Astanada Ekonomıkalyq qaýipsizdik jáne komplaens mamandaryna arnalǵan forým uıymdastyrylyp, onda zańgerler, komplaens-ofıserler, ekonomıkalyq jáne aqparattyq qaýipsizdik mamandary komplaens-qyzmetterdi avtomattandyrý, kadrlardy qalyptastyrý, sanksııalyq komplaenstiń zańdy jáne bedelge nuqsan keltiretin táýekelderin qaýzady.
Kez kelgen bıznes túri qandaı da bir táýekeldermen betpe-bet keletini daýsyz. Qazir iskerlik saladaǵy qaýip-qaterdi seıiltip, kásipti tabysty júrgizý úshin komplaens-mamandary aýadaı qajet. Ol aıyppuldar men sanksııalardyń aldyn alýǵa jáne baqylaýshy uıymdardyń tarapynan suraqtar týyndaǵan jaǵdaıda tıimdi is-árekettiń tizbegin qalyptastyrýǵa járdemdesedi. Sol sebepti jańa ǵasyrda bıznesti mundaı mamandarsyz órge súıreý qıyn.
Sheteldik sarapshylar reseılik seriktester jáne kontragenttermen jumys isteý kezinde qazaqstandyq kompanııalardyń qaıtalama sanksııalarǵa túsý táýekelderin tómendetýdiń joldaryn qarastyrdy. Forýmda «Ortalyq Azııa men Kavkaz elderindegi komplaens problemalary men damý tendensııalary» zertteýiniń qorytyndylary tanystyryldy.
Zertteýge barlyǵy 722 respondent qatysqan. Onyń 70%-dan astamy – Qazaqstannyń kompanııalary. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy komplaens basym baǵyttardyń arasynda kóshbasshy bolyp sanalady. Sebebi respondentterdiń 66%-y soǵan qatysty táýekelderdi atap ótti.
Spıkerler aıtqandaı, qazir elimizde sybaılas jemqorlyqqa qarsy komplaenstiń ózektiligi men mańyzdylyǵy zańnamalyq deńgeıde aıqyndalǵan. Kompanııalar arasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúrestiń kommersııalyq turǵyda oryndy ekeni jáne onyń iskerlik bedelge nuqsan keltirip, bıznesti qarjylyq shyǵynǵa ushyraıtyny týraly túsinik qalyptasqany qýantatynyn aıtty.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń derekteri boıynsha otandyq kvazımemlekettik jáne jeke sektordyń 6 myńnan astam sýbektisi komplaens-qyzmetterdi engizgen. Alaıda elimizdegi joǵary oqý oryndary ókinishke qaraı mundaı mamandardy daıyndamaıdy deıdi qatysýshylar.
Quqyqtyq saıasatty zertteý ortalyǵynyń sarapshysy Denıs Prımakov mysal retinde 4 myńnan asa qyzmetkeri bar kompanııada bir ǵana komplaens ofıserdiń jumys isteıtinin keltirdi.
«Kvazımemlekettik sektordaǵy kompanııalardy dıagnostıkalaý mysalynda jáne komplaens ofıserlermen júrgizilgen suhbattardan qazir birqatar qyzmette tıimdi komplaens baǵdarlamasyna adamı resýrstyń jetispeıtini baıqalyp otyr», dedi sarapshy.
«Komplaens qyzmetke tájirıbesi joq adamdar tartylǵan kezde bul jumystyń tıimdiligine de áser etetinin esten shyǵarýǵa bolmaıdy. Kompanııalardaǵy qyzmetkerlerdiń sanyna baılanysty sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetiniń bir-bir qyzmetkerlerin bólýdi usynamyn. Mysaly, myńǵa jýyq jumysshysy bar uıymǵa bir qyzmetkerdi tirkep, eger de myńnan asyp jatsa, sáıkesinshe qyzmetkerler men resýrsty ulǵaıtý qajet», dedi ol.
Kazakhstan Bar Association zań keńesshileri palatasynyń komplaens komıtetiniń tóraǵasy, jeke sektordaǵy komplaens máseleleri jónindegi táýelsiz konsýltant Olga Safonovanyń aıtýynsha, komplaens ofıser – jeke mamandyq. Qazaqstanda komplaens qyzmeti laıyqty deńgeıde damyǵan jaǵdaıda olardyń óz bólimsheleri men kásibı ortasy qalyptasady.
«Zańgerler men komplaens, eń aldymen zańdar men retteýshilerdiń talaptarynyń múltiksiz oryndalýyn qadaǵalap, sáıkes kelýine, sondaı-aq qalypty etıkalyq minez-qulyqqa jaýapty. Qorǵaýdyń ekinshi jelisiniń barlyq fýnksııasyn iske asyrý táýekelderdi barynsha azaıtýǵa baǵyttalǵan. Bul is-árekettiń jalpy negizi lıgal men komplaens arasyndaǵy tabysty yntymaqtastyqty ornatýǵa múmkindik beredi. Menedjment ıdeologııasy men uıymdastyrýshylyq qurylym olardyń qarym-qatynasynda úlken ról atqarady», dedi Olga Safonova.
Plenarlyq talqylaýǵa Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń prevensııa qyzmeti basqarmasynyń basshysy Nurdáýlet Sámet qatysyp, spıkerler Qazaqstanda «Komplaens týraly» zań qajet pe degen máseleni kóterdi.
Budan basqa forýmda Qazaqstandaǵy iri otandyq jáne halyqaralyq kompanııalardyń tıimdi komplaens jáne iskerlik etıka qurý máseleleri boıynsha jetekshi sarapshylar oılaryn ortaǵa saldy.
Compliance & Security Forum – elimizdegi ekonomıkalyq qaýipsizdik, komplaens jáne iskerlik etıka salasyndaǵy aýqymdy is-shara sanalady.