Balalar jyly aıasyndaǵy barlyq is-shara balalardyń qurmetine uıymdastyrylyp, solardyń bolashaǵy jolynda ótip jatyr. Respýblıkalyq jáne óńirlik deńgeıde atalyp jatqan Balalar jylynyń basty uıytqysy – el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev.
Osy rette Prezıdent Qazaqstan halqyna joldaǵan jańajyldyq quttyqtaýynda: «Men Memleket basshysy retinde óskeleń urpaqtyń bolashaǵyna basa mán beremin. Jastarǵa zor úmit artamyn. Jastarymyz atqarylyp jatqan aýqymdy jumystyń, reformalardyń ıgiligin mindetti túrde kóredi. Olardyń arasynda kózi ashyq, kókiregi oıaý, oıy ushqyr azamattar az emes. Biz óskeleń urpaqqa jol ashý úshin barlyq jaǵdaıdy jasaýymyz kerek. Balalar – memleketimizdiń jarqyn bolashaǵynyń kepili. Sondyqtan da aldaǵy jyldy Balalar jyly dep jarııalaý kerek dep esepteımin. Áńgime jalań uran men merekelik is-sharalar týraly emes. Birinshi kezekte bılik tarapynan balalardy qorǵaý úshin densaýlyq saqtaý, bilim berý, áleýmettik qoldaý baǵytynda naqty is-sharalar qolǵa alynýy kerek. О́skeleń urpaqtyń úılesimdi damýy men baqytty balalyq shaǵy – bizdiń jalpyulttyq mindetimiz», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Endeshe, respýblıkanyń úshinshi megapolısinde de Balalar jyly aıasynda birshama is-shara uıymdastyrylyp, ıgi ister qolǵa alyndy. Áli de jalǵasyn taýyp jatyr. Sonyń biri – Shymkent qalalyq bilim basqarmasyna qarasty Mektepke deıingi damytý ortalyǵynyń uıymdastyrýymen qalalyq «Jasyl tehnologııalar balanyń kózimen» atty taqyryptaǵy baıqaý. Is-shara osy jyldyń 11 qazanynda «Aınalaıyn balapan» bóbekjaı balabaqshasynyń ǵımaratynda ótti. Baıqaýǵa 34 balabaqshadan 100-ge jýyq baldyrǵan qatysty.
Baıqaýdyń maqsaty ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrýǵa jáne óskeleń urpaqtyń nazaryn qorshaǵan orta problemalaryna aýdarýǵa baǵyttaldy.
Saıys qorytyndysy boıynsha eń úzdik dep tanylǵan №61 «Nurtas» bóbekjaı baqshasynan kelgen Meıirbek Maǵjannyń jáne №70 «Sholpan» bóbekjaı baqshasynan kelgen Aınısa Abzalqyzynyń jumystary respýblıkaǵa joldandy.
Jalpy, balalar tárbıesi men bilimine jaýaptynyń biri ustazdar desek, memleket pedagogterge qamqorlyqty aıap jatqan joq. Máselen, 2020 jyldan bastap búginge deıin ustazdar jalaqysy 75 paıyzǵa ósti. 2023 jyly taǵy 25 paıyzǵa ósip, nátıjesinde 2019 jylmen salystyrǵanda 2 ese artady.
Sonymen birge Balalar jyly sheńberinde bıýdjetten 44,6 mlrd teńge qarjy bólinip, bastaýysh synyp oqýshylary 100 paıyzǵa tegin ystyq tamaqpen qamtamasyz etildi. Bilim uıymdary oqýshylardyń qaýipsizdigi úshin beınebaqylaý júıesimen, dabyl batyrmasymen týrnıketter jáne I dárejeli mamandandyrylǵan kúzetpen tolyq qamtyldy. Al materıaldyq-tehnıkalyq bazany jańartý úlesi 32-den 72 paıyzǵa artty.
Oqýshylardy qosymsha bilimmen qamtý maqsatynda sport jáne mádenıet salalaryna alǵash ret jan basyna qarjylandyrý júıesi engizildi. Sol arqyly balalar qosymsha úıirmelerge qatysýǵa múmkindik alyp, mektepten tys qosymsha bilim alatyn oqýshylar úlesi bir jylda 49-dan 76 paıyzǵa ósti. Bul kórsetkishti jergilikti ákimdik tarapynan 2023 jyly 85 paıyzǵa, al 2025 jylǵa qaraı 100 paıyzǵa jetkizý josparlanyp otyr.
Sondaı-aq qala ustazdarynyń eren eńbeginiń nátıjesinde, oqýshylar halyqaralyq, respýblıkalyq pándik bilim saıystarynan 10 altyn, 17 kúmis, 33 qolany jeńip aldy. 200-den astam oqýshy júldeli oryndar ıelendi.
Shymkent qalasyndaǵy 871 bilim berý uıymynda 440 myńǵa jýyq tárbıelenýshi, oqýshy men stýdent bilim alady. Iаǵnı megapolıstegi árbir úshinshi adam ustazdan tálim tergen jas.
Búgingi tańda jas urpaqtyń qamy úshin jasalǵan tirliktiń bári «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» ulttyq jobasy men Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýy aıasynda iske asyp jatyr. Osy oraıda baldyrǵandardy balabaqshamen qamtamasyz etý máselesine kelsek, 2-6 jas aralyǵynda balalardyń – 89 paıyzy, al 3-6 jastaǵy baldyrǵandardyń júz paıyzy balabaqshaǵa barady. 2025 jylǵa deıin qosymsha 105 balabaqshany iske qosý arqyly qajettilik birjolata sheshiletin bolady.
Qudaıǵa shúkir, megapolıste mektep oqýshylarynyń sany jyldan-jylǵa artyp keledi. Aıtalyq, sońǵy bes jylda 106 myńnan 245 myń oqýshyǵa nemese 2,3 esege ulǵaıdy. Aldaǵy 5 jylda mektep tabaldyryǵyn 315 myńǵa jýyq oqýshy attaıdy dep kútilýde. Osyǵan oraı jergilikti ákimdik 2021-2025 jyldar aralyǵynda 101 mektep salýdy kózdep otyr. Sońǵy eki jyldyń ózinde shaharda 58 orta bilim berý uıymy paıdalanýǵa berildi.
Sonymen qatar Memleket basshysynyń «Jaıly mektep» jobasy boıynsha Shymkentte 2025 jylǵa qaraı 32 mekteptiń irgesi qalanady. Sońǵy eki jylda jeke ınvestorlar jan basyna qarjylandyrý baǵdarlamasy esebinen jańadan 50 mektep salyp, 21 300 oqýshyǵa jaǵdaı jasaldy.
Aldaǵy ýaqytta taǵy da 25 mekteptiń qurylysyn júrgizýge usynystar túsýde. Sonyń nátıjesinde, úsh aýysymda bilim beretin mektepter máselesi 2023 jyly, al synyp tolymdylyǵy joǵary (defısıt) mektepter problemasy 2025 jyly tolyǵymen sheshiletin bolady.
Balalar jylynyń megapolıstiń bilim berý salasyndaǵy jemisi, mine, osyndaı!
ShYMKENT