Ádette halqymyz órtten keıin shyqqan kókti órteń deıdi. О́ńirde osydan eki aı buryn órtengen Amanqaraǵaıdy qalpyna keltirý jumystary júrip jatyr. Taıaýda Qostanaı – Áýlıekól avtokólik jolynyń boıyndaǵy 20 gektar alqaptyń kúıgen aǵashtary otalyp, ornyna joldy jaǵalaı qaraǵaı, qaıyń kóshetteri otyrǵyzyldy.
Qyzyl jalyn qaýsatyp ketken ormanǵa kóshet otyrǵyzý jumystary 3 qazanda bastaldy. Osy aıdyń ortasyna deıin kóptiń kúshimen 1 400 kóshet otyrǵyzyldy. Oǵan óńirdegi memlekettik mekeme qyzmetkerleri, máslıhat depýtattary, qoǵamdyq uıymdar men erikti jastar, jergilikti orman sharýashylyqtary men ózge de eńbek ujymdary atsalysyp jatyr. Jospar boıynsha osy kúzde 31,5 gektar jerdiń kúıgen aǵashy otalyp, ornyna 25 myń jas óskin otyrǵyzylady. Onyń 19 myńnan astamy – qaraǵaı, 5 myńnan astamy – qaıyń kóshetteri.
О́rtengen alqaptyń 75 paıyzyna qaraǵaı, qalǵan jerge qaıyń otyrǵyzylady. Áýeli órtengen aǵashtar otalyp, orman alqaby tazartylady. Amanqaraǵaıǵa otyrǵyzylatyn qaıyń kóshetteri óńirdegi orman sharýashylyqtarynan da tabylady. Al qaraǵaı kóshetteri kórshiles Aqmola oblysynan ákelinip jatyr.
– Kelesi jyly munda 1 mln-nan astam eki jyldyq qaıyń kóshetterin egemiz. Shamamen aldaǵy bes jyl boıy ormandy qalpyna keltirý jumystary júrgiziletin bolady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimiz boıynsha 2 mlrd túp aǵash otyrǵyzýdy tapsyrǵanyn bilesizder. Sonyń 170 mln túbi bizdiń óńirge egiledi. Negizgi jumys qazir osy eki orman sharýashylyǵynyń aýmaǵynda uıymdastyrylady, – dedi oblys basshysy Arhımed Muhambetov.
Osy oraıda jergilikti bıýdjet esebinen ormanshylardyń jalaqysy 40 paıyzǵa óskenin de aıta ketý kerek. Sondaı-aq óńirdegi barlyq orman sharýashylyǵynyń materıaldyq-tehnıkalyq qýatyn arttyrý máselesi qolǵa alyna bastady. Máselen, órtengen ormandy qalpyna keltirý jumystarymen aınalysyp jatqan negizgi mekemeler – Áýlıekól jáne Basaman orman sharýashylyqtary taıaýda ǵana Qostanaıda qurastyrylǵan sý jańa 14 «Belorýs» jáne «Lovol» traktorlaryn aldy.
– Áýlıekól aýdanynda qar túskenge deıin 60 gektardan astam alqapta 10 myń tekshe metrge jýyq kúıgen aǵash otalyp, tazartý jumystary jalǵasady. Kesilgen aǵash suryptalyp, saýdaǵa shyǵarylady. Odan túsken qarjy ormandy qalpyna keltirýge jumsalady. О́rtengen ormannyń aýmaǵyn anyqtaýǵa 100 adam jumyldyryldy. Al aǵashty qulatý, butaǵyn tazalap, kúıgen qabyǵyn arshý sııaqty sharýany 63 adam atqaryp jatyr. Osy kúzde josparlanǵan 25 myń túp kóshettiń kóbi otyrǵyzyldy. Kún saıyn ár túrli mekemelerdiń jumysshylary, volonter jastar kelip kómektesip jatyr. О́rt shalǵan orasan aýmaqty belgilengen merzimde qalpyna keltiremiz dep oılaımyn. Bul maqsattaǵy jumys bir kún de báseńdemeıdi. О́ıtkeni orman – ortaq baılyǵymyz. Ony kútip-baptap, mápelep-saqtap otyrý jalpyǵa ortaq paryzymyz, – deıdi oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy basshysynyń orynbasary Dımash Qojabekov.
Kóp bolyp jumyla kirisken sharapatty iske oblystyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamentiniń qyzmetkerleri de úles qosyp, 50-ge jýyq qylqan japyraqty aǵash kóshetterin otyrǵyzyp qaıtty.
– Amanqaraǵaı órti eshkimdi beı-jaı qaldyrǵan joq. Búkil el bolyp kómekteskenin kórdik. Búgin de qanshama adam júr. Árıne, tabıǵı apat aıtyp kelmeıdi. Mundaı qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan ormanǵa aǵash otyrǵyzý árbir azamattyń qasıetti boryshy. Sondyqtan onsyz da qaýyrt jumysymyzdy jarty kúnge bolsa da keıin ysyryp qoıyp, óz úlesimizdi qosýǵa keldik, – deıdi Antıkor qyzmetiniń baspasóz hatshysy Evgenıı Bedych.
Búginde Aqmola oblysyndaǵy tálimbaqtardan 30 myń túp qaraǵaı kósheti satyp alynǵan.
– Munyń bári «Qaıyrymdylyq KZ» qoryna jınalǵan qarajatqa satyp alyndy. Halyq bir kisideı jumylyp, qoldan kelgenshe kómektesip jatyr. Búginde úısiz qalǵan halyqtyń jaǵdaıyn jasap boldyq. Endi qalǵan qarjyny aǵash egý jumystaryna jumsaımyz. Bul – óte saýapty is. Eldiń eldigi osyndaıda kórinedi. Árıne, bir kúnde qalpyna keletin dúnıe emes, qanshama jyl kerek. Sonyń alǵashqy qadamyn jasaǵanymyzǵa qýanyshtymyn. Aldaǵy bolashaq urpaq úshin jumys istep jatyrmyz dep oılaımyn, – deıdi oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Batyrbek Ahmetov.
Mamandardyń aıtýynsha, órtengen ormannyń ornyn tolyq tazalap, taqyrǵa tal egip, kóshet otyrǵyzyp shyǵý úshin on jyldaı ýaqyt qajet.
Qostanaı oblysy