshilik etetin Turaqtandyrý qory «Shymkent qalasyndaǵy áleýmettik ma­ńyzy bar azyq-túlik taýarlaryna baǵa­­lardy turaqtandyrý tetikterin is­ke asyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Shym­kent qalasy ákimdiginiń 2020 jyl­ǵy 21 jeltoqsandaǵy №801 qaýly­syna sáıkes qyzmet atqarady.

Jalpy, 18 kásipkerge 5,8 mln teńge qa­ryz berilgen. Atalǵan kásipkerler mega­polıstegi 40-tan asa saýda núkte­le­rin­de áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryn naryqtyq baǵadan tómen baǵada satylymǵa shyǵarýda.

Sonymen birge joǵaryda atalǵan depar­tament óz qyzmeti sheńberinde áleý­­mettik zertteýler, qalany jaıly etý­ge jetispeıtin servıster tur­­ǵy­sy­nan turǵyndardan saýaldama alý, son­daı-aq salynyp jatqan tur­ǵyn úı alaptaryndaǵy aýlalar men gúl­zar­lar­dy abattandyrý jumystaryn júr­gi­zedi.

Úshinshi megapolıstiń ınvestısııalyq ahýalyn jaqsartý maqsatynda 2020 jylǵy mamyrda «Shymkent» áleý­met­tik-kásip­kerlik korporasııasy» AQ bazasynda ınvestorlar men kásip­ker­lerdi súıemeldeý men keńes berý úshin Front-ofıs qurylǵan bolatyn. Bul keńse «bir tereze» qaǵıdatymen qyzmet kórsetedi, sondaı-aq ákimshilik kedergilerdi joıý, kásipkerlerge mem­le­ket­tik qoldaý sharalaryn túsin­dirý jáne jetekshiligine alý boıynsha kómekter usynady.

О́z kezeginde halyqqa jeńildetilgen nesıe beretin «Atameken» mıkroqarjy uıymy, bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, sport, áleýmettik salalardy qarjylandyratyn «Shymkent – qaıyrymdy qala» korporatıvtik áleý­met­­tik damý qory, shahardaǵy tu­raq­ty jolaýshy tasymalyn uıym­das­tyrýshy eń iri avtobýs parkte­riniń biri «Shymkent Bus» JShS jáne «Ońtústik» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy ÁKK-niń enshiles kompanııalary sanalady.

Áleýmettik kásipkerlik korporasııa­sy 2021 jyldyń qorytyndysy bo­ıyn­sha Shymkent qalalyq ákimdigi tulǵa­syn­­­daǵy jalǵyz aksıonerge tólegen dı­vıdendter sommasy 2 088 701 000 teń­geni qurady.

Korporasııa basshylyǵy osy jyldar aralyǵynda atqarylǵan júıeli jumys nátıjesi túrli jobalardyń júzege asýyna, shahardyń kórkeıýine, bıznes bastaýshylardyń isteriniń jandanýyna oń yqpalyn tıgizgenin aıtady. Osy rette ÁKK qashanda ashyq jáne qalanyń áleýmettik mindetterin sheshýge baǵyttalǵan jobalardy birlesip iske asyrýǵa daıyn ekenderin jetkizedi.

ShYMKENT